خانواده نقش بسیار مهمی در موفقیت و خوشبختی افراد دارد. امروزه یكی از مشكلات میان زوجهای جوان كه به واسطهی آن كانونهای خانواده در همان سالهای اول از هم میپاشد، نبود صداقت و فریب خوردن یكی از طرفین یا در اصطلاح حقوقی تدلیس در ازدواج است كه حجم زیادی از پروندههای دادگاه خانواده را به خود اختصاص میدهد. در این مطلب این موضوع مهم را بررسی خواهیم کرد.
در صورتیکه هر یک از زوج ها قبل از عقد ازدواج طرف خود را به امور واهی از قبیل داشتن تحصیلات عالیه، تمکن مالی، موقعیت اجتماعی، شغل و سمت خاص، تجرد ( مجرد بودن به رغم اینکه متاهل باشد) فریب دهد و عقد بر مبنای هر یک از این موارد واقع شود، به آن تدلیس گویند.
به عبارت دیگر یکی از طرفین در ازدواج با اعمال متقلبانه نقص يا عيبی را كه در يكی از زوجهااست پنهان دارد، يا خود را دارای صفت برجسته ای معرفی كند كه فاقد آن است، به طور مثال مرد خود را برخلاف واقع دارای ثروت و مقام معرفی ، يا با ارائه گواهی نامه مجعول خود را ليسانسه يا دكتر قلمداد و ازاين راه طرف ديگر را ترغیب به قبول ازدواج كند.

يا زن برخلاف حقيقت خود را دختر فلان شخص معروف يا دارای هنر خياطی يا آشپزی يا موسيقی جلوه دهد يا خويشتن را باكره معرفی كند يا كچلی خود را با كلاه گيس بپوشاند و به اين طريق موافقت مرد را برای ازدواج جلب کند و بعد از عقد معلوم شود كه طرف فاقد ویژگی های مذکور بوده ياعيبی داشته كه به قصد فریب طرف دیگر،آن راپنهان كرده است، دراينگونه موارد شخص فريب خورده میتواند ازدواج را فسخ كند.
البته تدليس هنگامی صدق میكند كه سوء نيت و قصد فريب وجود داشته باشد، يعنی يک طرف به طور عمد با اعمال متقلبانه خود طرف ديگر را فريب داده و ترغيب به عقد ازدواج کرده باشد.
طبق قانون مجازات اسلامی تدلیس در ازدواج جرم محسوب میشود و فریب دهنده به حبس تعزيری از شش ماه تا دوسال محكوم خواهد شد.
فریب خورده ابتدا میتواند از طریق اظهارنامه رسمی قصد برهم زدن ازدواج را اعلام کند. بعد از آن، برای فسخ نکاح باید دادخواستی به دادگاه خانواده ارائه و دلایل خود را مبنی بر داشتن حق فسخ بیان کند. دادگاه پس از رسیدگی به پرونده، اگر دلایل خواهان را موجه تشخیص دهد، حکم به تایید فسخ نکاح خواهد داد. بعد از این مرحله متقاضی به یکی از دفاتر رسمی فسخ نکاح مراجعه می کند تا فسخ نکاح در شناسنامه اش ثبت شود ، و نیاز به اجرای صیغه طلاق ندارد.
برای مطالعهی بیشتر به نکات حقوقی ملکی، دانستنی های حقوقی ملکی، مجله دلتا مراجعه کنید.