وکیل به عنوان امین و نمایندهی موکل، وظایف و مسئولیتهای حقوقی متعددی در قبال او بر عهده دارد. این تکالیف، پایههای اعتماد و سلامت روابط حقوقی بین وکیل و موکل را تشکیل میدهند و در صورت نقض آنها، وکیل ممکن است با مسئولیتهای مدنی و حتی انتظامی مواجه شود. در ادامه به برخی از مهمترین این تکالیف اشاره میکنیم:
●تکلیفِ رازداری (محرمانگی): شاید مهمترین وظیفهی وکیل، حفظ اسرار موکل باشد. هر اطلاعاتی که وکیل در جریان پرونده یا ارتباط با موکل به دست میآورد، باید کاملاً محرمانه تلقی شود و وکیل حق ندارد آن را به هیچ شخص ثالثی افشا کند، مگر در موارد استثنایی که قانون اجازه داده باشد (مانند مواردی که سکوت وکیل باعث وقوع جرم بزرگتری شود). این اصل حتی پس از پایان یافتن وکالت نیز پابرجا است.
●تکلیفِ دقت و diligence: وکیل موظف است با دقت و صرف وقت کافی، پروندهی موکل خود را پیگیری کند. این به معنای مطالعهی دقیق اوراق پرونده، تحقیق در مورد مسائل حقوقی مرتبط، حضور به موقع در جلسات دادگاه و دفاع مؤثر از حقوق موکل است. کوتاهی یا بیدقتی در انجام این وظایف میتواند منجر به تضییع حقوق موکل و مسئولیت وکیل گردد.
●تکلیفِ امانتداری: وکیل نباید منافع خود را بر منافع موکل ترجیح دهد. به عنوان مثال، وکیل نباید در پروندهای که به موکلش مربوط است، به عنوان طرف مقابل یا داور دخالت کند. همچنین، وجوه و اسنادی که از طرف موکل دریافت میکند، باید امانتدارانه نگهداری و در اسرع وقت به او مسترد نماید.
●تکلیفِ اطلاعرسانی: وکیل باید به طور منظم و شفاف، موکل خود را در جریان روند پرونده، اقدامات انجام شده، نتایج احتمالی و هرگونه اطلاعات مهم دیگر قرار دهد. موکل حق دارد از جزئیات پروندهی خود مطلع باشد و وکیل نباید اطلاعات را از او پنهان کند.
●تکلیفِ صداقت و رفتار حرفهای: وکیل باید در تمام تعاملات خود با موکل، صداقت را رعایت کند و از دادن وعدههای غیرواقعی یا تضمین نتایج قطعی پرونده پرهیز نماید. رفتار و برخورد حرفهای، شامل رعایت احترام متقابل و پایبندی به اخلاق حرفهای وکالت نیز میشود.
نتیجهگیری:
رعایت این تکالیف توسط وکیل، نه تنها به نفع موکل است، بلکه به اعتبار و جایگاه حرفهی وکالت نیز کمک شایانی میکند. موکلان نیز با آگاهی از حقوق و تکالیف متقابل، میتوانند رابطهی مؤثرتری با وکیل خود داشته باشند.
