
استعاره یکی از مهمترین آرایههای ادبی در زبان فارسی است که نقش اساسی در زیباسازی و تصویرسازی متون دارد. در میان انواع استعاره، استعاره مصرّحه و استعاره مرشّحه از جایگاه ویژهای برخوردارند. استعاره مصرّحه زمانی رخ میدهد که مشبّه حذف میشود و مشبّهٌبه به جای آن میآید؛ به بیان دیگر، شاعر یا نویسنده بهجای نام بردن از مفهوم اصلی، واژهای را به کار میبرد که از نظر معنایی به آن شباهت دارد. برای مثال، در عبارت «شیر میدان آمد»، واژه «شیر» استعارهای از انسان شجاع است. در مقابل، استعاره مرشّحه حالتی است که در آن، علاوه بر بهکارگیری استعاره، واژهها یا قرینههایی نیز آورده میشوند که با مشبّهٌبه تناسب دارند و باعث تقویت و آرایش بیشتر تصویر میشوند. بهعنوان نمونه، در عبارت «شیر بیشهی نبرد با پنجههای خونین بر دشمن تاخت»، واژههای «بیشه»، «پنجه» و «تاختن» همگی با مشبّهٌبه یعنی «شیر» تناسب دارند و همین امر سبب میشود استعاره، مرشّحه محسوب شود. از نظر آموزشی، تشخیص این دو نوع استعاره برای دانشآموزان و داوطلبان آزمونها بسیار مهم است، زیرا درک دقیق آنها موجب تحلیل بهتر متون ادبی میشود. در نتیجه میتوان گفت که استعاره مرشّحه در حقیقت نوعی استعاره مصرّحه همراه با لوازم و ویژگیهای مشبّهٌبه است که قدرت القای معنا و زیبایی هنری متن را افزایش میدهد.