امروز می پردازیم به بیوگرافی یکی از اساتید قدیمی بنده استاد شجاع پروند اسدالهی که دوست دارم تئاتریون و هنرمندان ایران بیشتر در مورد این شخص بزرگ بدانند.
شجاع اسدالهی یکی از اشخاصی است که به شخصه می توانم بگویم معتمد و امن است، وی هیچ ادعایی ندارد با وجود اینکه خیلی باسواد است جدا از مدرک تحصیلی انسان با سواد و همه چیز فهمی است، زمانی که من سنی نداشتم وارد تیم ایشان شدم برای کار خط طویل تقلا در پشت صحنه کمک می کردم و در تمرینات حاضر بودم و یاد می گرفتم، شروع آموزش حرفهای من در تئاتر از استاد شجاع آغاز شد این انسان شریف و بی ادعا هیچ هزینه ای از من در قبال آموزشی که در کلاس هایش می دیدم دریافت نکرد و می دید که به این هنر علاقه دارم و نمیتوانم هزینه کنم از من پولی نمی گرفت و اجازه می داد در کلاس ها حاضر باشم.
مطالبی که ارائه می کرد، نحوه بیان و رفتار او، حرکات و تمام کارهایش به قدری حرفه ای بود که من را مجاب می کرد تایم کلاس سر تا پا گوش باشم و فرا بگیرم.
شجاع پروند اسدالهی یکی از کارگردانان شریف تئاتر کرج و ایران، فرزند بزرگ مرد هنر ایران نعمت اسدالهی است، رشته تحصیلی وی تئاتر و تحصیلات او کارشناسی ارشد این رشته می باشد همچنین فعالیت های وی در زمینه کارگردانی تئاتر و اجرای چندین تئاتر برجسته روی صحنه برای تماشاچیان مثال زدنی است.
نعمت اسدالهی خالق اثر خط طویل تقلا این میراث را به جا گذاشت و پس از رحلت وی، شجاع اسدالهی آن را به روی صحنه برد و خط طویل تقلا با بازی مدیریت شده و بی مثالی در صحنه درخشید.
شجاع پروند اسدالهی به قدری مدیر و مدبر است که برای خط طویل تقلا بازیگران تازه واردی را طی چند ماه اسطوره می کرد، خود من به یاد دارم چگونه در تمرین های این اجرا بدون اینکه فشاری روی بازیگر باشد بازی را کنترل می کرد و چه قدرتی به کار می گرفت و چه اهمیتی می داد به بازیگر تازه کار و تمامی تیم که من فکر می کنم عمده دلیل محبوبیت وی به همین خاطر است، سایه اش مستدام باد.
خط طویل تقلا نه تنها یک میراث هنری بود، بلکه بازی قشنگی در آن دیده شد، اسدالهی در خط طویل تقلا به قدری ظرافت و حساسیت به خرج داد که یک کار بی نقصی روی صحنه رفت.
جن گیر یکی دیگر از نمایش هایی بود که استاد به روی صحنه برد، به جرأت می توان گفت تمام کار هایی که با عنوان ایشان به صحنه می رفت بدون کم و کاست یک اثر هنری به حساب می آمد و بس.
این از دقت عمل و حرفه ای گری وی است، امید است امثال استاد اسدالهی همواره در تئاتر ایران صحنه را منور کنند به حضور خودشان، با بازی بی مثالی که در جن گیر انجام شد و خود ایشان روی صحنه حضور داشت جن گیر به نوعی بیشتر و بهتر کامل شد.
مگر چقدر میتوان گفت از خوب بودن یک آدم؟ وقتی آدم هایی هستند که چراغ راه می شوند برای دیگران نه به منت و نه به ادعاگری، چطور میتوان لطف اینها را جبران کرد؟ به خود می آییم می بینیم کاش همان موقع می توانستیم جبران کنیم اما نشد، یعنی لطف آنها به قدری شامل حال ما شده بود که دیگران توان جبران آن را نداشتیم.
اسدالهی انسان اندیشمندی است، در مدتی که در جوار ایشان بودم فهمیدم کارشناسی ارشد که چه عرض کنم گویی پرفسورای فلسفه و منطق دارد یا شاگرد سقراط باشد، خیلی روشنفکر و بسیار حساس عمل می کند، چه در کار چه در ارتباطات هیچ وقت به دنبال بودجه گرفتن و رانت و رشوه و این حرف ها نبود خلاف بعضی سگ صفت که اسم خودشان را کارگردان گذاشتند و صحنه را برای بازیگران کرده اند قتلگاه، اسدالهی نمونه بارز یک کارگردان باشرف است.
فراموش نمی کنم، هیچ گاه فراموش نمی کنم استاد اسدالهی چگونه همراه من شد و به من درس زندگی داد، به یاد دارم سر تمرین بودیم نامحسوس خیلی هواسش به من و بازیگران تازه کار بود، نه مثل این کارگردان های دیگر، جور دیگری از ته دل، دل می سوزاند.
