🏛 از فرسایش تا اصلاح؛
شهرداری، حق شهروند و امیدی که هنوز میشود ساخت
نویسنده: Freidon Abdollahifar
مقدمه
سالها پیگیری اداری، رفتوآمد میان سازمانها و انتظار برای پاسخهایی که گاه هرگز نیامدند، تجربهای است که بسیاری از شهروندان با آن آشنا هستند. تجربهای که میتواند انسان را خسته و فرسوده کند، اما لزوماً نباید به ناامیدی ختم شود.
این یادداشت، نه برای گلایه صرف، بلکه برای طرح یک پرسش اساسی نوشته شده است:
چگونه میتوان رابطهی میان شهروند و شهرداری را اصلاح کرد؟
مسئله فقط یک پرونده نیست
وقتی یک شهروند برای دریافت پاسخ یا اجرای تعهد، سالها در مسیر اداری سرگردان میشود، مسئله دیگر شخصی نیست؛
این نشانهی نقص در سازوکار پاسخگویی است.
شهرداری، بهعنوان نهادی که بیشترین تماس را با زندگی روزمره مردم دارد، اگر پاسخگو نباشد، اولین جایی است که اعتماد عمومی در آن آسیب میبیند.
امید از کجا میآید؟
امید، نه از شعار، بلکه از اصلاح ساختار متولد میشود.
تجربه نشان داده است که شهروند، اگر:
پاسخ روشن بگیرد
بداند پیگیریاش دیده میشود
و بداند تأخیر، هزینه دارد
نه خسته میشود و نه به شکایت بهعنوان تنها راه نگاه میکند.
مطالبههای مشخص شهروندی
اگر قرار است شهرداریها به جایگاه واقعی خود بازگردند، چند مطالبهی روشن و قابل اجرا وجود دارد:
الزام قانونی به پاسخگویی مکتوب و زماندار
هر نامه و درخواست رسمی باید دارای مهلت پاسخ مشخص و قابل پیگیری باشد.
مسئولیت شخصی مدیر یا کارمند مسئول پرونده
تعلل نباید بیهزینه باشد؛ پاسخگویی باید نام و امضا داشته باشد.
شفافیت در فرآیندها و مکاتبات
شهروند حق دارد بداند پروندهاش در چه مرحلهای است و نزد چه واحدی قرار دارد.
کاهش وابستگی شهروند به شکایت قضایی
شکایت باید آخرین راه باشد، نه تنها راه.
نظارت مؤثر بر عملکرد شهرداریها
نهادهای نظارتی باید اجرای تعهدات و پاسخگویی را جدی بگیرند، نه صرفاً گزارشمحور.
نقش قانون؛ اصلاح بهجای انکار
این یادداشت، دعوت به حذف شهرداری یا نفی کامل ساختار نیست؛
بلکه تأکید دارد که قانون باید در برابر بیپاسخگذاشتن و تعلل، قاطعتر عمل کند.
شاید زمان آن رسیده باشد که:
ضمانت اجرای قویتری برای پاسخندادن تعریف شود
حقوق شهروندی در عمل، نه فقط در متن قانون، دیده شود
نتیجهگیری؛ اصلاح ممکن است
با وجود تمام تجربههای تلخ، هنوز میتوان امیدوار بود.
نه به این معنا که مشکلات کوچکاند،
بلکه به این معنا که قابل اصلاحاند.
شهرداری میتواند:
از نهادی فرساینده
به نهادی پاسخگو و قابل اعتماد
تبدیل شود، اگر ارادهی اصلاح وجود داشته باشد.
این یادداشت، دعوت به تخریب نیست؛
دعوت به ساختن است، با قانون، شفافیت و احترام به شهروند.
دعوت به گفتوگو
این متن نه ادعای حقیقت مطلق دارد و نه قصد متهمکردن فرد یا نهادی خاص. هدف آن، بازکردن فضایی برای گفتوگوی صادقانه درباره تجربه شهروندان در مواجهه با شهرداریهاست. اگر شما هم تجربهای مشابه یا متفاوت دارید، اگر کارمند شهرداری هستید یا از زاویهای دیگر به این موضوع نگاه میکنید، مشارکت شما در این گفتوگو میتواند به فهم بهتر مسئله و یافتن راهحلهای عملی کمک کند. اصلاح، از شنیدن صداهای مختلف آغاز میشود.
📚 مبانی و منابع
این یادداشت بر پایه تجربه زیسته شهروندی و با بهرهگیری از:
قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
قانون شهرداری
قانون اجرای احکام مدنی
اصول حقوق شهروندی و حقوق عمومی
نگاشته شده است.
من کنارارزشش را دارد.
