یکی از مهم ترین اصول فکری اسلام اینست که انسان موجود خاصی است با حیوانات متفاوت است و تفاوتش هم در محدود نبودن به عالم ماده است. تمام علما و دانشمندان و فلاسفه اسلامی معتقدند که انسان فقط این جسم و ماده نیست. انسان فکر می کند، برنامه ریزی می کند، خلاق و نوآور است. و این کار ها کارهایی است که یک موجود مادی نمی تواند انجام دهد. یک بخش انسان بهتر و بالا تر از بخش دیگر اوست. فرش انسان طبیعت او و جسم او و عرش انسان قلب و روح اوست.
باید انسان برای اینکه به کمال و سعادت و لذت ابدی برسد عرش او مسلط بر فرش او شود طبیعت و جسمش باید تابع انسانیت و عقلانیت شود، وگرنه حاصل زندگی انسان توحش و سبک زندگی است که دور از انسانیت است. و هر حاکمیت و سلطنتی نیاز به جهاد و تلاش دارد و جهاد نیاز به سلاح. سلاح حاکمیت عقل چیست؟ سلاح اصلاح و انسانیت چیست؟ روایات جواب می دهند "و سلاحه البکاء" چه زیبا گفت عطار نیشابوری:
گفتی آن آب را که عرش بر اوست *** اشک کروبیان همی یابم.
یعنی یکی از اصلی ترین عوامل سعادت، قرار و ثبات دهنده به سلطنت انسانیت بر وجود او اشک و گریه است. اما چرا؟ چه دلیلی دارد که اینقدر به اشک و روضه و گریه توصیه شده؟ چرا هر سال محرم باید یاد آن واقعه غمگین سنگین را زنده نگه داریم و هر سال مجالس روضه و عزا برقرار کنیم؟
علت و دلیل این مسئله را در دو عنوان بررسی می کنیم. اشک و گریه دو جلوه و بروز و تاثیر دارد. یکی تاثیر فردی است و دیگری تاثیر اجتماعی آن است و مجموع این دو اثر باعث می شود اشک این قدر ثواب داشته باشد و انسان را رشد دهد.
اصلی ترین عامل برای از بین بردن تکبر گریه و اشک است. و سر این مسئله در دو چیز است. اول اینکه در روضه توسل و استغاثه از معصومین است، خود معصومین در از بین رفتن صفات بد به انسان کمک می کند دوما نفس اینکه از کسی چیزی را درخواست کنی باعث تواضع و فروتنی می شود. دوم اینکه با ذکر مصائب و شنیدن وقایع و مجاهدت های این افراد انسان خودش را و کارش را ناچیز می بیند.
قلب و روح انسان مانند صفحه سفیدی است که تمییز و پاک است. و با هر بار گناه کردن، با هر بار دورتر شدن از انسانیت لکه می گیرد. اشک آب روانی است بر این صفحه که گناهان و تیرگی های قلب را می شورد و می برد. آیت الله قاضی دراینباره سخنی به این مضمون دارد هر کسی که توانست به مقامی برسد، توانست فکر و ذهن خود را از افکار شیطانی غیر انسانی دور کند توانست قلبش را پاک و کند قطعا یکی از این دو کار را کردند: یا از راه تلاوت قرآن به این رسیدند یا از راه توسل به حضرت اباعبدالله الحسین. امام باقر به نقل از حضرت سجاد فرمود:"هر مومنی که برای کشته شدن امام حسین علیه السلام گریان شود به طوری که اشک بر صورتش جاری شود خداوند متعال غرفه هایی در بهشت برای او آماده می کند که مدتی طولانی در آنها ساکن باشد."
از بعد شهادت امام حسین تا همین امروز شیعه نسبت به جمعیت دنیا یا حتی نسبت به مسلمانان یک اقلیت است. پس چرا در طول این زمان که بیش از هزار سال می شود هنوز پا برجاست؟ بررسی عوامل این مسئله ما را به یکسری مناسک اجتماعی می رساند که جان و حیات شیعه را تمدید میکند در نفس شیعیان تاثیری می گذارد که باعث بقای بیشتر این دین می شود. یک از این مناسک مهم روضه و اشک است.
امام خمینی می گفت:"حتی اگر غربی ها هم این بعد روضه را می فهمیدند، مجلس عزاداری برگزار می کردند". واضح است هر ایدئلوژی دوستدار بقاء خویش است. زمانی که امام اینگونه می فرمایند متوجه می شویم که روضه قطعا تاثیری خاص دارد که سبب بقاء هر ایدئلوژی می شود.
اما این بعد چیست؟ منظور از گریه سیاسی چیست؟ منظور گریه ای است که امت را یکپارچه می کند و مانع قدرت نفوذ دشمن می شود.
یکپارچگی امت یعنی جمعیتی همه برای یک هدف و یک مقصد واحد تلاش و همکاری کنند. اما روضه چگونه سبب این میشود؟ برای جواب به این سوال ابتدا باید روضه را تعریف کنیم. روضه یعنی بیان اتفاق بزرگی که یک بار اتفاق افتاده و آنقدر سنگین است که دیگر نباید اتفاق بیفتد. روضه یعنی سنگینی آن اتفاق را یادآوری کنیم تا دیگر مقدمات آن اتفاق مهیا نشود. اصلا نفس روضه و عزاداری، بیان مصیبت و گریه تاثیری در قلب می گذارد که انسان نمی تواند بگذارد آن اتفاق دوباره تکرار شود.
