بوت سریعم آرزوست!

کمی ویندوز را هل بدهید تا سریع‌تر بوت شود!
کمی ویندوز را هل بدهید تا سریع‌تر بوت شود!

از میان تمام موارد آزاردهنده‌ی ویندوز، کمتر مسأله‌ی به اندازه‌ی کندی بوت روی اعصاب می‌رود! وقتی بالا آمدن ویندوز زمان زیادی طول می‌کشد، ریستارت یا حتی روشن کردن کامپیوتر حس بدی به کاربر می‌دهد. اگر فکر می‌کردید این مشکل در ویندوزهای قبلی بوده و در ویندوز ۱۰ بهتر شده است، متأسفانه باید بگویم این‌گونه نیست و ویندوز ۱۰ هم می‌تواند بوت بسیار کندی داشته باشد. اما خوشبختانه کند بوت شدن ویندوز مشکل لاینحلی نیست و در این مطلب ۶ مورد از مرسوم‌ترین راهکاری‌های بالا بردن سرعت بوت را برایتان جمع‌آوری کرده‌ایم.



«بوت سریع» را غیرفعال کنید

نه، تیتر را اشتباه نخواندید! دقیقا منظورمان غیرفعال کردن قابلیتی در ویندوز به نام «بوت سریع» یا ‌Fast Boot است. اما این قابلیت چیست و چرا بر خلاف اسمش، می‌تواند تأثیر منفی در سرعت بوت داشته باشد؟

ویژگی «بوت سریع» در اصل برای این در ویندوز قرار گرفته است که با پیش‌بارگذاری (Pre-Loading) برخی اطلاعات قبل از خاموش شدن کامپیوتر، به کوتاه شدن زمان بوت کمک کند. اما این قابلیت گاهی نه تنها کمک نمی‌کند، بلکه بیشتر مایه‌ی دردسر کاربران و کند شدن بوت می‌شود! بنابراین یکی از نخستین قدم‌ها برای افزایش سرعت بوت ویندوز، غیرفعال کردن آن است.

برای انجام این کار، در تنظیمات ویندوز به قسمت System > Power & sleep بروید. در این‌جا گزینه‌ی Additional power settings در سمت راست را بزنید تا منوی Power Options در کنترل پنل باز شود (به صورت مستقیم از کنترل پنل هم می‌توانید این گزینه را بیابید). حال از نوار سمت چپ، روی Choose what the power buttons do کلیک کنید. در قسمت دوم صفحه‌ی بازشده چهار مورد می‌بینید که اولین آن‌ها Turn on fast startup است (اگر این موارد غیرفعال هستند، روی لینک Change settings that are currently unavailable در بالای صفحه بزنید و دسترسی ادمین بدهید). تیک Turn on fast startup را بردارید و Save Changes را بزنید تا تنظمیات ذخیره شود.

اگر در این پنجره‌ی گزینه‌ی fast startup را کلا نمی‌بینید، دلیل آن غیرفعال بودن قابلیت hibernation در ویندوزتان است. برای فعال کردن آن، ابتدا با کلیک راست روی منوی استارت و انتخاب Windows PowersShell (Admin) آن را اجرا کنید. حال این دستور را اجرا کنید و دوباره به همین پنجره برگردید: powercfg /hibernate on

برنامه‌های اجراییِ هنگام بوت را کنترل کنید

یکی از رایج‌ترین مسائلی که باعث کاهش سرعت بوت ویندوز می‌شود، برنامه‌هایی است که در هنگام بالا آمدن آن اجرا می‌شوند. به خصوص اگر کندی سرعت را بین ورود و شروع استفاده از ویندوز تجربه می‌کنید.

برنامه‌های مختلفی هستند که خودشان را طوری تنظیم می‌کنند که در هنگام بوت ویندوز اجرا شوند. وقتی تعداد این برنامه‌ها زیاد شود یا برنامه‌ای در میانشان باشد که منابع زیادی از سیستم را اشغال کند، کندی بوت چیز عجیبی نخواهد بود.

برای مشاهده‌ی لیست این برنامه‌ها Task Manager ویندوز را باز کنید (با کلیدهای میانبر Ctrl+Shift+Esc یا انتخاب از منوی کلیک راست روی نوار وظیفه) و به قسمت Starttup بروید. در این بخش دو ستون مهم هستند: یکی فعال/غیرفعال بودن برنامه (Status) و ستون کنار آن، تأثیر روی استارتاپ (Startup impact). برای بهبود سرعت بوت ویندوزتان ابتدا به سراغ برنامه‌هایی بروید که تأثیر بالا (High یا Medium) در استارتاپ دارند و آن‌ها را غیرفعال کنید (کلیک راست روی سطر برنامه و زدن گزینه‌ی Disable). غیر از این، برنامه‌های دیگری را هم که لزومی به اجرایشان نمی‌بینید یا حس می‌کنید در کندی بوت تأثیر دارند را هم می‌توانید غیرفعال کنید.

