وقتی انتخاب میکنید تا به جای کارکردن برای دیگران خودتان نقش یک کارآفرین را ایفا کنید، در واقع میپذیرید که مسئولیت 0 تا 100 كارها را بر عهده بگیرید، در حقيقت وظیفه شما در نقش کارآفرین این است که تمامی امور کسب و کار آتیتان را مدیریت کنید و بر روي تکتک بخشهاي كار به صورت جدی متمركز شويد و هیچ چیز را از قلم نیاندازید، در این مقاله سعي داريم تا اصلیترین چالشهاي اين راه را تحت عنوان هفت قدم تا كارآفريني شناسایی كرده و با راهكارها و تمرينهايي ميآموزيم كه چگونه تا همیشه روی بهبود اين بخشهاي كليدي کار کنیم.
يادآور ميشويم كه این مقاله هفت قدم اصلی کارآفرینی را به طور خلاصه و كلي و بدون ورود به مباحث تخصصي تشریح ميكند و قصد داريم درمقالات آتی هر قدم را به طور مجزا بررسی و مورد مطالعه قرار دهيم، براي هر قدم از جدولهایی برای ثبت بهتر روند ایدهها و بهرهمندی از امکان خود ارزیابی استفاده میکنیم، این روش این امکان را به ما میدهد كه در مسیر توسعه فردی و کسب و کار ثابت قدم باقی بمانیم.
قدم 1: پیدا کردن زمینهی کاری مناسب خود
کارآفرینی مرز مشخصي ندارد و هر کسی می تواند در هر حوزهی دلخواه نقش یک کارآفرین را ایفا کند، اما واقعیت این است که حداقل در شروع مجبورید تنها یک زمینهی خاص را برای آغاز کسب و کار خود انتخاب کنید، پس بهتر است کسب و کاری را انتخاب کنید که نه تنها از اقبال بازار برخوردار باشد، بلکه علاقه و شور و اشتیاق شما را نیز با خود به همراه داشته باشد، چراکه کارآفرینی و عهده دار بودن مسئولیت تمامی جوانب یک کسب و کار، سخت و گاه طاقت فرسا میباشد پس برای دوام آوردن در این راه پر فراز و نشيب بهتر است در راهی قدم بگذاريد که به آن عشق میورزید و از این طریق بتوانید ناملایمات این راه را به جان، تحمل کنید.
مهمترين قدم كارآفريني با خودشناسي آغاز ميشود؛ با كنكاش علايق شخصي، استعدادها، موفقيتها و حتي خاطرات كودكي؛ تا شايد بتوانيد آن جرقهي طلايي را پيدا كرده و به پاسخ اين سوال كليدي نزديكتر شويد:
" ماموريت من در اين دنيا چيست؟"
برای قدم اول ميتوانيد يك فايل اكسل باز كنيد و در صفحه اول جدولي مانند جدول1 كه لیستی از علایق و توانمندیهای شماست تهیه کنید و در مقابل هر ردیف که همان علایق و توانمندیهای شما هستند ستونی برای امتیازدهی آنها و ستون دیگری برای امتیاز اقبال بازار در نظر بگیرید، تا میتوانید خودتان را جستجو كنيد، مشاوره بگيريد و جدولتان را تا هميشه كامل و كاملتر كنيد، اين جدول چراغ راهنماي زمينه كاري پيشرو و حتي توسعههاي آتي در كسب و كار آيندهتان خواهد بود.
برای رسیدن به نتیجه مطلوب بهتر است که به دو گروه از افراد برای مشاوره رجوع کنید:
در نهایت شما می توانید با تلفیق علاقهمندی و اقبال بازار سر نخ مناسبی برای انتخاب زمینه فعالیت کسب و کارتان پیدا کنید.
قدم 2: مشخص کردن مهارتهایی که برای شروع کسب و کار خود باید فرا بگیرید.
شما برای اینکه کارآفرین موفقی باشید به آموزشهای رسمی خاصی نیاز ندارید، اما این به آن معنی نیست که شما آموزش و کسب مهارت را نادیده بگیرید، بلکه باید بسته به نوع کسب و کاری که میخواهید شروع کنید یک سری مهارتهای ضروری را کسب کنید. نکتهای که باید توجه شود این است که این مهارتها صرفا مهارتهای فنی و تخصصی نیستند و چه بسا مهارتهای عمومیتر نقش برجستهتری در موفقیت شغلی شما داشته باشند، برای مثال اگر میخواهید یک شرکت دانشی در حوزه تولید اپلیکیشن راه اندازی کنید در کنار مهارت برنامهنویسی کامپیوتر، مهارتهایی مثل مدیریت و رهبری، بازاریابی و فروش، توانایی حل مسئله، حسابداری و آشنایی با قوانین کار و بیمه و دهها دانش و مهارت دیگر میتوانند بسیار ضروری و عامل برتری شما نسبت به رقیبانتان باشد.
