پس لرزه های یک انتخاب

در تعریف فوتو ژورنالیسم چنین آمده است که شکل ویژه ای از ژورنالیسم که از طریق تصاویر ، رویدادی مهم و مستند را با هدف مشخص ، خبررسانی روایت میکند . عکاسی منجمد کردن زندگی در لحظه است و ارزشمندی چنین عکس هایی که رخداد مهمی را روایت کرده و نگاه جهانیان را خیره میسازند ، غیر قابل انکار است . هر گزارش نیاز به ارائه یک سند تصویری دارد و یک عکس مستند خوب و دستکاری نشده ، میتواند نقش یک سند زنده را داشته باشد. عکاسی خبری علاوه بر کارکرد خبررسانی ، عملا نقش موثری را در برانگیختن احساسات و حرکتهای مردمی دارد .

سرعت عمل و قدرت تصمیم گیری در عکاسی خبری از شاخص ترین ویژگی های آن است که قطعا نیازمند به جسارت بالایی دارد . تبحر و سرعت عمل عکاس این تصویر،با توجه به سرعت حادثه تصادف ، قابل ستایش است . بیننده با توجه به پلاکاردها و ازدحام سوژه های موجود در عکس متوجه میشود که مشاهده گر یک تصادف سهوی و معمولی نیست و راننده به تعمد ماشین خود را به میان انبوه تظاهر کنندگان رانده است . عکس فوق مربوط به نزاع های خیابانی 12 اوت 2017 در شهر شارلوتزویل آمریکا است که یک کشته و 35 زخمی بجای گذاشت .

این اتفاق در پی درگیری بین حامیان نژاد پرستی و مخالفان در یکی از پارک های این شهر رخ داد . مسئولان شهر شارلوتزویل چندی قبل از این واقعه اعلام کرده بودند که مجسمه ژنرال "رابرت لی" را از این پارک برخواهند داشت و نام پارک نیز از "پارک لی" به "پارک آزادی " تغییر نام خواهند داد . وبلاگ نویس راست گرایی نسبت به برداشتن مجسمه ژنرالی که از حامیان برده داری در جریان جنگهای داخلی آمریکا بوده است ، به شورای شهر شکایت میکند . این جریان سرو صداو کشمکش زیادی را بین حامیان و مخالفان ایجاد میکند . با این که نیروهای ضد شورش در خیابانها حضور می یابند ولی درگیری ها ادامه پیدا میکند و در پی تجمع هر دو گروه در پارک در تاریخ 12 اوت دامنه این اعتراضات به درگیری و نزاع های خونین خیابانی منجرمیشود ،که در این میان جوان 20 ساله نژاد پرستی سوار بر ماشین با دنده عقب از میان جمعیت مخالفان نژاد پرستی عبور میکند و باعث مرگ دلخراش یک زن جوان و مجروح شدن 19 نفر میگردد که لحظه وقوع این حادثه تلخ در این تصویر ثبت شده است .

این تجمع از بزرگترین گردهمایی های گروه های مختلف کوکلوکس کلان ، نئونازی و سایر شاخه های راست افراطی در سالهای اخیربه شمار میرود که به زنان و مردان سیاه پوست و اقلیت ها توهین و حمله کرده و از آنها میخواهند که خاک آمریکا را ترک کنند . اینکه حامیان نژادپرستی که تا کنون به صورت تجمعات کوچک گرد هم می آمدند ، با این تجمع گسترده و با خشونت آشکار در جامعه حضور بهم رسانند عملا یک پدیده متاخر از پیروزی ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری آمریکاست .

واقعیت آن است که بسیاری از حوادث این جهان بر اثر یک عامل بوجود نمی آیند و سهم ناشنیده ها و ندانسته ها بیشتر از برداشت ها و دانسته های ما میباشد . این که راست گرایان افراطی با خشم دست به اعتراض و خشونت بزنند و با لباس شبه نظامیان به طور آشکار اسلحه حمل کنند ، بیشتر از آنکه به علت برداشتن مجسمه یک ژنرال شکست خورده جنوبی در 152 سال پیش باشد متاثر از به قدرت رسیدن ترامپ و ابراز عقاید بی پروا در مورد نژاد پرستی و عملکردهایش پس از پیروزی در انتخابات است که با تحریک حس ضدیت با خارجی ها و غیر سفیدپوستان باعث پررنگ تر شدن احساسات نژاد پرستانه میگردد. از طرفی بحران اقتصادی ، فقر و تضاد طبقاتی باعث بروز خشم و سرخوردگی شده که معمولا به این قبیل احساسات متعصبانه دامن میزند . با آنکه عکس العمل ترامپ پس از این واقعه تاکید بروی حفظ وحدت بود ولی از انتقاد به گروه های راست افراطی و کوکلوکس کلان ها اجتناب کرد که اعتراضات گسترده ای را در رسانه های آمریکایی به دنبال داشت تا انجا که دادستانی ویرجینیا در بیانیه ای اعلام کرد که مسئول اقدامات نژاد پرستانه در آمریکا شخص رییس جمهور است . همچنین مجله معتبر آمریکایی نیویورکر در مقاله ای با بیان اینکه در حال حاضر گروه های بسیار زیادی با گرایشات نژادپرستانه در آمریکا فعال هستند بر محتمل دانستن وقوع جنگ داخلی دوم در کشور تاکید کرد .

ضبط و ثبت دقیق و ارائه چنین رخدادهایی میتواند نمایانگر و هشداردهنده فجایعی باشد که پیکره یک تفکر بیمار و پوسیده به صورت زنجیر وار در جامه گسترش میدهد و با اطمینان میتوان ادعا داشت که در این میان ، هنر عکاسی نقش بزرگی را در فرآیند ثبت حقایق در تاریخ ایفا میکند . با این حال اگر عنوان میشد که این تصویر در یکی از کشورهای در حال جنگ خاور میانه گرفته شده بود ، شاید برای بیننده تاثیر خیلی کمتری داشت تا آنکه آنرا متعلق به آمریکای قرن بیست و یک با شهرت و ادعای جهانی مدیریت موفق یک سرزمین آزاد بداند . تفاوت در میزان شگفتی در بیننده با توجه به جغرافیای عکس را شاید بتوان مطابق با جمله سوزان سونتاگ در کتاب درباره عکاسی دانست که مینویسد "نوع واکنش احساسی و انزجار اخلاقی مردم در برابر عکس‌های ستم دیدگان، استثمارشدگان، قحطی زدگان و قربانیان کشتارهای دسته جمعی به میزان آشنایی آنها با این تصاویر بستگی دارد"

با این حال با توجه به آنکه جمعیت اقلیت ها و سیاه پوستها و مهاجرین و همچنین جمعیت نژادپرستان در آمریکا قابل توجه میباشد و در حال حاضر ترامپ و حامیان نژادپرستش قدرت را در اختیار دارند، احتمال بروز چنین حوادثی در آینده دور از ذهن نیست .

مریم پژمان


منبع عکس : https://en.wikipedia.org/wiki/Charlottesville_car_attack