زندگی ما پر شده از سوال، سوالهایی که در یک زندگی معمولی مثل بقیه مردم جهان لازم نیست به اونا فکر کنیم اما به هر حال ما اینجا دنیا اومدیم و یک روزی همینجا خاکمون میکنن.
3 روز پیش گوشیم زنگ خورد، دوست صمیمیم حمید با عصبانیت سرم داد زد:
" ما احمقیم این ممکلت بهشت آدمهای باعرضهست"
با تعجب دلیل عصبانیتش رو پرسیدم و فهمیدم که موج افزایش قیمت ماشین شروع شده و احساس جاموندگی پیدا کرده. استدلالش هم این بود که یکسری آدم باعرضه تو این ممکلت وجود دارن که قبل از گرونی طلا، طلا میخرن و قبل از گرونی ماشین، طلاهای خودشون رو میفروشن و ماشین میخرن.
اما آیا همچین چیزی ممکنه و آیا این آدمهای باعرضه وجود دارن؟
تو بازار ایران معمولاً همه درباره رشد قیمتها صحبت میکنن اما همیشه نگه داشتن یک دارایی بهترین تصمیم نیست و بیشترین سود برای افرادیه که میدونن کی بین داراییهای خودشون جابهجایی داشته باشن.
برای پیدا کردن منظق فکری این افراد، دیتای قیمت خودرو و طلای ۱۸ عیار را از اواخر ۱۴۰۲ تا اردیبهشت ۱۴۰۵ بررسی کردم تا ببینیم در چه بازههایی:
خودرو جلوتر از طلا حرکت کرده
و در چه بازههایی طلا عملکرد بهتری داشته
برای تحلیل رفتار بازار، فقط یک ماشین خاص را بررسی نکردم. چون رفتار تغییر قیمتی یک خودرو بخصوص میتونه برای تولید و عرضه یا اخبار بازار باشه.
برای همین، یک شاخص خودرو ساختم که از چند خودروی مهم بازار تشکیل شده بود:
Peugeot 207
Dena
Shahin
Saina
Tara
بعد از نرمالسازی دادهها، همه خودروها از عدد 100 شروع شدن تا بتوانیم فقط «رشد» را مقایسه کنیم، نه قیمت خام رو
طبق دادهها، شاخص بازار خودرو از اواخر ۱۴۰۲ تا اردیبهشت ۱۴۰۵ حدود:
۲۹۰٪ رشد کرده.
در این بازه:
خودرو
رشد تقریبی
Saina
+۳۰۰٪
Shahin
+۲۶۰٪
Peugeot 207
+۲۳۰٪
Dena
+۲۱۰٪
Tara
+۱۸۰٪
بیشترین رشد مربوط به خودروهای اقتصادی و پرتقاضا بود.
در مرحله بعد، دیتای طلای ۱۸ عیار ایران استخراج و برای طلا هم شاخص ساخته شد.
سپس دو شاخص روی هم قرار گرفتن:
شاخص خودرو
شاخص طلا
اینجا اولین الگوی مهم دیده شد:
طلا معمولاً زودتر از خودرو به شوکهای اقتصادی واکنش نشان میده، اما خودرو با چند ماه تأخیر خودش را به بازار میرسونه.
و دقیقاً همین تأخیر، فرصت اصلی ساخت سود را ایجاد میکنه
وقتی میگیم خودرو نسبت به طلا عقب افتاده، منظورمون این نیست که حتماً باید ماشین بخریم یا اینکه خودرو قطعاً بعداً رشد میکنده
مثلاً اگر واردات خودرو تغییر کنه، عرضه زیاد شه، قدرت خرید مردم کاهش پیدا کنه یا سیاست قیمتگذاری عوض شه، ممکنه بازار خودرو دیگه مثل قبل به طلا نزدیک نشه.
پس این تحلیل قرار نیست بگه:
«هر وقت خودرو نسبت به طلا ارزان شد، حتماً بخرید.»
از بهمن ۱۴۰۲ تا خرداد ۱۴۰۳، بازار خودرو وارد یکی از داغترین فازهای خودش شد. بعد از موج تورمی زمستون، خودروهای داخلی مخصوصاً Peugeot 207، Shahin و Saina خیلی سریعتر از طلا رشد کردن و بازار به نقطهای رسید که نسبت خودرو به طلا وارد محدودههای هیجانی شد.
اما از تیر تا مهر ۱۴۰۳، ورق برگشت. طلا خیلی سریعتر واکنش نشان داد و حدود +۴۰٪ رشد کرد، در حالی که بازار خودرو وارد رکود نسبی شد و بعضی مدلها تقریباً بدون رشد باقی موندن
اینجا اولین نشانههای جا موندن بازار ماشین دیده شد.
در آبان تا دی ۱۴۰۳، شرایط دوباره تغییر کرد. خودرو نسبت به طلا عقب افتاده بود و بعضی مدلهای داخلی دوباره نسبت به طلا ارزان شدن و خودروها دوباره شروع به جبران عقبماندگی کردن.
این روند در اسفند ۱۴۰۳ تا اردیبهشت ۱۴۰۴ دوباره وارد فاز هیجانی شد. Saina، Shahin و Peugeot 207 دوباره رشد شدیدی را تجربه کردن و نسبت خودرو به طلا دوباره به محدودههای داغ بازار رسید.
از تابستان تا پاییز ۱۴۰۴، رشد طلا آرومتر شد و بازار خودرو دوباره بخشی از عقبماندگی نسبت به تورم رو جبران کرد. در نهایت، از زمستان ۱۴۰۴ تا اردیبهشت ۱۴۰۵، در چند وقت اخیر بعضی خودروها همچنان عملکرد قویتری نسبت به طلا داشتن.
بعد از بررسیهای فراوان ما فهمدیم که ممکنه و یکسری آدم باعرضه تو این مملکت این کارو انجام میدن. ولی الان یک سوال جدید داریم، این افراد که علم غیب ندارن و چرا این جابهجاییها اتفاق افتادن؟
برای پاسخ به این سوال، سه متغیر اصلی بررسی شدن:
انس جهانی طلا
قیمت دلار
و رفتار بازار خودرو
نتیجه تحلیلها یک الگوی تکرارشونده رو نشون داد، معمولاً اول دلار حرکت میکنه، بعد طلا سریع واکنش نشون میده و در آخر خودرو با ۱ تا ۳ ماه تأخیر وارد موج میشه.
در بازههایی که دلار یا انس جهانی رشد کردن، طلا تقریباً همیشه سریعتر واکنش نشون داده، اما خودرو به خاطر نقدشوندگی پایینتر و رفتار کندتر بازار، دیرتر وارد موج شده.
و شاید مهمترین نتیجه پروژه همین باشده
خودرو معمولاً موج رو نمیسازه؛
فقط با تأخیر خودش را به موجی میرسونه که دلار و طلا قبلاً ساختن.
برای آدمهای معمولی ماشین صرفاً یک وسیله مصرفیه که ما رو از نقطه مبداً به نقطه مقصد میرسونه. ما با گرفتن وام و قرض ماشین خریدیم و تنها دارایی طلایی که میشناسیم طلاهای مادرمونه که سالها پیش به دلایلی فروخته شدن و از اونا فقط سرکوفت بر سر پدر مونده. ما زندگی رو ساده میخوایم و همیشه اون باعرضههایی که سخت میگرفتن رو مسخره میکردیم.
ما آدمهای معمولی تو این کشور بهمون سخت میگذره.
.
