سالها قبل که خبری از بازیهای کامپیوتری و گوشیهای هوشمند نبود؛ بردگیمها برای سرگرمی، تفریح، پرورش ذهن و تقویت روابط اجتماعی مورد استفاده قرار میگرفتند.
بردگیمها یا بازیهای رومیزی یا تختهای، بازیهایی هستند که معمولاً روی یک تخته یا سطح صاف بازی میشوند؛ ممکن است از تاس، کارت، مهره و یا قطعات خاص برای نمایش حرکت و پیشرفت بازی طبق قواعد و قوانین بازی استفاده می شود.
وقتی داشتید منچ و مارپله و یا دوز بازی میکردید به این فکر کرده بودید که این بازیها به چند سال قبل برمیگردند؟
تصور ما بر این است که بازیهای رومیزی به دوران مدرن گره خورده است؛ درصورتیکه دنیای بردگیمها به دوران باستان و حدود ۵٠٠٠ سال قبل برمیگردد.
قدیمیترین اجزای بازی رومیزی برمیگردد به عصر برنز که در ناحیه جنوبغربی ترکیه کشف شده است. از نحوه بازی هیچ اثری کشف نشده ولی تعداد ۴٩ قطعه بازی پیدا شده است. تصویر قطعات در عکس زیر قابل رویت میباشند.
بازی سلطنتی اور، نخستین بردگیم در دسترس است که به حدود ۴۶٠٠ سال پیش برمیگردد؛ یک بازی استراتژی و دونفره که در میان مردم خاورمیانه بسیار پرطرفدار بودهاست.
نخستین بازی استراتژیک شناخته شدهی تاریخ، اینجا بود که برای برد باید نقشه میکشیدند.
بازی دیگری که مشابه بازی سلطنتی اور بود توسط باستان شناس ایتالیایی در سال ١٩٧٧ میلادی در شهر سوخته در ایران کشف گردید.
این بردگیم شامل ٢٧ قطعه و ۴ عدد تاس متفاوت است که به ۴۶٠٠ سال قبل برمیگردد و جزء قدیمیترین بازیها با قطعات کامل و قابل انجام میباشد.
بازی سنت یا سینه (Senet or Senat) با ٣٠ خانه مربعی و مهرههایی ساده برمیگردد به ٢۶٢٠ سال قبل از میلاد در مصر باستان و عصر برنز.
نحوه انجام بازی در حالهای از ابهام است و در مقبرهها بازی میشده.
بعد از مصر باستان به آفریقا و خاورمیانه میرسیم جایی که بازی مانکالا (Mancala) در بین مردم رواج داشته است.
این بازی با استفاده از سنگهای ریز، لوبیا، تیله یا مهرههای رنگی و صفحهای شامل چند ردیف و سوراخ روی چوب یا زمین انجام میشد.
مانکالا یا منقلة یک بازی دونفره و استراتژیست.
بازی گو به ٢۵٠٠ سال پیش برمیگردد. یک بازی استراتژی دونفره که در آن هدف، حصارکشی قلمرو بیشتر نسبت به حریف است. قطعات بازی سنگ نامیده میشود که شامل دو رنگ مشکی و سفید است.
اعتقاد بر این است که قدیمیترین بازی است که تا به امروز به طور مداوم بازی میشود.
طبق نظرسنجی که در سال ٢٠١۶ توسط ٧۵ کشور عضو فدراسیون بین المللی گو انجام شد، نشان داد بالغ بر ۴۶ میلیون نفر طریقه بازی گو را میدانند و بیش از ٢٠ میلیون بازیکن فعلی وجود دارند که اکثر آنها در شرق آسیا زندگی میکنند.
این بازی بعدها به کُره و ژاپن هم رسید و هم اکنون به صورت بین المللی بازی میشود.
تاریخ ثبت شده بازی شطرنج به ظهور چاتورانگا، چترنگ (Chess) به قرن هفتم در هند برمیگردد.
بازی شطرنج یک بازی دونفره کاملاً استراتژیک بدون دخیل بودن شانس یا عوامل مخفی میباشد.
این بازی پرطرفدار پس از معرفی به ایران، به جهان عرب و سپس به اروپا و آمریکا گسترش یافت.
قرن هجدهم میلادی دوران بازیهای تختهای بود که با نام «عصر طلایی» شناخته میشود. در آن دوران بازیهای تختهای به دلیل تولید انبوه، ارزانتر و در دسترستر بودن محبوبیت بیشتری پیدا کردند.
در این زمان مونوپولی با فروش بیش از پانصدمیلیون نسخه محبوب ترین بازی شناخته شد.
قرن نوزدهم زمانی بود که شرکتها بازیهای جدیدی رو به عرصه بازار ارايه کردند. بازی سیطرهی کاتان محبوب ترین بازی بردگیم آلمانی بود که به سراسر اروپا گسترش یافت و همچنان به صورت بینالمللی بازی میشود.
دورهی رنسانس
قرن بیستم انقلابی دیگر در صنعت بردگیم بود که به نام «عصر طلایی» جدید شناخته میشود. دورانی که شرکتهای تجاری تولید بردگیم به سرعت رشد کردند و به دنبال آن موج عظیمی از انواع بردگیم.
قرن بیستویکم زمان تحولی بزرگ در توسعه استراتژی و گیمپلی بردگیمها بود و همچنان در حال پیشرفت میباشد.
