امروز میتوان یک سرویس مبلمان را در کمتر از چند ساعت با ماشینآلات پیشرفته تولید کرد. میتوان از MDF به جای چوب طبیعی استفاده کرد، از قالبهای آماده به جای منبتکاری دستی، و از خط مونتاژ سریع به جای دستهای استادکار. هزینه پایینتر، سرعت بیشتر، سود بالاتر.
جواب این سوال را نمیتوان در یک جمله داد. باید به سال ۱۳۰۰ برگشت. به خیابان ایران. به دستانی که اولین تکه چوب را تراشیدند و تصمیمی گرفتند که تا امروز ادامه دارد.
استاد یوسف حاجی قاسمعلی در سال ۱۳۰۰ در یکی از اصیلترین محلههای تهران کار خود را آغاز کرد. نه با سرمایه بزرگ، نه با ماشینآلات صنعتی. با تجربه، با دانش، و با اعتقادی راسخ که هر چیزی که از کارگاه خارج میشود باید از بهترین جنس باشد.
در آن دوران، سرویس مبلمان یک کالای لوکس بود. خانوادههایی که برای خرید میآمدند، سالها با همان مبل زندگی میکردند. پس هر اتصال، هر دوخت، هر تکه چوب اهمیت داشت. استاد یوسف این را میدانست و هرگز در آن سازش نکرد.
یکی از بارزترین ویژگیهای نام ایشان، که در تاریخچه هیواهوم ثبت شده، کیفیت بالای محصولات در کنار قیمتگذاری منصفانه بود. این ترکیب نادر، اعتمادی ساخت که دههها پابرجا ماند.
با فرارسیدن سال ۱۳۴۸، فرزند استاد یوسف، مهندس اسماعیل حاجی قاسمعلی، با تحصیلات دانشگاهی و نگاهی تازه، مدیریت مجموعه را در دست گرفت. دنیا در حال تغییر بود. کارخانههای بزرگ در حال شکل گرفتن بودند. تولید انبوه داشت معنای جدیدی پیدا میکرد.
وسوسه صنعتی شدن واقعی بود. سرعت بیشتر، تولید بیشتر، درآمد بیشتر. اما مهندس اسماعیل انتخاب دیگری کرد. او دانش آکادمیک را نه برای جایگزین کردن دست استادکار، بلکه برای بهتر کردن فرآیند دستساز به کار برد.
این تصمیم در آن روزها شاید محافظهکارانه به نظر میرسید. امروز میدانیم که یکی از هوشمندانهترین انتخابهای تاریخ این برند بود.
از سال ۱۳۶۴، استاد بهزاد بلوریه با تأسیس دو کارخانه در تهران و جاجرود، فصل جدیدی از هیواهوم را رقم زد. بازار مبلمان ایران در این دوران رقابتیتر از همیشه بود. برندهای کارخانهای با قیمتهای پایینتر بازار را فشرده میکردند.
اما هیواهوم مسیر خود را عوض نکرد. در سال ۱۳۷۰، محصولات هیواهوم به اوکراین، روسیه، رومانی و دیگر کشورهای اروپایی صادر شد. این اتفاق پیامی روشن داشت: کیفیت دستساز ایرانی در بازار جهانی هم جایگاه دارد.
امروز، در سال ۱۴۰۳، با وجود تمام فشارهای بازار و رقابت قیمتی، هیواهوم هنوز همان مسیر را میرود. چون این یک استراتژی تجاری نیست، یک هویت است.
در کارخانه هیواهوم در جاجرود، هر مبل یک مسیر مستقل طی میکند. این مسیر از انتخاب چوب شروع میشود:
انتخاب چوب طبیعی — رگه، رطوبت، استحکام و ضخامت هر تکه بررسی میشود
برش و شکلدهی — هر قطعه متناسب با مدل و ابعاد سفارش تراشیده میشود
اتصالات — پیچ، چسب و زبانه چوبی با هم ترکیب میشوند تا کلافی بیلرزش بسازند
رویهکوبی — پارچه یا چرم با دقت کامل روی هر منحنی و گوشه کشیده میشود
منبتکاری — در مدلهای کلاسیک، هر طرح به صورت دستی حک میشود
پرداخت نهایی — محصول پیش از تحویل به دقیقترین شکل بررسی میشود
این فرآیند زمان میبرد. اما همین زمان است که تفاوت میسازد.
ماشین میتواند دقیق باشد، سریع باشد، یکنواخت باشد. اما چیزهایی هستند که فقط دست انسان میتواند خلق کند:
قضاوت لحظهای. وقتی استادکار میفهمد این تکه چوب دقیقاً همان رگهای را دارد که برای این مدل ایدهآل است.
انعطاف در جزئیات. وقتی مشتری رنگ یا ابعاد خاصی میخواهد، دستساز این امکان را فراهم میکند که ماشین نمیتواند.
حس مسئولیت. وقتی یک استادکار میداند نامش پشت این محصول است، با دقت متفاوتی کار میکند.
روح. آن چیزی که وقتی وارد یک اتاق میشوید و مبلی را میبینید، بدون اینکه بدانید چرا، احساس میکنید این محصول زنده است.
صد سال پیش، یک استادکار در خیابان ایران تهران تصمیم گرفت که کیفیت را بر سرعت ترجیح دهد. این تصمیم به نسل بعد رسید. و به نسل بعد از آن.
امروز هیواهوم نه به این دلیل دستساز تولید میکند که نمیتواند تغییر کند. بلکه به این دلیل که میداند چه چیزی را دارد از دست میدهد اگر تغییر کند.
این یک انتخاب تجاری نیست. یک هویت است. هویتی که سه نسل آن را ساختند و نسلهای بعدی آن را حفظ خواهند کرد.
هیواهوم — قدیمیترین برند مبلمان چوبی ایران، از سال ۱۳۰۰ خورشیدی تا امروز.