نکته دیگری که وجود دارد این است که در ابتدای راه شما محبور نیستید که همهی این مهارتها را در سطح بالایی داشته باشید در واقع منظور ما این نیست که ایدهی کسب و کار موفق خود را تا رسیدن به حد بالایی از دانش تخصصی و عمومی مورد نیاز به تعویق بیاندازید، بلکه شما باید بدانید اولا به چه مهارتهایی برای شروع کسب و کار نیاز دارید و سپس این مهارت ها را به ترتیب اولویت بندی کنید و در مرحله آخر خود را ارزیابی کنید و نمره خود را در هر یک از این مهارت ها ثبت کنید حالا به راحتی می توانید وضعیت خود را بررسی نموده و آموزشهای پیش و در حین کسب و کار خود را برنامهریزی کنید. پس قبل از خواندن قدم بعدی فایل اکسل خود را دوباره باز کنید و یک صفحه جدید مانند جدول 2 برای قدم مهم ارزیابی مهارت ایجاد کنید.
قدم 3: برنامهریزی برای کسب و کار
پیش از شروع کسب و کار شما باید یک برنامهریزی کاری مدون یا به عبارتی Business Plan خود را داشته باشید، یک برنامه کسب و کار، اهداف شما و همچنین استراتژی شما برای دستیابی به آن اهداف را تعیین و تشریح میکند. این طرح هم برای جذب سرمایهگذار و هم برای سنجش میزان موفقیت شما در کسب و کار بسیار مهم خواهد بود.
در مورد نحوه نوشتن و انواع برنامههای کسب کار مطالب زیادی موجود میباشد که در مقالات آتی به آن میپردازیم، اما نکتهای که باید در نقطه شروع کسب و کارتان در نظر داشته باشید این است که نوشتن و مکتوب نمودن را هرگز فراموش نکنید، جادوی نوشتن به ایدههای شما رسمیت داده و آنها را در مسیر واقعیت بخشیدن هدایت میکند. باید یادتان باشد که هدفهایتان را با تمام جزئیاتش ثبت کنید، برای اینکار کارشناسان توصیه میکنند که از قدرت تخیلتان بهره ببرید، چشمهایتان را ببندید و تصور کنید که مثلا پنج سال ایدهال را سپری کردهاید و همه چیز عالی پیش رفته، در تخیل لذت بخش خود غوطهور شوید و به همه جا سرک بکشید و همه چیز را خوب تجسم کنید، وضعیت کسب و کار، مشتریانتان، کیفیت روابطتان، حتی وضعیت دارایی های شخصیتان مثل ماشین، خانه و شرکت، آنقدر در این تخیل غرق شوید تا به شفافیت برسید، شفافیتی که به وسیله آن بتوانید همه جزئیات را ببینید و ثبت کنید، حال میدانید دقیقا چه چیز میخواهید. در این مرحله سال به سال به عقب بر گردید و بر مسیر رسیدن به هر یک از اهدافتان فکر کنید و اقدامات سالیانه، ماهانه، هفتگی و روزانه برای رسیدن به آنها را پیدا کنید، حالا شما صاحب نسخه اولیهی برنامه کسب و کار خود هستید هر چه که بیشتر یاد بگیرید، بیشتر مشاوره بگیرید و بیشتر فکر کنید به نسخه های بهتری میرسید، مدام نسخههای جدیدی را ویرایش کنید و نسخههای قدیمی را بایگانی کنید.
در ابتدا مهم نیست که چقدر برنامه شما کامل و کاربردی باشد، مهم این است که شما توانمندی مکتوب کردن ایدههایتان را داشته باشید و با آنها جدی و رسمی برخورد کنید، توجه داشته باشید ایدههایی مثل فیسبوک و دهها ایدهی شگفت انگیز دیگر در قالب گپ و گفتهای دوستانه مطرح شدهاند، تفاوت در این است که شما چقدر با ایدهها جدی برخورد کنید، آنها را بنویسید و جلسه برگزار کنید، صورتجلسه تهیه کنید و امضا کنید. باور نمیکنید چه ایدههای فوق العادهای به خاطر مسخره شدن یا ترس از مورد تمسخر قرار گرفتن، هیچ وقت فرصت شکوفای و بیان پیدا نکردند. پس دوباره به فایل اکسلتان رجوع کنید، مانند جدول 3 ستونهایی برای هدفها و ردیفهایی برای اقدامات بلند مدت، میان مدت و کوتاه مدت ایجاد کنید. همچنین شما میتوانید در بازههایی زمانبندی شده اهدافتان به این فایل رجوع کنید و درصد پیشرفتتان را ثبت کنید، به یاد داشته باشید پیگیری و تمرکز روی اهداف خود ابزاری قدرتمند برای موفقیت میباشد.
