روانشناسی قومیت
آیا تا به حال فکر کردهای چرا یک رفتار ساده، مثل نگاه نکردن به چشم طرف مقابل، در یک فرهنگ بیاحترامی محسوب میشود اما در فرهنگ دیگر نشانه حیا و احترام است؟
همین سؤال ساده باعث شکلگیری یک نظریه جدید شد؛ نظریهای که از ایران شروع شد و میتواند نگاه جهان به روانشناسی را تغییر دهد.
این نظریه با نام «روانشناسی قومیت» توسط یک پژوهشگر جوان ایرانی، مهدی محمدی نهند، ارائه شده است. ایده اصلی آن بسیار ساده اما عمیق است:
هیچ نسخه روانشناسی در همه اقوام جواب یکسان نمیدهد.
در بسیاری از جوامع شرقی، رفتارهایی مثل حفظ فاصله، نگاه نکردن مستقیم، یا تکیه بر خانواده کاملاً طبیعی هستند؛ اما همین رفتارها در روانشناسی غربی گاهی «نشانه مشکل» تلقی میشود
تفاوتهای ظریف باعث سوءبرداشت، مقاومت درمانی، تنش ارتباطی، و حتی misunderstandings فرهنگی میشود.
اینجاست که نظریه «روانشناسی قومیت» با مدل MM وارد میشود.
این مدل توضیح میدهد که:
– رفتار انسان بدون شناخت قومیت و فرهنگش قابل تحلیل نیست
– نسخههای درمانی باید بومیسازی شوند
– تفاوتهای قومیتی نه تهدیدند و نه ضعف؛ بلکه ظرفیت وحدتاند
– بسیاری از تنشها فقط بهخاطر نادیده گرفتن تفاوتهای طبیعی فرهنگها و قومیتهاست
یک مثال ساده:
درمانگری که بدون شناخت فرهنگ یک مراجعهکننده شرقی او را مجبور به «تماس چشمی» میکند، ممکن است ناخواسته اضطراب او را بیشتر کند. در حالی که در فرهنگ غربی تماس چشمی یک استاندارد ارتباطی است.
بنابراین پیام این نظریه ساده است:
تا قومیت را نشناسی، روان را نمیشناسی.
و تا روان را نشناسی، نمیتوانی جامعهای متحد بسازی.
«روانشناسی قومیت» میتواند در درمان، آموزش، مدیریت فرهنگی، سیاستگذاری اجتماعی، و حتی ارتباطات روزمره نقش مهمی داشته باشد.
این نظریه توسط مهدی محمدی نهند از ایران ارائه شده و مسیر توسعه و پژوهش آن ادامه دارد.
منتظر انتشار بخشهای بعدی باشید…
با تشکر
محمدی نهند
پژوهشگر، محقق و ارائهدهنده نظریه «روانشناسی قومیت»
ند. همین
