مرگ هایپرلینک، بازخوانی پست حسین درخشان

در سال 1380 اولین وبلاگ فارسی توسط سلمان جریری نوشته شد.در سال 1384، نزدیک به 700 هزار وبلاگ فارسی ایجاد شده بود و بلاگستان فارسی وارد دوران طلایی خود شده بود. اما برای هر پیدایشی ، مرگی وجود داره.
اینجا بود که پست حسین درخشان در سال 2015 جنجالی شد.

حسین درخشان به مدت 6 سال از فضای بلاگستان فارسی دور بود.بازگشت او همراه شد با پستش داخل رسانه مدیوم با این عنوان:
مرگ هایپرلینک:پیامد ها ، در این پست ، درباره برخورد ناگهانی با وضعیت ناگوار بلاگستان صحبت میکنه،

حسین درخشان ساختاری که مارک زاکربرگ فراهم کرده رو نقد میکنه. تا حالا دقت کردین که اهمیت لینک توی فیس بوک و اینستاگرام چقدر کم هست ؟ عملا در دورانی که نویسنده داره این مقاله رو مینویسه(2015) ، گذاشتن لینک در اینستاگرام ممنوع بوده !! یا به این دلیل که کاربر میتونه از الگوریتم فرار کنه! همچنین کاربر با استفاده از لینک دیگه لازم نیست که درگیر اکسپلور نامحدود و اعتیاد آور اینستاگرام بشه.
لینک دشمن الگوریتم اعتیاد آور هست!!!

الگوریتمی که میتونه سلایق و مطالبی که وارد ذهن کاربر میشه رو شکل بده.وقتی که از یک پلتفرم رایگان مثل اینستاگرام استفاده میکنید، در واقع محصول خود شما هستید!

در ادامه نویسنده اشاره ای به این موضوع میکنه که فیس بوک از چندین ترفند برای نگه داشتن کاربر در پلتفرم خودش استفاده میکنه.
این جمله توسط حسین درخشان در رسانه مدیوم هایلایت شده :

Zuckerberg’s vision is of an insular space that gets all our attention — and he gets to sell it to advertisers.

ترجمه:
چشم‌انداز آقای زاکربرگ، فضایی منزوی (جزیره‌مانند) است که تمام توجه ما را به خود جلب می‌کند؛ و او [در نهایت] می‌تواند این توجه را به تبلیغ‌کنندگان بفروشد.

حسین درخشان در ادامه به این موضوع اشاره میکنه که 55 درصد کاربران برزیلی اینترنت و 58 درصد کاربران کاربران هندی اینترنت فکر میکنن که فیس بوک همان اینترنت هست !!!(منبع)(2015)

در تکمیل این موضوع می تونم این خاطره از خودم رو بیان کنم :

چند شب پیش ، من به همراه یک از دوستانم در سوپرمارکت بودم و با دوست دیگرم که داخل سوپرمارکت کار میکرد صحبت میکردم. یکی از دوستام بهم گفت که :

"حرفی که الان زدی شبیه فلان میم هست.(به طنزی که ترکیبی از تصویر و متن باشه ، میم میگن) "
و بعدش مثل هر آدم بی اطلاع دیگه ای شروع کردم به اقرار این قضیه که ، همچین میم و یا موضوعی حتی به گوشم هم نخورده !
دوستم خیلی تعجب کرد و چندین بار بهم گفت که فلان میم توی کل اسکپلور ایسنتاگرام پخش شده و غیر ممکن هست که ندیده باشیش !!!
و من هم برای شاید دهمین بار بهش اشاره کردم که سال هاست اینستاگرام ندارم!
و به طور کلی ،این موضوع که فردی اینستاگرام نداره ، ممکن هست که کمی سخت گیرانه و یا متحجرانه به نظر بیاد.
ولی شباهتش با قبلی این هست که گاهی افراد یادشون میره که اینستاگرام یا فیسبوک کل اینترنت نیست !
بنظر من خیلی از ایرانی ها ، ارتباطاتشون در فضای مجازی رو محدود به تلگرام و یا اینستاگرام میدونن و تا جایی که می دونم به عنوان یک دانشجوی علوم کامپیوتر تقریبا هیچکس از اطرافیانم وبلاگ و یا یک صفحه شخصی نداره ، بعضی هاشون کانال های شخصیشون رو توی تلگرام دارن و ازش شبیه یک وبلاگ استفاده میکنن که بنظرم کاملا قابل احترام هست ولی تلگرام بستر خوبی برای مطالعه عمیق نیست!

در ادامه، نویسنده به آسیب های جدی که این قضیه به همراه داره اشاره میکنه.ازتون می خوام که کمی فکر کنید که آیا با گذشت 11 سال از این پست ، بعضی از این موارد برای شما آشنا هست یا خیر؟!

