✒️ملک پدری، زحمت یک نفر، سهمخواهی همه!
یکی از مسائلی که در تعداد زیادی از دعاوی حقوقی خانوادگی دیده میشه، همین سناریویی هست که میخوام براتون تعریف کنم:
🟢فرض کنید یکی از فرزندان خانواده (چه دختر، چه پسر) تصمیم میگیره زمین یا ملک پدری رو که یا نیمهکارهست یا اصلاً خرابه و قابل سکونت نیست، بهکلی آباد کنه. از جیب خودش خرج میکنه، وقت میذاره، زحمت میکشه و اون خونه رو تبدیل میکنه به یک ملک قابل استفاده و سکونت.
اما وقتی پدر یا مادر (که ملک به نام اونهاست) فوت میکنن، باقی فرزندان ظاهر میشن و مدعی سهمالارث میشن. در حالیکه اون کسی که این همه زحمت کشیده، انتظار داشته حداقل خونه برای خودش بمونه. حالا اون فرد مونده و یک عالمه ناراحتی و پرسش: «من چیکار کنم؟»
🔴نظر رهبری و رویه قضایی
بر اساس یک استفتاء از مقام معظم رهبری، اگر فرزندی ملکی رو احیا و آباد کرده باشه، همون ملک متعلق به اوست.
اما این نظر در رویه قضایی کشور پذیرفته نشده و دادگاهها بهصورت عرفی و قانونی به شکل دیگهای عمل میکنن.
🟠راهحل قانونی چیه؟
اگر ورثه بخوان خونه یا زمین رو بفروشن، ابتدا باید مراحل انحصار وراثت طی بشه، بعد از اون هزینههایی که فرزند بابت ساخت یا بازسازی ملک کرده، بهش برگردونده میشه. البته به شرطی که بتونه مدارک و مستندات مخارجی که صورت گرفته رو ارائه بده.
🔵دو نکته مهم دیگه:
1. اصل عدم تبرع: طبق این اصل، وقتی کسی کاری برای دیگری انجام میده، فرض بر اینه که قصد مجانی کمک کردن نداشته. بنابراین ممکنه فرد زحمتکش بتونه بابت کارهاش «اجرتالمثل» بگیره.
2. سکونت در خانه بدون قرارداد: از اون طرف، سایر ورثه هم ممکنه مدعی بشن که این فرزند مدت زیادی بدون اجاره در خونه سکونت داشته و اونا هم بابتش «اجرتالمثل ایام سکونت» بخوان.
🟣نتیجهگیری: پیشگیری بهتر از درمانه
اگر قصد دارید ملکی رو بسازید یا بازسازی کنید که به نام خودتون نیست، حتماً با والدین یا ورثهی دیگه قرارداد رسمی تنظیم کنید. اگر والدین در قید حیات نیستن، با سایر اعضای خانواده به توافق کتبی برسید. اینطوری نه دلتون میسوزه، نه گرفتار دادگاه میشید.
پایان.
