امروزه یکی از دغدغههای اساسی والدین، تغذیه مناسب کودکان آنها است. این نگرانی با شروع شدن فصل مدرسه و نزدیک شدن به ماه مهر دو چندان میشود، به خصوص اینکه با تغییر گرایش کودکان به غذاهای فست فودی نیمی از نیازهای اساسی و تغذیهای کودکان برآورده نمیشود و این موضوع تاثیر سوئی بر روند یادگیری آنها خواهد داشت. یکی از سوالهای همیشگی والدین از متخصصان تغذیه این است که چگونه تغذیه بچه مدرسهای خود را غنی کنند تا بچه بتواند بازده مناسبی را در مدرسه داشته باشد.سلام به همهی مخاطبان خوب وبلاگ اکالا، امیدوارم اطلاع خوبی در رابطه با تغذیه مناسب کودکان در اختیار شما قرار بدهم.
رشد و نمو نوزاد و کودک یا نوجوانان در تمامی جوامع از اهمیت بسیار چشمگیری برخوردار بوده و هست و امروز میخواهیم بیشتر به اهمیت رشد در سنین مختلف و عوامل تاثیرگذار در این زمینه بپردازیم.تغذیه صحیح کودکان بسیار اهمیت دارد.
رشد نوزاد از بدو تولد بسیار سریع بوده به طوری که وزن کودک در سال اول به سه برابر میرسد و به مرور از سرعت این رشد کاسته شده و به یک مرحله ی یکنواخت میرسد که هرگونه اختلال و شرایط غیر طبیعی در نمودار رشد نگران کننده بوده و باید حتماً پیگیری شود. رشد، تغییری کمی بوده و شامل پارامترهایی مانند افزایش وزن، لاغر بودن، افزایش قد و اندازه ی بدن است. رشد و تکامل، تغییری کیفی بوده و شامل افزایش مهارت، توانایی، هوش و صحبت کردن است. ژنتیک، جثه و قد والدین و شرایط روحی و محیطی مادر در حین بارداری و همچنین آب و هوا در خصوصیات کودک تاثیر گذارند. ابعاد مختلف رشد شامل رشد جسمانی، حرکتی، ذهنی، تکلم، عاطفی و اجتماعی است. که اگر هرکدام از نیازهای غذایی کودک درهرکدام از مراحل رشد، از نوزادی گرفته تا سن بلوغ براورده نشوند، میتواند به هر کدام از این ابعاد مختلف رشد آسیب برساند.به این خاطر که یک سری از سیستمها در کودکان همچنان در حال تکامل میباشند لذا به بررسی مواد و املاح مورد نیاز کودکان و نوجوانان میپردازیم :ویتامین ث به عنوان یک آنتی اکسیدان و ضد بدخیمیهای خونی و ترمیم و بهبودی از زخمها و جلوگیری از ابتلا به عفونتهای تنفسی مثل سرماخوردگی و عفونتهای گوارشی مثل گاستروانتریت نقش فوق العاده ای را ایفا میکند. مرکبات، توت فرنگی، کیوی، گوجهفرنگی و سبزیجات مانند کلم بروکلی سرشار از ویتامین ث میباشند.
ویتامین آ در سلامت پوست، قدرت بینایی و تقویت سیستم ایمنی بدن کارساز است. بهترین منابع ویتامین آ شامل شیر، پنیر، تخم مرغ و سبزیجات زرد و نارنجی مانند :هویج، کدو و سیب زمینی هستند.
• ویتامینهای گروه ب از جمله ب1، ب2،ب12،ب6 ،اسید فولیک، بیوتین و نیاسین
در تشکیل گلبولهای قرمز و خونسازی و تولید انرژی بسیار مفید و حیاتی هستند. بهترین منابع آن گوشت، مرغ، تخم مرغ، ماهی، شیر، آجیل، پنیر و سویا هستند.
در جوامع امروزی به دلیل اشتغال والدین به طورهمزمان، وعدهی صبحانه از بین وعدهها حذف شده و به فراموشی سپرده شده است. مغز پس از بیدار شدن ازخواب، برای مدت کوتاهی میتواند سطح گلوکز خون را، در حدی که به عملکرد طبیعی مغز لطمه وارد نشود، نگه دارد اما اگراین مدت ناشتا بودن افزایش یابد فعالیت مغزی دشوارتر شده و درنتیجه تمرکز و حواس مختل میشود.
