عبارت ترکی آذری «قوناخ قاباغینا قویمالی» (Qonaq qabağına qoymalı) بهصورت تحتاللفظی یعنی:
«باید جلوی مهمان گذاشت»
یا
«شایسته است برای مهمان پیشکش شود.»
این عبارت از فرهنگ مهماننوازی آذربایجانی و ایرانی میآید. معمولاً وقتی درباره یک خوراکی، میوه، شیرینی یا غذای باکیفیت صحبت میشود، میگویند:
«بو، قوناخ قاباغینا قویمالی شیدی.»
(این چیزی است که ارزش دارد جلوی مهمان گذاشته شود.)
مفهوم آن فقط غذا نیست؛ بلکه به هر چیز آبرومند، باکیفیت و ارزشمندی اشاره دارد که انسان با افتخار به دیگران عرضه میکند.
در فرهنگ سنتی آذربایجان، مهمان احترام ویژهای دارد. بنابراین وقتی میگویند:
«قوناخ قاباغینا قویمالی»
در واقع نوعی تعریف و تمجید از کیفیت آن چیز است؛ یعنی:
مرغوب است.
آبرومند است.
ارزش پذیرایی از مهمان را دارد.
باعث سربلندی میزبان میشود.
«بو پسته قوناخ قاباغینا قویمالیدیر.»
این پسته آنقدر خوب است که میشود جلوی مهمان گذاشت.
«بو قالی قوناخ قاباغینا قویمالی بیر ایشدی.»
این فرش کاری است که میشود با افتخار به مهمان نشان داد.
بنابراین این عبارت بیش از آنکه صرفاً به «گذاشتن چیزی جلوی مهمان» اشاره کند، کنایه از ارزش، کیفیت و آبرومندی آن چیز دارد.
