«خداوندا! ما برای دین تو قیام کردیم، برای دین تو جنگیدیم و برای حفظ دین تو آتشبس را پذیرفتیم.»
— پیام امام به مسئولین برای قبول قطعنامه
با گذشت سالها از پایان جنگ، همچنان پرسشهای زیادی درباره پذیرش قطعنامه مطرح میشود؛ آیا این تصمیم از سر ضعف بود؟ آیا ایران دیگر توان نظامی لازم برای ادامه جنگ را نداشت؟ آیا به «رفع فتنه» که پس از آزادسازی خرمشهر شعار جنگ شده بود رسیده بودیم؟ و آیا جمهوری اسلامی از مبارزه با کفر دست کشید؟ و چه شد که امام جام زهر قطعنامه را نوشیدند؟
شرایط سالهای پایانی جنگ با سالهای ابتدایی آن کاملاً متفاوت بود.
با وجود پیروزیهای مهمی مانند فتح فاو، ایران در ادامه جنگ ناچار به عقبنشینی از فاو و شلمچه شد.
همزمان، حمایت آمریکا و کشورهای غربی از رژیم بعث عراق به اوج خود رسید.
نیروهای آمریکایی وارد خلیج فارس شدند و با سرنگونی هواپیمای مسافربری ایران، بیش از ۲۹۰ نفر از هموطنانمان را به شهادت رساندند.
از سوی دیگر، مسئولان اقتصادی کشور اعلام میکردند که تأمین هزینههای ادامه جنگ با دشواریهای جدی روبهرو شده است.
در همین زمان، با پافشاری ایران، متن قطعنامه ۵۹۸ نیز نسبت به نسخههای پیشین تغییر کرد و برای نخستین بار سازوکاری برای شناسایی و معرفی آغازگر جنگ در آن گنجانده شد؛ موضوعی که بعدها به معرفی عراق بهعنوان آغازگر جنگ انجامید.
«در مورد قبول قطعنامه، که حقیقتاً مسئله بسیار تلخ و ناگواری برای همه و خصوصاً برای من بود...
من تا چند روز قبل معتقد به همان شیوه دفاع و مواضع اعلامشده در جنگ بودم؛ ولی به واسطه حوادث و عواملی...
و با توجه به نظر تمامی کارشناسان سیاسی و نظامی سطح بالای کشور، که به تعهد، دلسوزی و صداقت آنان اعتماد دارم،
با قبول قطعنامه و آتشبس موافقت نمودم؛ و در مقطع کنونی آن را به مصلحت انقلاب و نظام میدانم.»
_پیام امام خمینی به ملت ایران درباره پذیرش قطعنامه
برخی پذیرش قطعنامه را به معنای ضعف ایران از ادامه نبرد تلقی میکنند، اما آیا واقعاً اینگونه بود؟
آیا ما به خاطر ضعف تسلیحاتی از ادامه مبارزه دست کشیدیم؟
به گفته مرتضی رفیقدوست ایران در سالهای پایانی جنگ در تولید بخشی از تجهیزات نظامی به خودکفایی رسیده بود و توان ادامه دفاع را داشت.
محسن رضایی، فرمانده وقت سپاه پاسداران، نیز از جمله افرادی بود که ادامه جنگ را در صورت تأمین تجهیزات و امکانات لازم امکانپذیر میدانست.
حوادث پس از پذیرش قطعنامه نیز قابل توجه است.
در عملیات مرصاد، نیروهای منافقین با حمایت ارتش عراق شکست سنگینی خوردند.
صدام، پذیرش قطعنامه را نشانه ضعف ایران میدانست و حملات گستردهای را در جبهه جنوب آغاز کرد؛ اما این حملات نیز دفع شد و نیروهای ایرانی مانع از پیشروی دوباره ارتش عراق شدند.
همه این عوامل، گواهی بر آمادگی ایران در زمان پذیرش قطعنامه و توانایی ایران برای ادامه جنگ حداقل از بعد نظامی است.
پذیرش قطعنامه، پایان جنگ تحمیلی هشت ساله عراق علیه ایران بود؛ اما پایان مبارزه هرگز...
«تا شرک و کفر هست، مبارزه هست؛ و تا مبارزه هست، ما هستیم.»
امام خمینی(رحمةالله علیه)
✍🏻 سیده معصومه سیدنژاد، ترم هفت پزشکی
نشریه دانشجویی مسیر🌱
| @masir_mazums | 🇮🇷