عدم مصرف مداوم صبحانه در طولانی مدت و حذف آن باعث میشود که بدن با فقدان ریز مغذیها و کالری دریافتی مورد نیاز و کمبود ویتامینها و املاح مواجه شود که در نهایت باعث کم خونی، دیابت در سنین بزرگسالی، کمبود کلسیم، مشکلات گوارشی و مشکل دررشد کودک میشود و همچنین این کودکان به دلیل مصرف تنقلات ناسالم مانند چیپس و پفک، جهت سیر کردن خود در طول روز، بیشتر در معرض چاقی و اضافه وزن قرار میگیرند.
کودکانی که تازه مدرسه را آغاز کرده اند، مانند پیش دبستانیها و بچه مدرسهایها، به دلیل اینکه عادت ندارند صبح زود از خواب بیدار شوند، به راحتی صبحانه نمیخورند و این مشکل ساز است. کودک در طول روز، احساس بی حالی و بی حوصلگی کرده که خود باعث عدم تمرکز شده و درصد یادگیری را کاهش میدهد. نخوردن صبحانه باعث میشود حافظهی کوتاه مدت کودک آسیب دیده و ضعف در تمرکز تشدید شود. بنابراین صبحانه وعده ای است که به هیچ وجه و درهیچ شرایطی نباید حذف شود.بسیاری از والدین برای اینکه کودکشان رشد بهتری داشته باشد و قوی تر و باهوش تر گردد ، به او مکمل های گوناگونی می دهند. کودکان هم مانند بزرگسالان نیازمند ویتامین ها و مواد معدنی هستند، در صورتی که تغذیه کودک مناسب و کافی باشد و به موقع و با رعایت اصول غذای کودک را شروع کنید و غذاهای متنوع و تازه تهیه شده را به کودک بدهید نیازی به استفاده از مکمل های غذایی نیست اما در غیر اینصورت شما باید برای رشد بهتر کودک به او مکمل هایی را بدهید. اما در صورت نیاز چه مکمل هایی به کودک بدهیم؟ آیا مصرف مکمل راه و رسم خاصی دارد؟ اصلا کودکی که مکمل مصرف می کند باید تحت نظر پزشک باشد؟
مولتی ویتامین ها
مولتی ویتامین ها سبب، افزایش رشد و نمو، افزایش انرژی و اشتهای کودکان، استحکام و رشد طولی استخوان ها، مقابله با نرمی استخوان، سلامت لثه و دندان های شیری و دائمی، تقویت سیستم ایمنی و افزایش مقاومت در برابر عفونت ها، تقویت سیستم بینایی، سلامت پوست، مو و ناخن و... می شوند.
ویتامین های گروه B
ویتامین های گروه B در متابولیسم و افزایش انرژی بدن، رفع خستگی، تشکیل گلبول های قرمز و تقویت سیستم عصبی و حافظه تاثیر گذار هستند و کمبود آن ها سبب ضعف اعصاب و اختلال پوست، کاهش تعداد گلبول های قرمز و کم خونی می شود.این ویتامین ها از مکمل های کودکان می باشند.
روی
روی یکی از عناصری است که در عملکرد سیستم ایمنی، ترمیم زخم ها، تقویت قوه بویایی، بینایی، چشایی، تقسیم طبیعی سلول ها، رشد و تکامل در طول بارداری، کودکی و بلوغ سلامت پوست، فرم گرفتن و استحکام ناخن ها و تقویت ساختار مو نقش دارد و از بیماری های سرماخوردگی و اسهال و استفراغ، آسم پیشگیری می کند. این عنصر به صورت زینک سولفات یا گلوکنات تجویز می شود که باید روزی 5 میلی لیتر بعد از غذا از آن استفاده نمود.
منگنز
منگنز از دیگر ریزمغذی های مورد نیاز بدن و از مکمل های مخصوص کودکان است که در ترکیب برخی مکمل ها وجود دارد. این عنصر که در رشد کودک موثر است در متابولیسم چربی ها و کربوهیدرات ها و در شکل گیری بافت همبند استخوانی و غضروف موثر است.