هلهوندی یکی از طوایف سرپل ذهاب که بعضی از محققین از جمله جورج کامرون در کتاب ایران در سپیده دم تاریخ بر این باور است که این طایف منسوب به حلوان از ساکنان قدیم سرپل ذهاب میباشند ، تعدادی از خانوادههای این طایفه به علت شرایط خاص حکومتی در زمانهای دور به عراق کوچ کرده و تعدادی دیگر نیز در ماهیدشت ساکن هستند، افراد این طایفه در جنگی که در زمان قبادیان بر علیه حکومت مرکزی درگرفت شرکت کرده بودند که بعد از آن مورد که بعد از آن مورد فشارهای حکومت وقت قرار گرفتند و سپس در مناطق مختلف پراکنده شدند و امروزه تعدادی از خانوارهای این طایفه در شهرستان سرپل ذهاب و روستاهای سراب گرم، آب باریک، زیلوه، زرین جوب، قیطگ و شهر سرپل ذهاب ساکن هستند ، تعدادی از سران طایفه هلهوندی که در ماهیدشت زندگی میکردند عبارت اند از : حسن خان، رشید خان، درویش خان و محمد کریم خان کریمی و ... برخی از محققین نیز درباره تاریخچه طایفه هله وندی معتقدند که زیستگاه اصلی آنها در شهر حله عراق بوده که به دلیل مشکلات قومی سه برادر از این طایفه به نامهای محمد، فارض و الله مراد در دوره قاجار به ایران کوچ میکنند و نسل این طایفه از آن سه برادر به وجود میآید.