میزان حافظه‌‌ی مجازی را تنظیم کنید

حافظه‌ی مجازی یکی از ویژگی‌های ویندوز است که بخشی از هارد کامپیوترتان را به عنوان رَم در نظر می‌گیرد. فاعدتا هر چه رم کامپیوتر بالاتر باشد، کارهای همزمان بیشتر قابل انجام است. بنابراین وقتی ویندوز به پر کردن رم نزدیک می‌شود، به سراغ استفاده از حافظه‌ی مجازی می‌رود.

حافظه‌ی مجازی به خودی خود مشکل‌ساز نیست. اما برخی کاربران گزارش کرده‌اند که ویندوز ۱۰ می‌تواند تنظمیات مربوط به آن را تغییر دهد و این تغییر باعث مسائلی در بوت می‌شود. بر این اساس، اگر با کندی بوت مواجه هستید، بد نیست نگاهی هم به این قسمت بیندازید.

با تایپ Performance در منوی استارت، گزینه‌ی Adjust the appearance and performance of Windows را انتخاب کنید. در این دیالوگ و در تب Advanced، شما اندازه‌ی فایل صفحه‌بندی (paging file، نام دیگر حافظه‌ی مجازی) را می‌بینید. دکمه‌ی Change… را بزنید تا پنجره‌ای با اطلاعات کامل‌تر باز شود. در قسمت پایین این پنجره، سه عدد دیده می‌شود: مینیمم قابل استفاده، میزان توصیه‌شده و میزانی که الان نسبت داده شده است. برای کاربرانی که مشکل داشته‌اند، عدد سوم از میزان توصیه‌شده خیلی بیشتر بوده. اگر برای شما هم این‌گونه است، تیک بالای پنجره را بردارید و در قسمت Custom size در هر دو فیلد عدد 2935 را وارد نمایید. پس از OK کردن، کامپیوتر را ریستارت کنید تا تغییرات اعمال گردد.

ترمینال لینوکس را خاموش کنید!

ممکن است با خود فکر کنید ترمینال لینوکس چه ارتباطی با ویندوز دارد؟! پاسخ اینست که مدتی پیش ویندوز ۱۰ یک ترمینال bash کامل لینوکس را در داخل خودش اضافه کرد! این قابلیت برای برنامه‌نویسان هیجان‌انگیز است، اما ممکن است باعث مشکل در بوت هم بشود. البته این قابلیت به صورت پیش‌فرض روشن نیست، بنابراین اگر نمی‌دانید بش چیست، می‌توانید این بخش را نادیده بگیرید، جون متوجه می‌شدید اگر آنرا فعال کرده بودید!

برای خاموش کردن ترمینال لینوکس، در استارت منوی تایپ کنید Windows features و Turn Windows features on or off را انتخاب کنید. از لیست به سراغ گزینه‌ی Windows Subsystem for Linux بروید و تیک آن را بردارید. حال کامپیوتر را ریستارت کنید.

درایور کارت گرافیکتان را به‌روزرسانی کنید

ویندوز ۱۰ معمولا در یافتن و دانلود درایورهای مناسب برای سخت‌افزارهای مختلف خوب عمل می‌کند. ولی برخی اوقات هم این اتفاق نمی‌افتد و درایور کارت‌های گرافیک جزو مواردی است که ویندوز معمولا نمی‌تواند بهترین درایور را برایش نصب کند. به‌روزرسانی این درایور می‌توند در بهبود سرعت بوت تأثیر داشته باشد.

اگر مدل کارت گرافیک‌اتان را می‌دانید، به سایت شرکت سازنده‌ (nVidia یا AMD) بروید و با وارد کردن مدل کارت، جدیدترین درایور آن را دانلود و نصب نمایید. اگر هم مطمئن نیستید مدل کارتتان چیست، می‌توانید به Device Manager ویندوز بروید و با باز کردن قسمت Display adapters این مدل را ببینید.



آخرین تیر ترکش: ویندوز را ریست کنید!

اگر تمامی راه‌حل‌های بیان شده در متن را امتحان کردید ولی هنوز هم نتوانسته‌اید سرعت بوت را بهبود ببخشید، شاید وقت آن باشد که کمی جسورانه‌تر عمل کرده و ویندوز را ریست کنید. ریست کردن ویندوز در اصل به معنای نصب دوباره‌ی آن است، اما با این تبصره که می‌توانید فایل‌های شخصی‌اتان را حفظ کنید و ویندوز بدون تغییر در آن‌ها بازنصب خواهد شد. البته توصیه‌ی ما اینست که جانب احتیاط را از دست ندهید و از فایل‌هایتان پشتیبان‌گیری کنید. برای ریست کردن ویندوز، از تنظیمات به بخش Update & Security بروید و بخش Recovery را باز کنید. حال دکمه‌ی Get Started را در زیرمجموعه‌ی Reset this PC بزنید تا روند ریست آغاز شود. دقت کنید که اگر می‌خواهید فایل‌هایتان حفظ شود، حتما در مرحله‌ی بعد، گزینه‌ی مربوطه را انتخاب کنید.



این مطلب در ویژه‌نامه کلیک روزنامه جام جم شماره‌‌‌ی ۶۸۸ منتشر شده است.