خب، اگه براتون سؤال شده که مرجع اصلی و رسمی برای تدوین استانداردهای حسابداری در ایران کیه، باید بگم که «سازمان حسابرسی» این کار مهم رو انجام میده. داستان از این قراره که این سازمان از سال ۱۳۷۱ یه کمیته به اسم «کمیته تدوین استانداردهای حسابداری» تشکیل داد تا استانداردهایی متناسب با حال و هوای اقتصادی و قوانین کشور خودمون تهیه کنه. راستش رو بخواهید، هدف اصلی از این کار این بوده که همه شرکتها و سازمانها یه جور گزارش مالی بدن و همه چیز شفاف و قابل فهم باشه. به نظر من که کار خیلی درستی کردن، چون اینجوری دیگه هر کسی ساز خودش رو نمیزنه و میشه گزارشهای مالی شرکتهای مختلف رو خیلی راحت با هم مقایسه کرد.
تا امروز که با هم صحبت میکنیم، سازمان حسابرسی ۴۳ تا استاندارد حسابداری منتشر کرده. این استانداردها مثل یه دفترچه راهنمای کامل میمونن که تقریباً همه موضوعات مهم حسابداری رو پوشش میدن؛ از نحوه ارائه صورتهای مالی و شناسایی درآمد گرفته تا نحوه حسابداری داراییها، بدهیها و کلی اطلاعات دیگه که باید افشا بشن.
این شما و این هم لیست استانداردهای حسابداری ایران (البته سعی کردم خیلی خلاصه و خودمونی توضیح بدم):
شماره
عنوان استاندارد
به زبون ساده یعنی چی؟
۱
ارائه صورتهای مالی
چطور صورتهای مالی رو بچینیم که هم قشنگ باشه و هم همه بفهمن چی به چیه.
۲
صورت جریانهای نقدی
پول از کجا اومده و کجا رفته؟ (عملیاتی، سرمایهگذاری، تأمین مالی)
۳
درآمد عملیاتی
کی و چطوری بگیم که پول درآوردیم؟
۴
ذخایر، بدهیهای احتمالی و داراییهای احتمالی
تکلیف چیزهایی که هنوز صددرصد نشدن چی میشه؟ (مثل یه بدهی که شاید پیش بیاد)
۵
رویدادهای بعد از تاریخ ترازنامه
اتفاقهایی که بعد از پایان سال مالی میافتن ولی رو حساب کتابای اون سال تأثیر دارن.[5]
۶
گزارش عملکرد مالی
سود و زیان و بقیه ماجراهای عملکرد مالی رو چطوری نشون بدیم؟
۷
(حذف شده)
این یکی دیگه کاربرد نداره و با استاندارد ۱۷ یکی شده.
۸
حسابداری موجودی مواد و کالا
چطوری حساب و کتاب انبار و موجودیها رو داشته باشیم؟
۹
حسابداری پیمانهای بلندمدت
تو پروژههای طولانی، درآمد و هزینه رو چطور حساب کنیم؟
۱۰
کمکهای بلاعوض دولت
اگه دولت یه کمکی بهمون کرد، چطور تو حساب کتابا بیاریمش؟
۱۱
داراییهای ثابت مشهود
حسابداری چیزای فیزیکی و به درد بخور شرکت (مثل ساختمون و ماشینآلات).
۱۲
افشای اطلاعات اشخاص وابسته
اگه با شرکتهای دوست و آشنا معامله کردیم، باید رو راست باشیم و بگیم.
۱۳
مخارج تأمین مالی
هزینههایی که برای جور کردن پول میکنیم رو چطور حساب کنیم؟
۱۴
ارائه داراییها و بدهیهای جاری
کدوم داراییها و بدهیها «جاری» حساب میشن و جاشون کجای ترازنامهاس؟
۱۵
حسابداری سرمایهگذاریها
وقتی یه جایی سرمایهگذاری میکنیم، چطور ثبتش کنیم؟
۱۶
آثار تغییر در نرخ ارز
بالا پایین شدن قیمت ارز چه بلایی سر حساب کتابای ما میاره؟
۱۷
داراییهای نامشهود
حسابداری چیزای با ارزشی که دیده نمیشن (مثل برند یا حق اختراع).
