دهه ۶۰ ؛ چطور ممکنه؟

از برنامه های صداوسیما و تریبونهای رسمی که این روزها از معدود منابع خبری هست بصورت مرتب میشنوم که الان رو با فضای دهه ۶۰ یکسان یا لااقل مشابه فرض میگیرند و جنگ و بمباران و منافقین و .... را مثل الان میبینن..

بعنوان یک دهه ۵۰ که وقتی دهه ۶۰ شروع شد خیلی کوچیک بودم و وقتی دهه ۶۰ هم تمام شد بازم هنوز تازه سنم دو رقمی شده بود میتونم توضیحاتی بدم که احتمالا برای دهه های بعدی ممکن مفید باشه نباشه هم مضر نیست😩😬

در خصوص انقلاب ۵۷ این نکته خیلی حداقل در کودکی من میشنیدم که مردم بطور کل تصورشون بر این بود که ایران نفت داره و کافی این نفت استخراج بشه و فروخته بشه و مملکت با پولش اداره بشه حالا که شاه نوکر اجانب و دست نشانده هست خوب انقلاب بشه هم دست اجانب قطع بشه هم دین و دنیا و آخرتمون درست بشه این لااقل تو ذهن برخی از اون افراد بود بدنه مردم ایران در سال ۵۷ اون ۳۶ میلیون نفر جمعیت ایران حدود ۸۰٪ روستایی یا لااقل روستازاده بودند و اونها نقش اساسی در پیروزی انقلاب و دوران جنگ داشتن اونها خیلیشون باورمند بودند که مملکت در دست اجنبی هست و شاه مهره آمریکاست اگر امام خمینی بیاد اون درآمدهای نفتی هست و دین و ایمان هم بهتر میشه و به روستاهام بهتر رسیدگی خواهد شد ...در دوران جنگ عقیده بر این بود که راه ما درست بوده و آمریکا چون منافعش در ایران رو از دست داده صدام رو تشویق و حمایت کرده تا از انقلاب و مردم انتقام بگیره...

در دوران جنگ تقریبا مایحتاج مردم کوپنی بود و مرغ و تخم مرغ و پنیر و روغن نباتی و ... بصورت کوپنی مرتب اعلام میشد و مردم تهیه میکردن برخی اقلام هم توسط ستاد بسیج اقتصادی در اختیار مردم قرار میگرفت کالاهایی مثل سیمان تیرآهن پرده کرکره رو یک کاغذ میدادن میرفتی با قیمت خیلی مناسبتر تهیه میکردی ...کلا گرچه جنگ بود اما نعمت فراوان بود و خیلی این مطلب روی اون ۱۸ میلیون نفری که در دهه ۶۰ بدنیا اومدن تاثیرگذار بوده تو کوچه ما ۸ تا بچه ۶تا بچه خیلی فراوانی داشت و کار و بار هم بد نبود خیلی افراد استخدام دولت و کارخانه ها و شرکتها بودند و تولیدات کارخانه ها مطابق توان متوسط جامعه بود توی کوچه ما پزشک بود خلبان داشتیم سرهنگ ارتش داشتیم چند تا خانه از جنگ زده بودن از خرمشهر و آبادان به اصفهان اومده بودن و همه اینها کم و بیش با هم تو کوچه بازی میکردند یک جامعه برآمده از انقلاب و بی طبقه بودیم ...

میتونم بگم اون زمان با کثرت آدمهای دلسوز مواجه بودیم مردم هنوز متاثر از شخصیتهای فیلمفارسی مثل محمدعلی فردین بهروز وثوقی و ناصر ملک مطیعی بودند و با اینکه من اون زمان اصلا فیلمی ازشون ندیده بودم علاقه داشتم که مثل فردین بشم و هنوز هم در فیلمهای روز اول مهر تماشا میکنید دانش آموزان کلاس اول میگن میخوایم فلان شغل بریم تا به مردم کمک کنیم انگار این شخصیت لوتی بودن و کمک کردن و این اصطلاح داش مشتی بودن از مسیر این بازیگران هم بازتولید شده و در حافظه جمعی مردم ایران هست البته که خیلی عناصر و جنبه ها در شکل گیری شخصیت و منش افراد موثر...

کلا اون سالها مردم فقیر بودن قانع بودن در سختی بودن اما امیدوار بودن و دلخوش بودن و دلسوز بودن ....

مردم عیالوار بودن و کار و بارشون هم میشد و با زن و بچه اگر خوشم نبودن گذران عمر میکردن ....

الان سال ۱۴۰۴ واقعا نمیدونم چطور ممکن اون فضا دوباره بازتولید بشه و بر اثر مشکلات و خصومت دشمنان دوباره ما پرتاب بشیم به شرایط دهه ۶۰ به نظرم غیرممکن هست به دلایل بسیاری مردم شباهت کمی بااون زمان دارن ایران هم ابران اون زمان نیست....

از جمعیت ۸۶ میلیونی امروز ایران ۸۰٪ شهری هستن دقیقا عکس اون زمان جمهوری اسلامی در طی ۴۷ سال رزومه پرباری بر جا گذاشته و اصلا دبکته ننوشته سال ۵۷ یا جنگ زده دهه ۶۰ نیست ساختار خانواده عوض شده الان خیلی زن و مرد مجرد داریم متاهلین بدون فرزند یا مثلا تک فرزند داریم ...

نظام ارزشها و باورها تغییر بنیادین کرده مردم اون روز تصور میکردند جواب همه سوالها را اسلام و آخوندها بلدند یا لااقل تمایل دارند برای اعتلا و بزرگی ایران هر کاری بکنند اکثریت مردم امروز راه حل مشکلات کشور رو در علم جستجو میکنند و شاید بسیاری معتقد باشند گردن نهادن به علم اقتصاد جوابگوی گرفتاریهای امروز ماست...

صداوسیما انحصار داشت یادم ساعت ۹ شب اخبار آقای افشار و بابان و خانم شاقول و شیرازی اخبار میگفتن همش فتح و ظفر لشکریان اسلام بود و در انتهای اخبار ما چند تا شهید و مجروح و اسیر داده بودیم که معمولا عددی توش نبود الان بالاخره چند روز دیگه دو سه تا آمار با مشخصات کامل شهدا مجروحان کشته شدگان و به هلاکت رسیدگان داریم(بنابر ادبیات خودشون)

مملکت اون زمان جدای از بحث کوپن خیلی گوتره ای و بی در و پیکر بود اما چون مردم حس میکردند مملکت خودشون و جنگ تموم بشه بسرعت گل و بلبل میشه خیلی مراقبت میکردن الان فردیت به شدت تقویت شده و دولت هم بالاخره در تلاش چاک خیلی مسائل رو بگیره...

در مجموع براساس این موارد و بسیاری موارد دیگر تکرار فضای دهه ۶۰ در این زمان بسیار تخیلی وهم آلود و توهمی بیش نیست .‌‌..

گذشت آن زمانی که آن سان گذشت(با همه خوبیها و بدیهاش)....