چقدر برای من افتخار بود و هست که ایشان استاد بنده بودند و همینطور زمانی که از کنار ایشان می رفتم به من گفتند: هرجا بری باز برمی گردی خودت متوجه میشوی که بهتر از گروه ما نیست. واقعا هم راست می گفت بعد از ایشان من رفتم همه جا را گشتم آدمی مثل ایشان پیدا نشد که نشد.
دلیل اینکه نتوانستم به کلاس های ایشان بروم هزینه رفت و آمد بود، مسیر کمی دور بود و من هر بار باید هزینه می کردم و ایشان خودش می دید و از من بابت آموزش پولی نمی گرفت نه تنها من بلکه چند نفر دیگر هم همینطور قبول کرده بودند، این انسان به قدری شرافت داشت که حتی به روی من نمی آورد، آخر سر گفتم که روزی که بتوانم دوباره بر می گردم و همین کار را خواهم کرد قبل از اینکه دیر بشود.
هنر ابتدا یک پیش نمایش و نمایشنامه خوانی بود که پس از چند بار اجرای نمایشنامه خوانی به روی صحنه رفت، یکی دیگر از کار های استاد که اساتید بسیار کار کشته ای برای نمایشنامه خوانی متن این نمایش حاضر شدند و به فعالیت پرداختند.
فکر می کنم آخرت یکی از نخستین آثار تصویری استاد شجاع پروند اسدالهی باشد که ایشان کارگردانی این پروژه را به عهده داشتند و به پیش بردند، آخرت یکی از اولین پروژه هایی بود که با نام ایشان تیتر شد.
همچنین بخوانید از بزرگ مرد تئاتر ایران پدر استاد شجاع پروند اسدالهی مرحوم نعمت اسدالهی خالق اثر خط طویل تقلا و مصاحبه ای با خود ایشان:
ایسنا: نعمت اسدالهی بازیگر قدیمی تئاتر در سن ۶۸ سالگی از دنیا رفت.
این بازیگر پیشکسوت که مدتها دچار عارضه ریوی بود، براثر همین عارضه درگذشت.
نعمت اسدالهی از چهار روز پیش در بیمارستان «ساسان» بستری بود و ۸ آبان ماه درگذشت.
نامبرده متولد اول آذر ۱۳۲۳ بود و آخرین فعالیتش در تئاتر به اجرای نمایشنامه خوانی «شبی بیرون از خانه» به کارگردانی مسعود دلخواه بر میگردد.
شجاع اسدالهی فرزند این بازیگر به ایسنا گفت: پدرم قصد داشت نمایشی از «برشت» را به صحنه بیاورد و مشغول رایزنی با اداره کل هنرهای نمایشی بود اما به دلیل بیماریاش این تصمیم عملی نشد.
به گفته او؛ هنوز زمان برگزاری مراسم خاکسپاری معلوم نشده و به زودی اعلام میشود.
این هنرمند متولد اهواز و فارغالتحصیل کارشناسی هنرهای نمایشی از دانشکده هنرهای زیبا بود.
وی علاوه بر بازیگری در کارگردانی و تدریس تئاتر نیز فعالیت داشت. از جمله فعالیتهای او میتوان به کارگردانی و بازی در نمایشهای «شبی در کنار رود گرانیکوس»، «خسیس»، «گمراه»، کارگردانی نمایشهای «توراندخت»، «ننه دلاور و فرزندان او»، و ... و بازی در نمایشهای « در حضور باد به کارگردانی بهرام بیضایی»، « دیکته و زاویه به کارگردانی داود رشیدی»، « حسن کچل به کارگردانی داود رشیدی»، «شهاب آسمانی به کارگردانی حمید سمندریان»، «دخمه شیرین، عکس یادگاری به کارگردانی دکتر قطبالدین صادقی»، «بیژن و منیژه به کارگردانی محمود عزیزی»، «هفت نمایش کوتاه به کارگردانی اسماعیل خلج» و ... اشاره کرد.
وی علاوه بر فعالیتهای صحنهای در نمایشهای تلویزیونی بسیاری نیز به ایفای نقش پرداخته بود که از جمله آنها میتوان گفت نمایشهای «گمشدگان»، «آخرین آهنگ»، «عقاب شعر»، «چنگ در خلاء» و ... اشاره کرد.
بازی در دو نمایش «گالیله به کارگردانی داریوش فرهنگ» و «کلبه عموتم به کارگردانی بهروز غریبپور» از جمله آخرین فعالیتهای این هنرمند در تئاتر بوده است.
و در پایان می گویم: امید است که امثال استاد اسدالهی در تئاتر و هنر ایران فراوانی یابند، شاگردان ایشان مسیر وی را ادامه دهند و مثل خود ایشان باشند و اخلاق ایشان را رواج دهند چرا که پیش از هنرمند بودن ایشان یک اخلاق مدار خوب بود سپس پندار نیک، کردار نیک، گفتار نیک، گویای منش ایشان بود.
باتشکر از شما که خواندید؛ عزیز تئاتر کرج، شجاع پروند اسدالهی، اینک از یکایک شما برای مطالعه این مقاله سپاسگزارم.
با افتخار به قلم ناقص: ن.ر
سینماگر 2026®