۱۸
صورتهای مالی جداگانه
هر شرکتی باید برای خودش یه صورت مالی مستقل داشته باشه.
۱۹
ترکیبهای تجاری
وقتی دو تا شرکت با هم یکی میشن یا یکی اون یکی رو میخره، حسابداریش چطوریه؟
۲۰
سرمایهگذاری در واحدهای وابسته
حساب و کتاب سرمایهگذاریهای بلندمدت تو شرکتهای دیگه.
۲۱
صورتهای مالی تلفیقی
وقتی چند تا شرکت زیرمجموعه یه شرکت مادر هستن، چطور یه گزارش مالی کلی بدیم؟
۲۲
گزارشگری مالی میاندورهای
گزارشهای مالی کوتاهمدت (مثلاً سه ماهه) که وسط سال مالی میدیم.[5]
۲۳
حسابداری مالیات بر درآمد
چطوری مالیات رو حساب کنیم و تو گزارشها نشون بدیم؟
۲۴
سود هر سهم
به هر سهم چقدر سود میرسه؟
۲۵
کاهش ارزش داراییها
اگه ارزش یه دارایی کم شد، چطور این کاهش رو ثبت کنیم؟
۲۶
داراییهای غیرجاری نگهداری شده برای فروش
اون داراییهایی که تصمیم گرفتیم بفروشیمشون رو چطور طبقهبندی کنیم؟
۲۷
عملیات متوقف شده
اگه یه بخشی از کار و بارمون رو تعطیل کردیم، گزارش مالیش چطور میشه؟
۲۸
مزایای بازنشستگی کارکنان
حسابداری هزینههای مربوط به بازنشستگی و پایان خدمت کارمندها.
۲۹
ابزارهای مالی (ارائه)
ابزارهای مالی (مثل اوراق قرضه) رو چطور تو صورتهای مالی نشون بدیم؟
۳۰
ابزارهای مالی (افشا)
چه اطلاعاتی رو باید در مورد ابزارهای مالی به بقیه بگیم؟
۳۱
مشارکتها
وقتی با یکی دیگه شریک میشیم، حسابداریش چطوره؟
۳۲
افشای منافع در واحدهای تجاری دیگر
باید در مورد شرکتهای وابسته و شراکتمون شفافسازی کنیم.
۳۳
اندازهگیری ارزش منصفانه
چطور ارزش واقعی و روز داراییها و بدهیها رو حساب کنیم؟
۳۴
صورت جریانهای نقدی تلفیقی
گزارش جریان پول برای کل گروه شرکتها.
۳۵
ترکیبهای بخش عمومی
وقتی دو تا سازمان دولتی با هم ادغام میشن.
۳۶
صورتهای مالی بخش عمومی
صورتهای مالی مخصوص سازمانهای دولتی.
۳۷
درآمدهای عملیاتی بخش عمومی
درآمدهای دولت (مثل مالیات) چطور شناسایی میشن؟
۳۸
داراییهای ثابت مشهود بخش عمومی
حسابداری اموال فیزیکی دولت.
۳۹
موجودیها در بخش عمومی
حساب و کتاب موجودیهای انبار تو سازمانهای دولتی.
۴۰
داراییهای نامشهود بخش عمومی
داراییهای غیر فیزیکی تو نهادهای دولتی.
۴۱
ذخایر و بدهیهای احتمالی بخش عمومی
چیزای غیرقطعی تو حسابداری دولتی.
۴۲
مزایای بازنشستگی کارکنان بخش عمومی
حسابداری مزایای کارمندای دولت.
۴۳
پیوست استانداردها
یه سری توضیحات اضافه و اصلاحات برای بقیه استانداردها.