اولین آسیب به نویسندگان مستقل وارد شد،نویسندگانی که با معطوف شدن توجه عمومی به پلتفرم هایی مثل فیس بوک ، مجبور به کوچ کردن به این پلتفرم شدن.در نهایت درآمدی که از وبلاگشون از تبلیغ و یا .... به دست می آوردن رو از دست دادن و حتی مجبور شدن که برای دیده شدن پست هاشون به همون مخاطبایی که دارن، هزینه ای رو برای سرویس boost فیس بوک پرداخت کنن.نویسندگان حتی اگر در نهایت درآمدی هم داشته باشند باید در به صورت مستقیم و یا غیر مستقیم میزانی از اون رو با پلتفرم تقسیم کنن.
هر چند به نظر من ، مورد اولی که نویسنده اشاره کرده بعد از 11 سال چندان به چشم نمیاد چون از طرف دیگه این پلتفرم ها این بستر رو برای دیده شدن توسط میلیون ها کاربر فراهم میکنن.

آسیب بعدی که بنظر خود من خیلی جدی تر هست و از مورد اول به مراتب بیشتر دیده میشه ، گرایش تولید کننده های محتوا به محتوای سطحی و وایرال هست.از اونجایی که الگوریتم محتوای عده ای رو پایین میکشه و محتوای عده دیگه ای رو برجسته میکنه، تولید کننده های محتوا برای حفظ جایگاه خود در feed ، به سراغ تولید مطالبی میرن که بتونه با ساز و کار اعتیاد آور بودن الگوریتم همراه بشه.در اکثر مواقع این عمل سبب میشه که محتوا سطحی و فاقد ارزش باشه.به این آسیب ، Algorithmic Sharecropping یا بردگی الگوریتمی میگن.تولید کننده های محتوا برای اینکه سهمی از توجه الگوریتم ببرند، باید به سراغ محتوای سطحی و وایرال برن.

مشکل دیگه ای نویسنده بهش اشاره میکنه : ما اکثر مطالبی رو که دریافت می کنیم،در گرو مطالبی هست که قبلا پسندیدم. در نتیجه از رو به رو شدن با دیدگاه های تازه منع میشیم یا حداقلش این هست که کمتر با این دیدگاه ها رو به رو میشم و حتی وقتی که محتوای مربوط به دیدگاه ما بیشتر به ما نشون داده میشن،ممکن هست روی دیدگاهی که داریم افراطی بشیم.
داستان جایی جالب میشه که به این تئوری توطئه برسیم:
الگوریتم ها بی طرف نیستن!!!!
و چه چیزی بهتر از رسانه های اعتیاد آور امروزی برای تغییر عقاید!!!

در اینجا بازخوانی اینجانب از پست آقای درخشان تموم میشه.خواستم یک جمع بندی داشته باشم، من دارم این پست رو توی سال 2026 مینویسم.در این سال ترافیک بات ها در اینترنت از انسان ها بیشتر شده!! و حداقل شخص بنده ، دارم حس می کنم این جهان و فضای مجازیش داره به سمت مصنوعی شدن و بی ارزش شدن میره !

پیدا کردن مطالب بی ارزش و پیش پا افتاده مثل آب خوردن هست.دیگه هیچ خبری از انجمن های قدیمی نیست حداقل توی ردیت، تا جایی که من حضور ذهن دارم ، انجمن های فارسی کاملا مردن! انجمن هایی که قبلا توی وب هم پیدا میشد که دیگه مثل سابق نیستن.

توی تلگرامی که من داخلش هستم اگر کمی داخلش برید وارد یک چرخه بی نهایت از کانال هایی میشد که هر کدوم چند صد هزار دنبال کننده دارن ولی بازدید هر پست به 10 هزار تا نمیرسه.
من این فضای رو دوست ندارم.حس غریبه بودن میده!هدف دار نیست!یکی از پلتفرم هایی که چند سالی میشه بین ایرانی ها محبوب شده، X هست یا همون توییتر سابقمون.تا حالا به فلسفه اش دقت کردین؟به عنوان یک کاربر معمولی نمی تونید بالای 280 کاراکتر بنویسد و به طور کلی فلسفه X رو متن های کوتاه هست !

از یک جایی به بعد ، متوجه شدم برای عمیق شدن در یک موضوع ، باید کلمات بیشتری نسبت به یک پست تلگرامی و یا توئیتری ببینم!
اینستاگرام و باقی پلتفرم ها مثل تیک تاک و ... که جای خود دارن ، اصلا جای بحث نمی مونه.

اگر این یادداشت براتون جالب بود، من توی وبلاگم مطالب مختلفی از دنیای کامپیوتر میزارم :) هنوز اول کار وبلاگم هست.خوشحالم میشم یک سری بهش بزنید.

من خط اول این یادداشت رو شروع کردم ولی پایانش با شماست،منتظر شنیدن نظرات و تجربیات شما هستم. ضمناً اگر منبع تکمیلی یا لینک مفیدی درباره این موضوع دارید، حتماً توی کامنت‌ها بفرستید تا همگی ازش استفاده کنیم.