قدم 4: گروه هدف و مخاطب خود را پیدا کنید
مطمئنا هر کسب و کاری نمیتواند مورد تمایل همه باشد. اطلاعاتی نظیر سن و سال، جنسیت، سطح درآمد، طبقه اجتماعی و فرهنگ گروه هدف شما، فاكتورهاي تاثيرگذاري در مدل كسب و كار شما هستند. برای مثال مطالعه مخاطب این امکان را به شما میدهد تا محل مناسب کسب و کار خود را پیدا کنید، یا حتی سلایق اين گروه میتواند اینطور ديكته کند که شما اصلا به آدرس فیزیکی نیاز نداشته باشید و بتوانید به صورت مجاری خدمات خود را ارائه دهید.
تحقیق کنید و گروه هدف خود را پیدا کنید و بعد از این که آنها را شناسایی کردید تا می توانید با آنها قرابت فکری ایجاد کنید و بارها و بارها کسب و کار خود را از نگاه آنها ارزیابی کنید و همیشه از جانب آنها به این سوال پاسخ دهید که آیا خدمات و محصول من آنقدر جذاب و مفید هست که حاضر باشند بابت آن پول بپردازند و سپس تمام تلاشتان را بکار ببرید تا خود را به گروه هدفتان معرفی کنید.
برای این قدم همانطور که در جدول 4 نشان داده شده است دوباره به فایل اکسلتان رجوع و گروههای هدف را در ستون اول ایجاد کنید و در ردیفهای مقابل آن اقدامات لازم را برای جذب آنها را تشریح کنید و بعدها هر بار که به این صفحه مراجعه میکنید میزان پیشرفت خود را برای هر قدم ارزیابی کنید.
قدم 5: شبکهسازی
در دنیای امروز شبکهسازی در هر زمینهای مهم و ضروری میباشد، اما در حوزه کارآفرینی باید به آن به عنوان یک عنصر حیاتی و غیر قابل انکار نگاه کرد. شبکهسازی میتواند فرصت آشنایی با کسانی را فراهم کند که دقیقا توانمندیها و تجربیاتی را دارند که شما برای رونق کسب و کارتان به آن نیازمندید یا اینکه سرمایهگذار بالقوهای را به شما معرفی کند که منجر به شکوفایی کسب و کار شما گردد.
همچنین توجه داشته باشید که توانمندی ارتباطات و دایرهی دوستان و آشنایان شما میتوانند در مراحل اولیه شروع کسب با معرفی شما به دیگران و پیدا کردن مشتریهای بالقوه به بقای شما در بازار کمک کنند.
پس دست به کار شوید مانند جدول 5 صفحه جدیدی در فایل اکسلتان ایجاد کنید و دوستان و آشنایان خود را بسته به صنایع مختلف و ارتباطاتشان دستهبندی کنید، دایرهی روابطتان را با تفکر مثبت و دیدگاه کمک متقابل به یکدیگر گسترده سازید و هر روز با شرکت در محافل مرتبط، مثل نمایشگاهها، سمینارها، بیشتر و بیشتر شبکه سازی کنید و جدول روابط خود را هر روز کامل تر کنید و به آن به عنوان یک سرمایه نهان بها دهید.
نكته مهم ديگر در زمينه شبكه سازي توجه به اين مهم ميباشد كه علاوه بر ايجاد و شكلگيري روابط، تثبيت و نگهداري روابط بسيار حائز اهميت ميباشد براي مهارت در اين نكته نيز تمرين مناسبي پيشنهاد ميكنيم، رفته رفته كه بر تعداد سطرهاي جدول يعني بزرگتر شدن دايره روابطتان تمركز ميكنيد بايد زماني را براي برقراي و حفظ روابط صرف كنيد براي مثال سعي كنيد روزانه به ترتيب با 5 نفر از اعضاي جدول ارتباط بگيريد، احوال آنها را جويا شويد و بيتوقع سعي كنيد به آنها كمك كنيد، اين كمك گاه ميتواند يك كمك فني، مشاوره و يا معرفي يك دوست براي حل يك مشكل باشد، همواره به ياد داشته باشيد صرف وقت در دايره روابط انعكاس دارد و بالاخره بومرنگ تفكر مثبتتان به سوي شما باز خواهد گشت و بارها و بارها كمكها و موقعيتهاي باورنكردنياي را دريافت خواهيد كرد.
