ویرگول
ورودثبت نام
سعید مستغاثی
سعید مستغاثیمستندساز و کارشناس سینما
سعید مستغاثی
سعید مستغاثی
خواندن ۵ دقیقه·۵ ماه پیش

حکایت پیرپسر و مورچه ای به نام زی



در صحنه پایانی انیمیشن "مورچه ای به نام زی" یا Antz پس از 80 دقیقه ماجرا در یک کلنی مورچه ای و درگیری ها و بالا و پایین ها و ماجراهای دراماتیک که سرانجام زی به عنوان قهرمان مورچه ها بر اوج قرار می گیرد،
همزمان با فاصله گرفتن دوربین از آن کلنی، نریشن زی (با صدای وودی الن) هم به گوش می رسد که بالاخره شهر تازه ای ساختیم و استخر سرپوشیده هم داشت و ...
وقتی دوربین بتدریج از زمین فاصله گرفت، متوجه می شویم همه آن داستان ها و ماجراها در کنار یک توده کوچک خاک و در بخش بسیار ریزی از سنترال پارک نیویورک اتفاق افتاده، در کنار آسمانخراش های سر به فلک کشیده و ساختمان های عظیم !!
اگرچه از نگاه مورچه ای شبه روشنفکران ما بسیار نقل شده، مثل وقتی که یک قطره آب روی سر مورچه ای می افتد و احیانا فکر می کند دنیا را سیل برده!
اما به هر حال قضیه نگاه مورچه ای و همین انیمیشن "مورچه ای به نام زی" هم بی شباهت به ماجراهای "پیرپسر" نیست
که در این چند هفته اخیر سازندگانش در مصاحبه ها و اظهار نظرها و به اصطلاح توییت های مختلف، سعی داشته اند موفقیت های بزرگ فیلم را به رخ کشیده و خصوصا حضور پررنگ و موفقیت آمیز در جشنواره های معتبر جهانی را به کوس و کرنا زنند!!
کار به آنجا رسید که در جر و بحثی، فیلم "قاتل و وحشی" را تحقیر کرده و آن را "اکشن بی مووی" دانسته! و اظهار داشتند از همین روی فیلم یاد شده در جشنواره های خارجی توفیقی به دست نیاورد!!
متاسفانه بخش مهمی از فضای رسانه ای هم به دلیل ضعف معلومات و همچنین مقهور تبلیغات شدن، در مقابل این ابراز فضل ها چیزی برای گفتن و حداقل ارائه یک پاسخ مستدل و مستند ندارد.
به نظر می آید "پیرپسری" ها یا موفقیت های جشنواره ای را نمی شناسند یا اصلا نمی دانند جشنواره های معتبر چه هستند!!
واقعیت این است که فیلم "پیرپسر" علیرغم همه سعی و تلاش و به در و دیوار زدن فقط در 4 جشنواره درجه چندم حضور پیدا کرده که نام برخی از آنها اساسا چندان به گوش جشنواره ای ها آشنا نیست!
مهمترین جشنواره ای که "پیرپسر" همه توفیقات خارجی خود را به آن گره زده، جشنواره فیلم روتردام است که یک جشنواره درجه 2 محسوب شده
و برخلاف ادعای مطرح شده که جایزه اصلی این جشنواره را دریافت کرده اند، اما جایزه اصلی این جشنواره به ببر Tiger معروف است که در 7 رشته به فیلم ها و دست اندرکاران برتر اعطا می گردد و فیلم "پیرپسر" هیچکدام را دریافت نکرد...

