نماینده‌ی محترم مجلس، چرا رأیت را نمی‌گویی؟

در نوشته‌های قبلی، موضوع شفافیت آرای نمایندگان را مطرح کرده و گفتیم که «شفافیت آرا» به منزله مادر تما‌می مواضع شفافیت؛ چه در مجلس و چه در سایر نهاد‌ها و ارگان‌هاست که بدون وجود آن، نمی‌توان چندان به محقق شدن سایر اشکال شفافیت امیدوار بود. گرچه به امید خدا سایر مواضع شفافیت مجلس را هم بررسی خواهیم کرد؛ اما به جهت اهمیت ویژه «شفافیت آرا»، قصد دارم کمی ‌بیشتر روی آن توقف کنیم. «شفافیت آرا» با وجود تمام مزایای آن، به هر حال مخالفینی هم دارد. صحبت از آن دسته نمایندگان «بزدل و منافق»ی نیست که در ظاهر طرح را امضا کرده ولی خلاف آن عمل کردند و حالا هم جرئت دفاع از عملکردشان را ندارند، صحبت از آن دسته‌ای است که «شجاعانه» نظر مخالف خود را بیان کرده و پای آن هم ایستاده‌اند. امروز بنا داریم با ارائه اصل کلام این نمایندگان، اشکالاتی که به این طرح وارد کرده‌اند را بررسی کنیم. مسلما این نظرات، همه‌ی حرف‌های مخالفان نیست؛ ولی سعی بر آن است که طیف وسیعی از اشکالات مطرح شده پوشش داده شوند.

نوشته‌ی علی پرویزی، ورودی 94 مهندسی مکانیک

علی مطهری، نماینده تهران: گروه‌های فشار، نماینده را اذیت می‌کنند. شورای نگهبان در دور بعدی نمایندگان را رد صلاحیت می‌کند.

چه بخواهیم چه نخواهیم رای‌گیری در مجلس ما حتی اگر موضوع مورد بحث غیر سیاسی هم باشد، یک مسئله جناحی است. بسیار دیده می‌شود که نمایندگان بدون اینکه در جریان طرح قرار داشته باشند، «صرفا» با نگاه به موافقین و مخالفین طرح رای خود را مشخص می‌کنند. در این اوضاع آشفته، طبیعتا یکی از شیوه‌های هر جناح، چه درست چه غلط، تحت فشار قرار دادن دیگری خواهد بود؛ ولی اساسا این اتفاق هیچ ربطی به شفافیت آرا نمی‌تواند داشته باشد. این فشار‌ها همانطور که از قبل بوده، بعد از اجرایی شدن طرح هم ادامه خواهد داشت و اصولا از آن‌جایی که هدف اینگونه رفتارها، آزار نمایندگان است؛ کسی منتظر رای نماینده نمی‌ماند که بسته به آن بخواهد اقدا‌می ‌بکند یا نکند.

اما در رابطه با رد صلاحیت شورای نگهبان

محمد جواد فتحی، نماینده تهران، می‌گوید: «اگر واقعا نماینده‌ای این‌قدر جسارت ندارد که آن چه را که مصالح ملی می‌داند مورد تاکید قرار دهد؛ فقط برای اینکه از رای شورای نگهبان می‌ترسد، وای به حال او و کشور. چنین کسی اشتباهی به مجلس آمده است.»

احمد امیرآبادی، نماینده قم و عضو هیئت رئیسه مجلس، هم این مسئله را یک موضوع حاشیه‌ای دانسته و نسبت به این ادعا این‌طور واکنش نشان می‌دهد: «مگر تا مجلس ششم سیستم رای‌گیری مجلس به شکل قیام و قعود، که یکی از سیستم‌های شفاف رای‌گیری است، نبود؟ آیا شورای نگهبان نماینده‌ای را به خاطر رایش رد صلاحیت کرد؟!»

همچنین قاسم میرزایی نیکو، نماینده دماوند، در گفتگو با روزنامه شهروند می‌گوید: «اگر با برچسب‌هایی مثل ترسیدن از شورای نگهبان به دلیل نظارت استصوابی؛ یا عوام‌گرایی به دلیل مراجعه به آرای مردم؛ همچنان نمایندگان خودشان را سانسور کنند و جسورتر نشوند، در بر همین پاشنه می‌چرخد.»