قدم 6: نان ایدههایتان را بخورید
مشتریها همیشه به دنبال محصول و خدمات دلخواه خود میباشند اما آنها همیشه نمیدانند کدام محصول را انتخاب کنند، شما به عنوان یک کارآفرین وظیفه دارید تا مشتریهایتان را قانع کنید که محصول شما بهترین محصول در دسترس میباشد، شما باید کشف کنید چه چیزی محصول شما را خاص و ممتاز میسازد و سپس آنرا بر حسب ارزشی که ایجاد کرده بفروشید. پس سعی کنید همیشه منعطف باشید و حداکثر خلاقیت و ایدههای خود را به کار برید تا نیازهای مشتریان خود را تامین کنید. همچنین میتوانید از آدمهای خلاق و یا نظرسنجیهای اینترنتی استفاده کنید تا هم نیازهای مشتریانتان را شناسایی کنید و هم پاسخهای خلاقانه برای آنها پیدا کنید.
برای اینکه ایدههایتان ثبت و رسمیت پیدا کند باز صفحهی جدیدی به فایل اکسلتان (جدول 6) اضافه کنید و هر نیاز مشتری را که پیدا میکنید، در ستون اول ثبت کنید و در مقابل آن در ستونهای مجزا راهکارهای خلاقانه خود را برای هر نیاز ثبت کنید و به مرور که روی آن کار میکنید، پاسخهای جدید امتیاز پیشرفت در اقدامات قبلی را جهت بررسی روند اضافه و نگهداری کنید.
قدم 7: بازار
شما باید در تمامی مراحل پیش از شروع کسب و کار، در حین شروع و پس از آن تا همیشه روی بازار متمرکز باقی بمانید، در حقیقت شما باید همیشه با آغوش باز درگیر بازارتان باشید و چالش هر روزهتان تا زمان بارنشستگی، پیدا کردن بازار جدید و حفظ بازار فعلیتان باشد.
فرض کنید شما صاحب بهترین رستوران در شهر باشید اما مادامی که بیشتر اهالی شهر خبر از این واقعیت نداشته باشند، عملا شما صاحب بهترین رستوران شهر نخواهید بود، پس بازاریابی و معرفی خدماتتان رکن اصلی پیشرفت و بقای کسب و کار شما میباشد. اما برای حصول نتیجه در حداقل زمان و کاهش هزینههای تبلیغات بهتر است بازاریابی متمرکز بر گروه هدف و شیوه زندگی آنها باشد، مثلا برای یک گروه خاص تبلیغات مناسب فضای مجازی بسیار بهتر و موثرتر از دهها تابلو تبلیغاتی در سطح شهر عمل میکند.
برای این قدم نیز دوباره به فایل اکسلتان (جدول 7) رجوع کنید و صفحه بازار را ایجاد کنید، در ستون اول برای بازارهایی که دارید، سطرهایی ایجاد کنید و هر بازار بالقوه جدیدی را که پیدا کردید را نیز به آن اضافه کنید و در مقابل هر یک اقدامات و راهکارهایی برای جذب مشتریان در آن گروه خاص را لیست کنید. حتما در طراحی جدولتان فضایی برای امتیازدهی و میزان موفقیت اختصاص دهید، نمودارها میتوانند ابزار خوبی برای ارزیابی میزان پیشرفت در هر بازار بر مبنای مقدار فروشتان باشد.
سخن آخر
در پايان به ذكر چند نكته در مورد اين هفت قدم اساسي ميپردازيم:
· اول اينكه ما اين قدمها را بسيار ساده و بدون ورود به مباحث تخصصي صرفا براي ورود به بحث كارآفريني مطرح نمودهايم و خوانندگان براي درك عميقتر ميتوانند به بسياري از كتابها در اين حوزه و يا ادامه مقالات كه در ادامه انتشار خواهد يافت مراجعه كنند.
· نكته ديگر اينكه جدولها صرفا پيشنهادي و براي انتقال ايده و مفهوم بوده و بديهي است كه هر شخصي براي كسب و كار و ايدههاي خود جدولهايي را ميتواند طراحي و به مرور زمان تكميل نمايد.
· نكته بعدي اينست كه اين هفت قدم در بر گيرنده مسائل ضروریای میباشد که همزمان با تصمیم کارآفرینی باید به آنها بپردازید و مادامی که فعالیت اقتصادی میکنید باید همواره نظرتان به آنها معطوف باشد و در جهت بهبود و توسعه آنها کار کنید.
امیدواریم این مقاله بتواند شما را در مسیر پر پیچ و خم و جذاب کارآفرینی و ایجاد ارزش یاری دهد، باعث خوشوقتی ماست اگر در این مسیر ما را همراهتان کنید و با ما در ارتباط بمانید.
[1] 7 Steps to Becoming an Entrepreneur https://www.learnhowtobecome.org/entrepreneur/
