این اواخر در شبکه های اجتماعی چند نفر را دیدم که از سؤالات عجیب در مصاحبهها گله داشتند. سؤالاتی که در ظاهر خیلی عجیب هستند و ربطی به تخصص ما (نرم افزار و برنامه نویسی) ندارند ولی برای سنجش برخی تواناییهای شما پرسیده می شوند.
سؤالاتی مثل اینها:
چند پیانو در شهر تهران وجود دارد؟
چند لیوان آب در طول عمرت مینوشی؟
در یک روز چند نفر در ایران موهایشان را کوتاه میکنند؟
چند دانه برنج در یک کیسه ۱۰ کیلویی است؟
فصل مشترک این سؤالها این است که هیچکدام جواب دقیق ندارند، اما میشود تخمین زد.
به این سؤالات Fermi Questions گفته می شود. Fermi Questions (سؤالات فرمی) به سؤالهایی گفته میشود که پاسخ دقیق آنها را نمیدانیم یا دادهٔ دقیقی نداریم، اما میتوانیم با تقریب زدن منطقی و مرحلهبهمرحله، به یک جواب معقول برسیم.
این مفهوم از انریکو فرمی (Enrico Fermi)، فیزیکدان معروف، گرفته شده است که به خاطر توانایی فوقالعادهاش در تخمینهای سریع و هوشمندانه معروف بود.
ویژگیهای اصلی Fermi Questions
جواب دقیق ندارند، بلکه تقریبی هستند
با شکستن مسئله به چند فرض ساده حل میشوند
هدفشان نحوه فکر کردن است، نه عدد نهایی
معمولاً در مصاحبهها، آموزش تفکر تحلیلی و علم داده استفاده میشوند.
وقتی با این سؤالات مواجه شدید توجه کنید که مصاحبهکننده عدد دقیق نمیخواهد، بلکه میخواهد ببیند:
آیا مسئله را میشکنی؟
آیا فرضهایت منطقی است؟
آیا مسیر فکریات شفاف و قابل دفاع است؟
یک نمونه ای که من شیندم این بود که چند درخت در خیابان ولی عصر وجود دارد؟
بیایید که این را با هم حل کنیم. برای حل مساله به موارد زیر احتیاج داریم:
طول خیابان را بدانیم
فاصله تقریبی درختها را تخمین بزنیم
دو طرف خیابان را در نظر بگیریم
شاید جاهایی بدون درخت وجود داشته باشد
طول خیابان ولیعصر
از میدان راهآهن تا میدان تجریش ≈ ۱۸ کیلومتر
دو طرف خیابان درخت دارد
پس طول مؤثر:
۱۸ × ۲ = ۳۶ کیلومتر
فاصلهی متوسط بین درختها
در شهر معمولاً بین ۵ تا ۸ متر
فرض منطقی: ۶ متر
محاسبه خام
تبدیل به متر:
۳۶ کیلومتر = ۳۶٬۰۰۰ متر
تعداد درخت
۳۶٬۰۰۰ ÷ ۶ ≈ ۶٬۰۰۰ درخت
نکات تکمیلی
همه جا درخت نیست:
تقاطعها
پلها
ایستگاهها
جاهای خشکشده یا حذفشده
پس مثلاً ۲۰٪ کاهش:
۶٬۰۰۰ × ۰٫۸ = ۴٬۸۰۰
جواب نهایی حرفهای
با فرض طول ۱۸ کیلومتر برای خیابان، وجود درخت در دو طرف، فاصلهی متوسط ۶ متر بین درختها و در نظر گرفتن حذف درختها در تقاطعها، میتوان تخمین زد حدود ۵ هزار درخت در خیابان ولیعصر وجود دارد. البته اگر دادهی واقعی شهرداری یا تصاویر ماهوارهای داشته باشیم، میتوان این تخمین را دقیقتر کرد.
توجه کنید که در این سؤالات روش حل مساله و شیوه تقسیم مساله به مسالههای کوچک تر و توانایی شما در تحلیل مهم است نه جواب نهایی.
