تئوری موسیقی . قسمت اول


مجموعه ای از نتها و سکوت ها در موسیقی
مجموعه ای از نتها و سکوت ها در موسیقی

وقتی 17 ساله بودم ارزان‌ترین ساز ممکن در بازار ساز دف بود. به فروشگاه سازهای حلمی رفتم و یک دف و کاور خریدم و در کلاس هم نام نویسی کردم. استاد گفت با کتاب تئوری موسیقی زنده یاد کمال پورتراب
با معرفی این کتاب تمام ذوق و هیجان من در عرصه هنری کور شد. خواندن کلمات نامفهوم به فارسی سخت و توضیحات نامفهوم‌تر (البته برای من) باعث شد آنقدر احساس کوچکی و گیجی کنم که همان ماه اول را تمام نکرده، قید موسیقی را بزنم و سازم را به عنوان دکور بر دیوار آویزان کنم.
چندماه پیش یکی از کتاب های تئوری موسیقی را خریدم و شروع به خواندن آن کردم. انگار دریچه جدیدی از موسیقی به روی من باز شده بود. با عشق شروع به خواندن کردم. نتیجه آن شد که از امروز می‌خواهم برایتان از تئوری موسیقی بنویسم. امیدوارم برایتان مفید باشد.

تئوری موسیقی چیست؟
توضیح اینکه تئوری موسیقی چیست را به راحتی می‌توان در ویکی پدیا مطالعه کرد اما اگر در یک خط بخواهم برایتان توضیح بدهم میتوان گفت تئوری موسیقی مانند حروف الفبا و دستور زبان است. همانگونه که کلمات و حروف را کنار یکدیگر می‌گذاریم و توسط زبان و حنجره تولید صدا می‌کنیم، در موسیقی هم توسط تئوری موسیقی قوانین و نوشتار موسیقی را فرا می‌گیریم و به زبان جهانی توسط ساز، نت‌ها را اجرا می‌کنیم.

نت چیست؟
برای انسان تنبل قرن 21 بهترین گزینه این بود که بدون هیچ نوشتار و قوانینی ساز را دست میگرفت و شروع به نواختن می‌کرد. اما متاسفانه چنین چیزی ممکن نیست! شما برای به صدا در آوردن سازتان باید چیزی به نام نت خوانی بلد باشید. یادگیری خواندن نت‌ها و درک زمان و سکوت و ارزش هر نت را می‌توانید از کتاب‌ها و وبسایت‌ها و همین وبلاگ شروع کنید :)
بلد بودن نت خوانی برای یک موسیقی‌دان امری ضروری است زیرا بدون نت‌ها شما متوجه اینکه انگشت روی کدام سیم بگذارید یا آرشه روی کدام سیم بکشید را نخواهید فهمید در نتیجه صدای چندان خوشایندی از سازتان در نمی‌آید و نمی‌توانید نوازنده خوبی باشید.

ضرب چیست؟
ضرب نوعی ضربان است که می‌توان با تیک‌تاک ساعت یا دست زدن آن را فهمید. مثل وقتی که آهنگی بندری پخش میشود و شما ناخودآگاه دست می‌زنید یا با ضربان پا آهنگ را همراهی می‌‌‌‌‌کنید. اگر بخواهم بیشتر توضیح دهم می‌توان گفت در یک دقیقه عقربه ثانیه شمار، 60 بار تیک‌تاک میکند (یا به نوعی ضربه میزند).
هرکدام از تیک‌ها یک ضربه است که اگر سرعت عقربه شمار را کم یا زیاد کنیم به نوعی سرعت تمپوی ضرب را تغییر می‌دهیم. نت‌ها به ما می‌گویند در طول این تیک‌تاک‌ها، چه باید نواخته شود.
وقتی یاد بگیریم که چطور ضرب را دنبال کنیم، وسیله‌ای که با آن بتوانیم ضرب بگیریم خیلی به درد می‌خورد یا مثلا به جای آن وسیله می‌توانید ادای طبل زدن دربیاورید یا دست بزنید یا روی میز کارتان بزنید. بد نیست در این بین کمی هم درباره مترونوم بخوانید. وسیله‌ای برای تمرین نگه‌داشتن یک ضرب منظم.
لینک دانلود نرم افزار مترونوم از گوگل پلی

تشخیص نت‌ها و ارزش زمانی آن‌ها
اگر به موسیقی مانند یک زبان نگاه کنیم، نت‌ها در حکم حروف الفبا بر روی کاغظ نقش بازی می‌کنند و نقش زیربنایی مهمی دارند. زمان نت‌ها در موسیقی بسیار مهم است چون اگر ارزش زمانی آن تغییر کند موسیقی کاملا عوض می‌شود.

بررسی نت‌ها و اجزای آن‌ها
هر نت سه جزء اصلی دارد: 1- سرنت 2- دنباله یا دسته نت 3- پرچم یا دم نت
سر نت: سر، قسمت گرد نت است همه نت‌ها سر دارند
دنباله یا دسته: دنباله یا دسته خطی عمودی است که به سر نت چسبیده است
نت‌های سیاه و سفید و چنگ دسته دارند
پرچم: پرچم خط موج‌دار و کوچکی است که به بالای دسته نت وصل می‌شود
نت‌های چنگ و کوچکتر از آن دسته دارند

تصویر نت‌ها - به ترتیب از چپ : نت سفید ، نت سیاه و چنگ
تصویر نت‌ها - به ترتیب از چپ : نت سفید ، نت سیاه و چنگ

دسته نت بسته به اینکه کجای خطوط حامل قرار داشته باشد می‌تواند رو به بالا یا پایین باشد و بالا و پایین بودن دسته هیچ تغییری در ارزش زمانی و خود نت ندارد.

تا همینجا برای قسمت اول کافی است . سعی می‌کنم در ادامه این مجموعه درباره شناخت نت ها و ارزش زمانی هر نت را بیشتر بنویسم.
برای اطلاع درباره زمان انتشار پست های بعدی و همچنین ارتباط با من میتوانید در توییتر و اینستاگرام آیدی @Alifarrookhi را فالو کنید.

مطالب مرتبط :

https://virgool.io/Eargasm/%DA%A9%DB%8C%D9%87%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D9%84%D9%87%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D8%BA%D8%B1%DB%8C%D8%A8%D9%87-%D9%87%D8%A7-1-ob1lzngeqkd9