روستو رشد اقتصادی را مطرح می کند. به عقیده او اول باید رشد اقتصادی اتفاق بیفتد و بعد توسعه اقتصادی رخ دهد.
رشد اقتصادی کمیت را شامل می شود، ولی توسعه اقتصادی شامل همه ی جوانب می شود.
توسعه اقتصادی فقط درآمدزایی نیست.ارج و قرب، ... فرهنگی را شامل می شود. رشد اقتصادی فقط مادی می باشد.
روستو معتقد است که رشد و توسعه مراحلی دارد که باید یک جامعه از آن مراحل عبور کند که این مراحل باید به ترتیب طی شود.
روستو کتاب مراحل رشد را نوشته. (مراحل رشد در برابر یا مقابل نظریه مارکسیستی ، نظریه مارکس و روستو کاملا با هم متفاوت است).
اختلاف نظر این دو در برابر این است که از نظر مارکس توسعه اختلاف طبقاتی است که باعث ایجاد انقلاب می شود و عامل ایجاد تحول را بحث اقتصادی می داند.
اما در مقابل روستو اعتقاد به تضاد طبقاتی ندارد(کارگر-ثروتمند) مهم حس مسئولیت و تعهدی است که شخص باید داشته باشد.
روستو جوامع را به جوامع سنتی و مصرف انبوه تقسیم کرده است.
مصرف انبوه یعنی اینکه مرتبا در حال استفاده از تولیدات جدید باشیم تا چرخه تولید ادامه داشته باشد که مصرف انبوه از طریق تبلیغات مناسب امکان پذیر است.
1. مرحله جوامع سنتی:
در این جامعه محدودیت تولید وجود دارد. در واقع یک جامعه کشاورزی می باشد یعنی تولید در حد مصرف خانواده میباشد. تحرک در این جامعه کم می باشد.(تحرک اجتماعی) مثل انتخابات و ... وجود ندارد. در این جامعه از دانش و فناوری در سطح بسیار پایینی استفاده می کنند. در این جوامع میل به اصلاح هم بسیار کم می باشد، در این جوامع سکون و ایستایی وجود دارد. مهمترین منبع درآمد برای مردم و دولت، تولید در همین حد است.
2. مرحله مقدماتی یا مرحله ماقبل خیز (take off):
در این مرحله مقدماتی جامعه از سنتی شدن به سمت و سوی نوین شدن پیش می رود. در این مرحله مباحث علمی خودش را نشان می دهد. در این مرحله سرزمین های جدید هم کشف شده است. در این مرحله اطلاعاتی کسب می کنند. طرز تفکرها تغییر و مردم کارهای جدید می کنند و به سمت و سوی توسعه می روند. در این مرحله شاهد دگرگونی هستیم ولی نه به صورت خیلی پیشرفته. مثلا بازارهای محلی شکل می گیرد. در این مرحله تحرک اجتماعی، شغلی، حرفه ای ... بیشتر میشود.(قرون وسطی)
تحول تدریجی در کشاورزی ایجاد می شود. بنگاه های صنعتی شکل می گیرد. تجارت شکل می گیرد. مناسب با نیازهای صنعتی، آموزش هم رشد پیدا می کند. امکانات حمل و نقل و ارتباطات هم رشد پیدا می کند و سرمایه گذاری های زیربنا هم شکل می گیرد.
3. مرحله خیز (مرحله جهش اقتصادی): جوامع وقتی به اینجا می رسند باید انتظار رشد و توسعه اقتصادی در جامعه را داشته باشیم. در واقع این مرحله نقطه عطف رشد و توسعه اقتصادی در جوامع است.
تفاوت دیدگاه روستو با سایر نظریات :
جهش اقتصادی:
??چرخه اقتصادی اقتصاد بشر اقتصاد باز
4. مرحله بلوغ اقتصادی:
ویژگی های بلوغ اقتصادی:
نکته: مثال های بلوغ اقتصادی را مطالعه کنید.
5. مرحله مصرف انبوه (رفاه اجتماعی):
در اینجا به مرحله ای می رسیم که امکان دستیابی به سطح رفاه اقتصادی بالاتر نسبت به سطح بلوغ اقتصادی به وجود می آید. در اینجا به حدی می رسیم که علاوه بر نیازهای اساسی به خوراک، پوشاک، مسکن، می توانیم یک سری کالاهای مصرفی بهتر و بادوام تر را تهیه کنیم.
کلمه کلیدی روستو در اینجا بحث «رفاه اجتماعی» است. از نظر روستو در این مرحله وقتی کالاهای متفاوت و متنوعی تولید شود، چرخه اقتصادی پیشرفت می کند. در جامعه ما، در خصوص مصرف انبوه حرف داریم چون جهش اقتصادی به صورت یکسان در جامعه ما و همه بخش های آن به درستی و یکسان شکل نگرفته و باید به صورت عادلانه باشد.
الگوی کشورهای اروپایی: زنان در جامعه باید حضور داشته باشد و بحث مشارکت اجتماعی زنان در جامعه مطرح است.
مهم ترین چیز برای حضور زنان در جامعه، آموزش است. یکی از شاخص های توسعه اجتماعی، جمعیت باسواد است.
در بحث توسعه انسانی:
1. برخورداری از زندگی طولانی
2. دستیابی به دانش (امکانات آموزش و دانش)
