در این پست میخوام دربارهی نسبتهای خانوادگی و فامیلی توضیح بدم که در زبان کُردی چگونه تلفظ میشوند.
حرف (ۊ) چیزی حاصل از ادغام حروف (و) و (ی) است.
(ڵ) یعنی ل بزرگ
(ێ) یعنی چیزی شبیە ع
( ڕ) یعنی ر بزرگ
▪︎کُردی کلهری (استان کرمانشاه)
بچه = مناڵ، وهچ، وهچکه، زارو(در ایلام)
جوان = جووان
پیر = پیر
فرزند = ڕوڵه، زا، زریهت
نوزاد = بهبه، کورپه، کولپِچنهک
خانواده = خێزان
فامیل = خیش
مرد = پیاێ، پیاگ
زن = ژن، ئافرهت
پدر = باوگ، کاکه، پێهر
مادر = داڵگ، داێه، دادا، دا
برادر = برا
خواهر = خوهیشک، خوهیشگ، خوهیشان
پسر = کوڕ
دختر = دۊهت، دیت (در ایلام)
پدر بزرگ = باوه، باپیره، باوه گهوره
مادر بزرگ = داێه، داپیره، نهنگ، نەنی
شوهر = شۊ
نوه = وهچهرزا
نوه (از پسر) = کوهڕهرزا
نوه (از دختر) = دۊهتهرزا
خاله = میمگ، میمی
عمه = میمگ، میمی
دایی = خاڵو، لاله
عمو = مهمو، تاتگ (در ایلام)
زن دایی = خاڵوژن
زن عمو = مەموژن
پسر خاله و دختر خاله = میمزا
پسر عمه و دختر عمه = میمزا
پسر دایی و دختر دایی = خاڵوزا
پسر عمو و دختر عمو = ئاموزا
برادر زاده = برارزا
خواهر زاده = خوارزا
خواهر شوهر = دش
برادر شوهر = شۊبرا
زن برادر = براژن
پدر و مادر همسر = خهسۊران
ناپدری = باپیڕه
نامادری = باوهژن
برادر ناتنی = زڕبرا
خواهر ناتنی = زڕخوەیشک
فرزند پسر عمو و دختر عمو = ئاموزاوهزا
فرزند پسر عمه و دختر عمه = میمزاوهزا
فرزند پسر دایی و دختر دایی = خاڵوزاوەزا
فرزند پسر خالە و دختر خالە = میمزاوەزا
زن پسر عمو = ئاموزاژن
زن پسر دایی = خاڵوزاژن
زن پسر عمە و پسرخالە = میمزاژن
برادر بزرگ = کاکه
خواهر بزرگ = تاتی
پسر کوچک = کوڕهکی
دختر کوچک = دۊهتڵە
فرزند آخر = دۊازا
مجرد = ئازهو
داماد = زاوا
عروس = وهۊ
نامزد = دهزۊران
جاری = هاو وهۊ
باجناق = هاو زاوا
نر = نێر، نێروک
ماده = ما، ماێه، ماینه
دوقلو = لفانێ، لفانگ
پیرزن = کەێوانو، پیرەژن
پیرمرد = ڕیچەرمێ، ڕیچەرمگ
زن بیوە = بێوەژن
هوو = هەو
فرزند شوهر = گوردە
▪︎کُردی سورانی (البته این گویش شامل لهجههای متفاوتی میشه که شامل جافی، اردلانی، مکریانی و ... است که در استانهای کرمانشاه، کردستان و آذربایجان غربی مورد استفاده قرار میگیرد) و این قسمت کامل نیست.
بچه = منداڵ
جوان = گەنج، لاو، جووان
پیر = پیر
خانوادە = خێزان
فامیل = خزم
مرد = پیاو
زن = ژن
پدر = بابە، بابک، باوک
مادر = دایک
برادر = برا
خواهر = خوشک
پسر = کوڕ
دختر = کچ، کیژ، کەنیشک
پدر بزرگ = باپیرە
مادر بزرگ = داپیرە
شوهر = شو، مێرد
نوە = نەوە
عمە = پورە، میمی
دایی = لالۆ، خاڵۆ، خاله
عمو = مامۆ، مامه
برادرزادە = برازا
خواهرزادە = خوشکەزا
برادر کوچک = براڵە
داماد = زاوا
عروس = بوک
نامزد = دەزگیران
نر = نێرینە
مادە = مێ، مێش
دوقلو = دوانە
فرزند آخر = پاشە بەرە
▪︎کُردی هورامی (استان کرمانشاه)
پدر = تاته (ولی در زبان لکی تاته به عمو گفته میشود)
مادر = ئهدا
برادر = برا
خواهر = واڵێ
دختر = کناچی
پسر = کوڕ
زن = ژهنی
مرد = پیا
داماد = زهما
عروس = وهیوه
شوهر = شو
پدر بزرگ = بابا
مادر بزرگ = ماما
فرزندان برادر = برازا
فرزندان خواهر = وارهزا
عمو = مامۆ
دایی = لالۆ
زن عمو = مامژهنی
زن دایی = لالۆژهنی
فرزندان عمو = مامۆزا
فرزندان دایی = لالۆزا
فرزندان عمه و خاله = مهتیهزا
برادر شوهر = هێوهر
خواهر شوهر = سێتێ
مادرزن و مادرشوهر = ههسروه
پدرزن و پدر شوهر = ههسوره
زن بابا = دێدێ
▪︎کُردی کرمانجی (استان آذربایجان غربی)
باب = پدر
دایک = مادر
برا = برادر
خوشک = خواهر
کوڕ = پسر
کچ = دختر
نەوە = نوه
باپیر = پدربزرگ
داپیر = مادربزرگ
ژن = زن، همسر
هەڤژین = همسر
مێر = شوهر
مام، ئاپو = عمو
پسمام = پسرعمو
دۆتمام = دخترعمو
ژنمام = زن عمو
خال = دایی
پسخال = پسردایی
دۆتخال = دختردایی
ژنخال = زن دایی
مت = عمه
خالت = خاله
خەسوو = مادرزن
خەزوور = پدرزن
خەزووریژن = همسر پدرزن/پدرشوهر
بوک = عروس
زاوا = داماد
زارۆ، زاروک = بچه
پیچەک = نوزاد
سیتاڤ = بچه شیرخوار
جاری = خواهر شوهر
براژن = همسر برادر
کچەزا = فرزند دختر
کوڕەزا = فرزند پسر
نەتیک = نتیجه
کەڤنەتیک = نبیره
نەوی کوڕ = نوه پسری
نەوی کچ = نوه دختری
برای گەورە = برادر بزرگ
برای بچووک = برادر کوچک
خوشکا گەورە = خواهر بزرگ
خوشکا بچووک = خواهر کوچک
دەسگیران = نامزد
بەربوو = نامزد دختر
زڕدایک = نامادری
زڕباب = ناپدری
زڕبرا = برادر ناتنی
مهزن = بزرگ خاندان
پشتەمەزن = جد بزرگ
مالبات = خانواده
بنەمال = خانواده
خزم = فامیل
کالیک = پیرمرد محترم خانواده
پیرە = پیرزن محترم خانواده
هەڤال ژن = هوو
پنجم مرداد ۱۴۰۴
