تاریخ، پیروزی را همیشه با فتح شهرها و غلبه سپاهها تعریف نکرده است.
گاه یک حکومت قدرتمند در میدان پیروز میشود، اما در حافظه ملتها شکست میخورد؛ و گاه گروهی اندک در میدان شکست میخورند، اما اندیشه و آرمانشان قرنها زنده میماند.
واقعه کربلا یکی از مشهورترین نمونههای این نگاه در فرهنگ اسلامی و شیعی است؛ جایی که پیروزی تنها در معیارهای نظامی و مادی سنجیده نشد، بلکه در ماندگاری پیام و اثرگذاری تاریخی معنا یافت.
بر همین اساس، بسیاری از ملتها و جریانهای فکری در طول تاریخ، مقاومت و ایستادگی را نوعی پیروزی معنوی دانستهاند؛ حتی اگر در کوتاهمدت با سختیها، فشارها یا خسارتها همراه بوده باشد.
تاریخ همواره در حال تکرار جزئیات خود نیست، اما مفاهیم بزرگ آن بارها و بارها در لباسهای تازه ظاهر میشوند و هر نسل، روایت خود را از این مفاهیم میسازد.