دقیقا مسئله همین جاست؛ که اگر نماینده‌ای به بهانه ترس از شورای نگهبان حاضر نیست مصالح کشور را در نظر بگیرد، چگونه می‌توان اطمینان داشت که او در سایه‌ی #عدم-شفافیت-آرا برای راضی نگه داشتن باندهای فساد و قدرت، که نفوذ زیادی هم در مجلس دارند، مردم و مصالح کشور را قربانی نمی‌کند؟!


مسعود پزشکیان، نماینده تبریز: مغایر با آیین نامه مجلس است و نمی‌تواند مطرح شود.

به گزارش عیار آنلاین مورخ 23 فروردین 97 عباس پاپی زاده، نماینده دزفول و نائب رئیس کمیسون «آیین‌نامه داخلی» مجلس، در پاسخ به این سوال که؛ «آیا تاکنون طرحی برای شفاف شدن آرای نمایندگان مجلس و انتشارعمو‌می آن در کمیسیون آیین‌نامه داخلی مطرح شده است؟»، گفت: «تا کنون چنین پیشنهادی نبوده است؛ ولی پیشنهاد خوبی است که می‌توانیم روی آن کار کنیم». مطابق این اظهار نظر رسمی، ‌«شفافیت آرا» حداقل از منظر کمیسیون مربوطه مغایرتی با آیین‌نامه مجلس ندارد.

مسعود پزشکیان، نماینده تبریز: طرح شفافیت آرای نمایندگان باید مبنای علمی‌داشته باشد. تبدیل تصورات ذهنی به قانون عواقب در پی دارد.

در این اظهار نظر که چند ماه پس از نظر قبلی بیان شده، جناب آقای پزشکیان با اشاره به این نکته که ممکن است این طرح عواقبی برای نمایندگان و یا حتی جامعه داشته باشد، بر لزوم احتیاط در بررسی و تصویب آن تاکید می‌کند. جالب است که در انتهای آن اذعان می‌کنند :«شخصا هیچ اطلاعات علمی‌ای در این خصوص ندارم. لذا بهتر است نمایندگان مستنداتی که به این نتیجه رسیده‌اند را ارائه دهند.» (خبرگزاری خانه ملت 11 شهریور 97)

مبنای علمی ‌شفافیت آرا، توسط گروه‌های مختلف کارشناسی، که هیچ گونه وابستگی حزبی ندارند، بارها بررسی شده و تجربیات موفق طیف وسیعی از کشورها پیش‌روی ماست. کشورهایی از قبیل ایالات متحده آمریکا، دانمارک، کانادا، گرجستان، تونس، جمهوری چک، ایرلند، صربستان، افغانستان، برزیل، شیلی، گواتمالا، هندوستان، عراق، ایتالیا، لوکزامبورگ، اکراین، لهستان، انگلستان، لتونی، فیلیپین، مکزیک، کرواسی، فرانسه، آرژانتین، اندونزی، آفریقای جنوبی و حتی رژیم صهیونیستی...


فاطمه حسینی، نماینده تهران: ما موافق شفاف شدن رای نمایندگان هستیم ولی به نظر می‌رسد کمپین شفافیت آرا به دنبال تحقق منافع جریانی خاص و نه منافع ملی است.

می‌توان پذیرفت که شفافیت آرا ممکن است در یک مورد خاص به نفع یک جناح باشد؛ ولی به نظر نمی‌آید که در تما‌می‌ موارد اینطور باشد. به هر حال اگر جناحی وجود داشته باشد که همیشه از شفافیت آرا متضرر شود، مشخص است که منافع این جناح هیچ‌گونه همسویی با منافع ملی ندارد. تجربه موفق در ده‌ها کشور مختلف نشان داده که شفافیت آرا بیش از هر چیز، موجب افزایش اعتماد عمو‌می‌، افزایش سرمایه اجتماعی حاکمیت و کاهش چشم‌گیر فساد اقتصادی و سیاسی می‌شود.


این نوشتار، در شماره‌ی پنجاه و ششم نشریه‌ی دانشجویی «میدان انقلاب» منتشر شده است. برای مطالعه‌ی کامل مطالب این نشریه، می‌توانید به کانال بسیج دانشجویی دانشگاه شریف مراجعه کنید.
http://t.me/Basij_Sharif