وقتی یک محصول دیجیتال طراحی میکنیم یا حتی زمانی که در حال تحلیل یک محصول رقیب هستیم، یکی از مهمترین کارهایی که باید انجام دهیم بررسی نوع دستهبندی محتوا در قسمتهای مختلف آن محصول است.
در این مقاله چهار روش اصلی برای دستهبندی اطلاعات را با مثالهای ساده و ملموس بررسی میکنیم.
این سادهترین روش است. شما اطلاعات را بر اساس یک قانون مشخص مثل قیمت، تاریخ یا حروف الفبا مرتب میکنید. کاربر میداند که اگر پایینتر برود، مثلاً قیمتها گرانتر میشوند یا تاریخها قدیمیتر میشوند.
مثال: صفحه نتایج جستجوی یک فروشگاه که میتوانید محصولات را از ارزان به گران یا از جدید به قدیم مرتب کنید.
مثال دیگر: مراحل ثبتنام که اول باید شماره موبایل را وارد کنید، سپس کد تأیید را، و بعد اطلاعات شخصی را. هیچکس نمیتواند مرحله سوم را قبل از مرحله اول انجام دهد.
در این روش، چندین گزینه را در کنار هم قرار میدهیم (به صورت افقی یا عمودی) و هیچکدام را از بقیه مهمتر نشان نمیدهیم. کاربر خودش انتخاب میکند که کدام یک را مهمتر میداند.
مثال: صفحه اصلی دیجیکالا که آیکونهای «کالای دیجیتال»، «پوشاک»، «لوازم آرایشی» و «کتاب» همه به یک اندازه و در کنار هم قرار گرفتهاند.
مثال دیگر: منوی یک رستوران آنلاین که «پیشغذا»، «غذای اصلی»، «نوشیدنی» و «دسر» همه به یک اندازه نمایش داده شدهاند.
در این روش، یک مورد را برجستهتر از بقیه نشان میدهیم تا توجه کاربر را به آن جلب کنیم. این کار معمولاً با بزرگتر کردن، رنگیتر کردن یا قرار دادن در جایگاه ویژه انجام میشود. (به طور کلی با تکنیک های UI)
مثال: در یک سایت خبری، تیتر اصلی با فونت درشت و رنگی نمایش داده میشود در حالی که تیترهای فرعی کوچکتر و با رنگ ملایمتر هستند.
مثال دیگر: در فروشگاه اینترنتی، یک محصول را به عنوان «پیشنهاد ویژه» با بنر طلایی و بزرگتر از بنر بقیه محصولات نشان میدهیم تا کاربر را به خرید آن ترغیب کنیم.
در این روش، اطلاعات را با برچسبهای دقیق و قابل فهم گروهبندی میکنیم. هر برچسب میتواند زیرمجموعههایی داشته باشد که همه با آن برچسب مرتبط هستند.
مثال: فوتر یک وبسایت که در آن لینک های «ارتباط با ما»، «حریم خصوصی»، «قوانین مرجوعی» و... همگی زیر مجموعه بخش «خدمات مشتریان» قرار گرفته اند. (به این شکل برچسب خورده اند.)
مثال دیگر: فیلترهای یک فروشگاه آنلاین که با برچسبهایی مثل «برند»، «رنگ»، «قیمت» و «سایز» دستهبندی شدهاند تا کاربر بتواند سریعاً محصول مورد نظر را پیدا کند.
خیلیها این دو مورد را با هم اشتباه میگیرند. اما تفاوت اصلی این است:
- دستهبندی ترتیبی یعنی «بر اساس یک قانون عددی یا زمانی مرتب شده»
- دستهبندی ماتریکسی یعنی «چند موضوع در کنار هم با اهمیت برابر»، البته اگر ترتیبی هم داشته باشند این ترتیب دلبخواه یا بر اساس اولویت های بیزینسی است (مثل مطابق نیاز و رفتار کاربران) ، نه یک خاصیت عددی.
مثال برای روشن شدن تفاوت: صفحه نتایج جستجوی یک فروشگاه که بر اساس قیمت از کم به زیاد مرتب شده، ترتیبی است. اما منوی بالای همان فروشگاه که دستهبندیهای «موبایل»، «لپتاپ» و «لوازم خانگی» را در کنار هم نشان میدهد، ماتریکسی است.
انتخاب روش دستهبندی به نیاز کاربران و نوع محتوای شما بستگی دارد. گاهی باید از چند روش با هم استفاده کنید. مثلاً صفحه اصلی یک فروشگاه اینترنتی ممکن است همزمان از دستهبندی ماتریکسی (برای منوی اصلی) و سلسلهمراتبی (برای نمایش تخفیف ویژه) استفاده کند. مهم این است که کاربر همیشه بداند کجاست و چطور به مقصد برسد.
