امتحان واقعاً قراره به ما چی بده؟
مدرک؟ بله.
ولی غیر از اون چی؟ یه فیدبک درست؟ یه راه برای اینکه بفهمیم تو مسیر یادگیری کجای کاریم و باید کجا رو تقویت کنیم؟
یا نه... فقط یه ابزاره برای سنجیدن "میزان شکست" و "درصد موفقیت"، اونم تو یه شرایطی که نه واقعیه، نه انسانی، نه عادلانه.
امتحان نباید همیشه بشه بازی صفر و یکی؛ یا "قبولی"، یا "ردی".
ولی تو سیستم آموزشی ما، امتحان عملاً همین شده. یه خطکش سرد و بیروح که فقط بلده «حذف کنه».
از همون موقع که میخوای انتخاب رشته دبیرستان کنی، میری پیش مشاور،
و اون هم فقط به تو نگاه نمیکنه، به عدد نگاه میکنه.
تو میشی: آقای معدل ۱۹. خانم معدل ۲۰.
هیچکس نمیپرسه علاقهت چیه، چه استعدادی داری، اصلاً حالت خوبه؟ خوشحالی با این مسیر؟ هیچی.
تو آزمونهای آزمایشی هم فقط میشی درصد و تراز.
ریاضی ۴۵٪، فیزیک ۳۰٪، شیمی ۲۰٪...
شخصیتت؟ هیچی.
هویتت؟ گم.
تو فقط یهعددی.
کنکور هم که بیاد، تبدیل میشی به آقای رتبه ۲۰۰۰ یا خانم رتبه ۲۰۰۰۰.
دوباره: فقط عدد.
و تا وقتی دانشآموزی، تا وقتی توی این سیستم گیر کردی، یه انسان نیستی. فقط یه نمرهای، یه درصدی، یه رتبهای.
یکی از بدترین چیزهایی که از فضای نظامی به آموزش ما نشت کرده، همین قانونه: «ما اینجا چرا نداریم.»
نه فقط یه قانون پنهان، بلکه یه رفتار رسمیـه.
اگه بپرسی چرا باید این سرفصل قدیمی رو بخونیم؟
یا چرا این استاد با وجود بیسوادی هنوز سرکلاسه؟
یا چرا دانشگاه میگه آموزش مهارت وظیفهاش نیست؟
جوابت چیزی نیست جز نگاه سنگین، تهدید به کم کردن نمره، و گاهی هم جملهی طلایی:
«اگه نمیخوای، برو انصراف بده.»
یعنی اینجا جایی برای سوال پرسیدن نیست.
سؤال مساویه با دردسر، بیادبی، یا حتی تهدید.
همه چی باید همونطور که هست، بمونه. چون یهعده میخوان بیتغییر، فقط قدرت و صندلی رو نگه دارن.
تو یه سیستم آموزشی درست، سؤال پرسیدن ارزشمنده.
سؤال یعنی تفکر، یعنی درگیری ذهنی، یعنی کنجکاوی.
ولی تو سیستم ما، مهم اینه که فقط بتونی جواب بدی.
اونم نه جوابهایی که از فکر خودت دراومده باشه، بلکه دقیقاً همون چیزهایی که تو جزوهی استاد نوشته شده.
واقعیت تلخه ولی باید گفت: عدالت آموزشی تو ایران مرده.
بر اساس آمار، اکثر دانشجوهای دانشگاههای تاپ کشور، از دهکهای بالای اقتصادی هستن.
رقابت هنوز حذف نشده، ولی عملاً شده رقابت بین پولدارها.
ماجرا شبیه یه قمار عجیبوغریبه:
همه نشستن پشت میز، بعضیها ژتون دارن، بعضیها ندارن.
اونی که ژتون نداره؟ حتی وارد بازی هم نمیشه.
و وقتی بازی از قبل تعیینشدهست، اونکه پول نداره، پیشفرض باخته.
ما تو یه سیستم آموزشی درس میخونیم که:
تا این نگاه عوض نشه، تا وقتی نپذیریم که انسانبودن مهمتر از معدل و رتبهست،
هر چی اسمش رو بذاریم، آموزش نیست.
اگه این حرفا برات آشنا بود، یا تجربهش کردی، خوشحال میشم نظر یا تجربهت رو تو کامنتها بنویسی.
یا اگه دید متفاوتی داری، مشتاق شنیدنم. چون حداقل تو اینجا، سؤال پرسیدن آزاده.