جایزه ای که "پیر پسر" از جشنواره فیلم روتردام دریافت نمود، جایزه پرده بزرگ Big Screen بود که در واقع جایزه تماشاگران محسوب می شود!
جشنواره دیگری که فیلم "پیرپسر" حضور در آن را موجب فخر و مباهات دانسته، جشنواره فیلم گالوی یا Galway Film Fleadh در ایرلند بود که کلمه Fleadh در زبان ایرلندی به مفهوم جشن های خاص اعم از رقص و آواز و موسیقی و تجسمی است و اختصاص به فیلم هم ندارد. بنابراین اساسا در میان جشنواره های تخصصی فیلم، اعتبار چندانی ندارد.
جشنواره سوم هم جشنواره فیلم ترانسیلوانیا در رومانی بود که آن هم فستیوالی درجه چندم محسوب شده و چهارمی، جشنواره لندن بریز London Breeze Film Festival بود که البته با آن جشنواره معتبر فیلم لندن تفاوت دارد و این یکی تنها به فیلم های مستند و کوتاه می پردازد و یک جشنواره قابل توجهی محسوب نشده که البته در مستندات این جشنواره هم هیچ جایزه و مقام و رتبه ای برای "پیرپسر" ثبت نگردیده است!.
این در حالی است که بسیاری از فیلم های جشنواره ای ما حتی غیر مطرح ترین آنها هم در دهها جشنواره ریز و درشت شرکت کرده که اغلب حداقل یکی از جشنواره های معتبر دنیا مثل کن یا ونیز یا برلین و تورنتو و لوکارنو و مسکو و کارلو وی واری و .... در میان آنهاست!
حالا چگونه این "پیرپسری" ها می توانند در مقابل آن فیلم ها، ادعای جشنواره و موفقیت جشنواره ای بکنند، حکایت همان فیلم "مورچه ای به نام زی" است!

اما درباره فروش فیلم که آن هم به طور غیر عادی و نامعمول، تبلیغات سرسام آوری روی آن صورت گرفت و بازهم به گونه ای نامتعارف، در برخی روزها (با وجود زمان طولانی فیلم) تا 250 سینما و بیش از 1000 سانس به آن اختصاص یافته که با یک مراجعه اینترنتی، اغلب سانس ها را تقریبا خلوت و یا خالی می یابیم،
علیرغم همه این تلاش ها که ابر و باد و مه و خورشید و پروپاگاندای رسانه ای و تبلیغات سوء و جعلی توقیف فیلم و رپرتاژ آگهی های تلویزیونی و سر و صدای چند نماینده مجلس و ... هم به یاری آمد اما رسما اعلام شده که تاکنون فقط 1/5 میلیون نفر این فیلم را در سالن های سینما تماشا کرده اند!
یعنی اگر حتی نمره 10 هم در مدرسه از ریاضیات گرفته باشید با یک تقسیم ساده متوجه می شوید که فقط 1/6 درصد جمعیت ایران مخاطب این فیلم بوده اند!!! یعنی 4/98 درصد مردم ایران در طی این دو ماهه اکران به تماشای این فیلم نرفته اند!!
برای اینکه رقم دستتان بیاید فقط باید گفت که آثاری مانند "عقابها" و "کانی مانگا" در سالهای دهه 60 حدود 30 درصد از جمعیت ایران را به سالن های سینما کشاندند، آن هم آن سالن هایی که اغلب استاندارد نبود و وضعیت مناسبی نداشتنتد، آن هم در زیر باران موشک و بمب های هواپیماهای دشمن بعثی که صف می بستند تا بتوانند داخل سینما شده و فیلم را ببینند! (این حکایت هم برای اینکه دست اندرکاران فیلم، بهانه آن 12 روز جنگ را برای فروش فیلم نیاورند!!)
ضمن اینکه در سالهای مختلف فیلم های غیر کمدی (برای اینکه بهانه کمدی را نیاورند) مانند "عروس"، "افعی" و ... تا 10 درصد جمعیت مردم ایران را جذب سالن های سینما کردند.
توضیح آخر اینکه ایشان فیلم "قاتل و وحشی" حمید نعمت الله را "اکشن بی مووی" خوانده اند، گویا بازهم یا "اکشن" را نمی شناسند یا نمی دانند که "بی مووی" B movie چیست و اصلا آیا فیلم هایی در این زیر گونه "اکشن بی مووی" داریم و یا اساسا چنین زیرگونه ای وجود دارد یا آن هم از ابداعات و اختراعات ایشان است؟!!
اینجا که جای درس سینما نیست ولی بد نیست به کتب و فرهنگ های سینمایی مراجعه بفرمایند!

۴
۲
سعید مستغاثی
سعید مستغاثی
مستندساز و کارشناس سینما
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید