چرا در گذشته مردم بیشتر به دلیل طاعون میمردن نه سرطان ریه ؟



این نوشته در مورد چیه ؟

در این نوشته میخوایم بدونیم بیماری ها چگونه با تغییر محیط و شرایط تغییر کردن

صفر

جوامع انسانی اولیه وسعت زیادی نداشتن و علاوه بر اون به صورت پراکنده و در گروه های کوچک در غارها زندگی میکردن بنابراین انتقال بیماری های واگیر و بیماری های مسری در انها به علت تماس نداشتن با هم دیگر کم بود.

  • مثلا اگه کووید19 در اون زمان اتفاق میفتاد به خاطر اینکه تعداد افراد کمی با هم تماس داشتن، نهایتا افراد یه خانواده که توی غار بودن جونشون از دست میدادن و به بقیه منتقل نمیشد.

ولی به خاطر زندگی در غارها در مواجه انگل های خارجی قرار داشتن و همینطور به دلیل مصرف گوشت و غذای خام به بیماری های گوارشی مبتلا میشدن.

یک

حدود ده هزار سال قبل چرخش عظیمی در زندگی و رفتار انسانها اتفاق افتاد و انها از شکار و کوچ نشینی به اسکان و یکجا نشینی روی اوردن و به تهیه و تولید غذای خودشون از طریق دامداری و کشاورزی پرداختن.

این یکجا نشینی و تشکیل اجتماع باعث شد :

  • یک؛ ارتباط انسانها با هم بیشتر در نتیجه انتقال بیماری های مسری راحت تر باشه
  • دو؛ فضولات انسانی تجمع پیدا کنه و باعث عفونت های گوارشی بشه.

از طرف دیگر روی اوردن به دامپروری و دامداری باعث شد مواجه انسان با حیواناتی مثل بز،گاو،گوسفند و ... بیشتر بشه و باعث انتقال بیماری های مشترک بین انسان و دام بشه (زئوزنوز). بیماری هایی مثل سیاه زخم و تب کیو.

در افرادی که به کشاورزی روی اوردن بیماری هایی مثل شیستوزوما شیوع پیدا کرد؛چون کود مزارع کشاورزی از فضولات انسانی تهیه میشد و تخم این کرم ها میتونست از طریق فضولات منتقل شه.

همچنین به علت تماس با علوفه، بیماری های منتقله از طریق گزش حشرات به انسان منتقل شد، مثل تیفوس و تب دانگ. و به علت تجمع مواد غذایی، مسمومیت های غذایی پدیدار شد.

کم کم تجربیات انسانها بیشتر شد و به استفاده از ابزار روی اوردن و این بار بیماری هایی به علت افزایش جمعیت و شکل گیری طبقات اجتماعی پدید اومد. یعنی افرادی متعلق به اجتماعات پایینتر از بیماری های بیشتری رنج میبردن.

سرانجام با افزایش شهرنشینی و افزایش جمعیت انسانها، وسعت و شدت همه‌گیری ها هم افزایش پیدا کرد که میتونیم به همه‌گیری های طاعون،سرخک، وبا، اوریون، آبله و ... اشاره کنیم.

مسافرت های بین شهری و بین قاره ای هم باعث انتقال راحت تر این بیماری ها شد.

اپیدمی مرگ سیاه؛ بیماری طاعون باعث کشته شدن حدود یک سوم جمعیت اروپا شد.
اپیدمی مرگ سیاه؛ بیماری طاعون باعث کشته شدن حدود یک سوم جمعیت اروپا شد.


دو

با انقلاب صنعتی در اواسط قرن 19 در کشورهای صنعتی مرگ و میر بیماری های عفونی و اپیدمی های واگیر کاهش زیادی پیدا کرد و جای خودشون رو به بیماری های دژنراتیو ( تخریب و تضعیف ستون مهره ها ) و بیماری های ساخته دست بشر دادن !

کاهش مرگ و میر بیماری های عفونی ناشی از عوامل مختلفی مثل پیشرفت تکنولوژی، پیشرفت در علم پزشکی و ارتقا سطح زندگی.

کشف آنتی بیوتیک ها در دهه 1940 باعث کاهش بیشتر مرگ و میر بیماری های عفونی شد.

صنعتی شدن جوامع هم به خاطر مواجه داشتن افراد با سموم، آلوده شدن هوای شهرها، مواردی از این قبیل باعث بروز بیماری های جدید شد، بیماری های ناشی از صنعتی شدن : مثل سرطان،دیابت،فشار خون ، بیماری های قلبی و ...

نقاشی پزشک اثر لوک فیلدز
نقاشی پزشک اثر لوک فیلدز

سه

کاهش مرگ و میر بیماری های عفونی و افزایش مرگ و میر بیماری های مزمن.

بیماری های عفونی مثل طاعون، وبا. بیماری های مزمن، بیماری هایی که بیشتر از 6 ماه طول میشکند مثل آسم یا دیابت.

در این دوره، مرگ و میر مادران و کودکان کم شد و در نتیجه جمعیت افزایش پیدا کرد و از طرف دیگه به دلیل افزایش امید به زندگی، عمر افراد زیاد شد و بیماری های مربوط به سالمندان افزایش پیدا کردن.

بیماری های نوپدید

پدیده هایی که در این دوره مشاهده میشه :

  • خیلی از بیماری هایی که قبلا وجود نداشتن به وجود اومدن و باعث مرگ و میر زیادی شدن : مثل همین کووید19 که الان درگیرش هستیم یا ایدز(HIV)
  • بیماری هایی که تصور میشد کنترل شدن، شیوع پیدا کردن
  • برخی بیماری ها به خاطر مقاومت عوامل بیماری زا به آنتی بیوتیک ها به وجود اومدن

منبع : کتاب جامع بهداشت عمومی، فصل 2، گفتار 5؛گذار اپیدمیولوژیک،گذار سلامت

ممنون که خوندین، اگه سوالی دارین بپرسین :)))