تاریخ نگارش۱۴۰۴/۰۶/۲۷

ضرورت ایجاد سازمان حمایت از حقوق حیوانات و چارچوب قانونی آن
حمایت از حقوق حیوانات یکی از موضوعات مهم و روز دنیا است که توجه به آن نه تنها نشاندهندهی سطح فرهنگی و اخلاقی جامعه، بلکه به حفظ تعادل اکولوژیکی و سلامت عمومی نیز کمک میکند. متأسفانه در کشور ما هنوز قوانین مشخص و جامعی که به صورت عملی و مؤثر از حقوق حیوانات حمایت کنند، وجود ندارد. از این رو پیشنهاد ایجاد «سازمان حمایت از حقوق حیوانات» با هدف حفظ کرامت، سلامت و حقوق حیوانات و تنظیم چارچوب قانونی برای نگهداری و تعامل با آنها مطرح میشود تا هم از حقوق حیوانات محافظت شود هم با یک تعادل سازنده به نیاز بخشی از جامعه برای داشتن حیوان خانگی پاسخ داده شود و هم آسیبهای احتمالی نبود این راهکار تا حد امکان کاهش یابد.
مشکلات فعلی و ضرورت تشکیل سازمان حمایت از حیوانات
شکار غیرمجاز، خرید و فروش حیوانات بدون مجوز، نگهداری غیرمسئولانه حیوانات خانگی و برخورد غیر انسانی با حیوانات ولگرد از جمله چالشهای بزرگ این حوزه است که به محیط زیست و سلامت جامعه آسیب میزند. نبود نهاد منسجم و قوانین جامع باعث شده است تا بسیاری از حیوانات در معرض آزار، بیماری و انقراض قرار گیرند. بنابراین ایجاد سازمانی مستقل و تخصصی که بتواند نظارت، آموزش، صدور مجوز و حمایت حقوقی از حیوانات را بر عهده گیرد، امری ضروری است.
اهداف و وظایف سازمان
این سازمان با هدف تنظیم مقررات دقیق و قابل اجرا درباره شکار، خرید و فروش، نگهداری و مراقبت حیوانات، تلاش خواهد کرد تا حقوق حیوانات را به رسمیت شناخته و آنها را تحت حفاظت قرار دهد. همچنین این سازمان موظف است تا پناهگاههای حیوانات را در شهرها راهاندازی کرده و خدمات واکسیناسیون و درمانی و.... را فراهم آورد پر واضح است که این امر باعث اشتغال برای جوانان تحصیل کرده در بخش دامپزشکی و ... خواهد شد.
چارچوب قانونی پیشنهادی
۱. ممنوعیت شکار و نگهداری بدون مجوز:
شکار، حمل، نگهداری، خرید و فروش تمامی حیوانات بدون دریافت مجوز از سازمان جرم محسوب میشود و مرتکبان بر اساس دهک درآمدی خود به جریمه نقدی (از یک تا ده سکه طلای بهار ازادی)، پنج سال حبس و مصادره حیوانات و درآمدهای حاصله محکوم میشوند.
2. حق حضانت ماهانه بر اساس دهک درآمدی:
تمامی دارندگان حیوان خانگی موظف به اخذ مجوز نگهداری و پرداخت حق حضانت ماهانه هستند که به صورت تصاعدی بر اساس دهک درآمدی افراد (بین ۱۰ تا ۱۰۰ درصد حداقل حقوق با توجه به دهک درآمدی افراد)تعیین شده است. این اقدام سبب مدیریت بهتر نگهداری حیوانات و تامین هزینههای سازمان خواهد شد.
3. معافیت پرندگان تزئینی:
پرندگان تزئینی غیر شکارچی و غیر خطرناک مانند طوطی و قناری و کبوتر و...که در خطر انقراض نباشند از دریافت مجوز نگهداری و پرداخت معاف خواهند بود تا نگهداری آنها تسهیل گردد.
4. ممنوعیت نگهداری حیوانات خطرناک و در خطر انقراض:
نگهداری حیوانات خطرناک و شکارچی مثل شیر، پلنگ ...و گونههای در معرض انقراض به طور کامل ممنوع است تا امنیت عمومی و حفظ گونههای جانوری تضمین شود.
5. مستندسازی و مراقبتهای بهداشتی:
هر حیوان باید دارای شناسنامه، مجوز تردد، قلاده، پوزیند، کارت بهداشت و واکسیناسیون منظم طبق نظر سازمان دامپزشکی باشد و صاحب حیوان مسئول تامین این موارد است.
6. تحویل حیوان به پناهگاه:
در صورت عدم تمایل به نگهداری، صاحب حیوان ملزم است آن را به پناهگاههای زیر نظر سازمان که توسط سازمان در همه شهرها ایجاد شده تحویل دهد و اجازه رها سازی بدون مجوز را ندارد.


7. شناسایی و کنترل و جمع آوری حیوانات ولگرد:
سگهای ولگرد هر شب توسط مأموران سازمان (دریافتی های این سازمان صرف جذب و استخدام و فراهم کردن زیرساختهای مناسب برای انجام وظایف قانونی سازمان میشود )جمعآوری شده و نژادهای مفید جهت امور امداد و نجات یا کاربردهای تخصصی مثل سگ نگهبان یا سگ پلیس و... نگهداری و آموزش داده میشوند. سایر حیوانات ولگرد نیز به باغوحشها (مکان نگهداری شیر و پلنگ و...) منتقل خواهند شد.
8. مسئولیت خسارات و جبران خسارت:
صاحب حیوان مسئول جبران هرگونه خسارت مالی و جانی وارد شده توسط حیوان برابر با قوانین خواهند بود و عدم آگاهی رافع مسئولیت نخواهد بود.
۹ـ ایجاد باغ وحش و یا پارکهای ملی کنترل شده برای حفاظت از حیوانات خاص و درنده و خطرناک یا در خطر انقراض جزو وظایف سازمان است
۱۰ـ ایجاد پارکهای ملی و باغ وحش ها توسط سازمان باید به گونه ای باشد که باعث حفظ محیط زیست و حیوانات و حفظ سلامت تمامی شهروندان و امکان جذب توریست و گردشگر را هم فراهم کند مثل ایجاد باغ پرندگان و...
اهمیت و تأثیرات اجرای این طرح
اجرای چنین چارچوبی موجب نظمبخشی به نگهداری و رفتار با حیوانات در جامعه خواهد شد و از سوی دیگر با کاهش شکار غیرقانونی و نگهداری غیرمسئولانه، به حفظ محیط زیست و گونههای جانوری کمک شایانی و از آسیبهای اجتماعی احتمالی مثل آسیب به افراد جامعه توسط حیوانات خصوصا سگهای ولگرد جلوگیری میکند. همچنین با تأسیس پناهگاههای حیوانات، حیوانات بیسرپرست در شرایط انسانی و ایمن نگهداری میشوند و امکان بازگرداندن حیوانات گمشده به صاحبانشان به شکل مطمئن فراهم میآید.
نتیجهگیری
حیوانات نیز مانند انسانها دارای حقوقی هستند که باید رعایت شود. ایجاد سازمان حمایت از حقوق حیوانات با تدوین قوانین سختگیرانه و اجرای دقیق آنها، گامی مهم در جهت افزایش فرهنگ نگهداری مسئولانه، حفظ سلامت جامعه و محیط زیست است. این اقدام نه تنها به نفع حیوانات بلکه به نفع جامعه انسانی و تک تک شهروندان نیز خواهد بود و میتواند الگویی موفق برای سایر کشورها باشد.