یک سوال باقی می ماند، روضه های ما چه اتفاقی را نقل می کنند. روضه های ما بیان یک حماسه است بیان یک شهادت نه هر شهادتی، بلکه شهادت امام و ولی و رهبر شیعه. درباره اصل حماسه سخن فراوان است که بعدا خواهیم پرداخت ولی شهادت امام را بیشتر بررسی کنیم.
شهادت یعنی ظلم شدن و کشته شدن انسان عزیزی که به خاطر یک آرمان بزرگ تلاش می کرد. روضه ما شهادت این امام را روایت می کند. روضه ما روایت غربت امام و بی بصیرتی مردم آن زمان را بیان می کند. روضه کربلا می گوید سنگین ترین اتفاق دنیا در کربلا افتاق و دیگر نباید تکرار شود. روضه های ما نمی گذارند دیگر امام تنها بماند، روضه نمی گذارد کربلا تکرار شود.
امام صادق علیه السلام: "من ذکر الحسین علیه السلام عنده، فخرج من عینه من الدمع مقدار جناح ذباب کان ثوابه علی الله عز و جل و لم یرض له بدون الجنة"
ترجمه: هر کسی از امام حسین علیه السلام چیزی برایش نقل شد و به خاطر آن از چشمش به اندازه یک بال مگس اشک خارج شد ثواب دادنش بر خداوند عز و جل است و به غیر از بهشت برای این بنده اش راضی نمی شود.
نکاتی از روایت فوق:
حساب و کتاب های ما حساب و کتاب های دنیایی است. مقیاس و مقدار هر چیزی را با مقاییس دنیایی می سنجیم. اولا مقیاس و مکیال اوامر غیبی خیلی با حساب دنیایی متفاوته و ما دربارۀ آن چیزی نمی دانیم. دوما در حساب ها باید متغیر فضل خدا هم رعایت گردد تا نتیجه نهایی صحیح بیاید، پس نباید کسی اشکال کند که مگر می شود همچین اتفاق کوچک و ناچیزی انقدر پاداش داشته باشد.
علاوه بر بیان ارزش گریه و اشک این روایت به ما می آموزد نباید اتفاقات و وقایع را با چشم دنیایی قضاوت کرد، شاید چیزی که از یک بال مگس کوچک تر است بتواند تاثیری بزرگ تر از کوه ها بگذارد. پس هیچ وقت کوچکی را ناچیز و بی ارزش نبینیم.
گریه و اشک آب روانی است که از سرچشمه قلب می جوید. پس هر چقدر قلب پاک تر و تمیز تر و زیبا تر انسان راحت تر می تواند برای امام حسین اشک بریزد. اصلا امتحان کنید، یک روز بیشتر حواستان باشد، مهربان تر باشید، بیشتر حرف خدا را گوش کنید، ببینید روضه و اشک چقدر لذت بخش تر می شود.
نوشته: سید علی اصغر علوی
تقریبا از همان سال اول بعد واقعه کربلا بساط روضه و گریه سالانه برپا بوده تا همین امروز. از طرفی دیگر ائمه اطهار بر برپایی مجالس مصیبت تاکید عجیبی داشته اند و اشک بر امام حسین را یکی از پر ثواب ترین کار ها دانستند.
برای هر ذهن پرسشگری این سوال به وجود می آید که سر این تاکید و رسم چیست؟ آیا فقط کاری از روی احساس است یا نه برنامه ای عمیق با پشتوانه ای است؟
در کتاب پرواز با بال مگس درباره این سوالات می خوانیم. در این کتاب بررسی می شود که گریه و اشک چه تاثیری در نفس دارد و چرا اینهمه ثواب برایش قرار داده اند. همچنین به ماهیت روضه می پردازد و بیان می کند که روضه چه تاثیری در نظام سیاسی و اجتماعی شیعه می گذارد و مطرح می سازد که یکی از اصلی ترین عوامل اینکه شیعه با اینکه اقلیت بوده ولی تا همین امروز توانسته به حیاتش ادامه بده همین روضه است.
در این کتاب به زبانی ساده و روان و جذاب به این مباحث می پردازد.تقریبا از همان سال اول بعد واقعه کربلا بساط روضه و گریه سالانه برپا بوده تا همین امروز. از طرفی دیگر ائمه اطهار بر برپایی مجالس مصیبت تاکید عجیبی داشته اند و اشک بر امام حسین را یکی از پر ثواب ترین کار ها دانستند.
برای هر ذهن پرسشگری این سوال به وجود می آید که سر این تاکید و رسم چیست؟ آیا فقط کاری از روی احساس است یا نه برنامه ای عمیق با پشتوانه ای است؟
در کتاب پرواز با بال مگس درباره این سوالات می خوانیم. در این کتاب بررسی می شود که گریه و اشک چه تاثیری در نفس دارد و چرا اینهمه ثواب برایش قرار داده اند. همچنین به ماهیت روضه می پردازد و بیان می کند که روضه چه تاثیری در نظام سیاسی و اجتماعی شیعه می گذارد و مطرح می سازد که یکی از اصلی ترین عوامل اینکه شیعه با اینکه اقلیت بوده ولی تا همین امروز توانسته به حیاتش ادامه بده همین روضه است.
در این کتاب به زبانی ساده و روان و جذاب به این مباحث می پردازد.
با اقتباسی از پرواز با بال مگس
