گرفتن سفته در زمان استخدام

مدتی هست که بیکار شدم و به دنبال کار میگشتم، موردی رو به کرات مشاهده کردم که گفتم شاید اشتراک گذاری این متن با کسانی که تازگی قصد استخدام در مجموعه ای رو دارند بسیار مفید باشه.

وقتی به شرکت های مختلفی مراجعه می کنید، پس از مصاحبه بسیاری از کارفرما ها در هنگام استخدام از شما مبالغ بالای چک یا سفته از 10 میلیون تا 500 میلیون تومان طلب میکنند و با شما قراردادی می بندند که باید از 1 الی 5 سال در اختیار شان باشید و حق تغییر شغل رو ندارید، روی سخنم بیشتر با دوستان تازه وارد در بازارکاری هست که گیر این کارفرماهای سودجو از شرایط بد اقتصادی ممکن است بیافتند هست.
1- علت گرفتن مبالغ بالای سفته را اکثر کارفرماها اینگونه بیان می کنند که"مملکت قانون نداره و قرارداد کلا تضمینی نیست ما مجبوریم با گرفتن سفته یک تضمینی برای خودمون جور کنیم"
جواب: اگر مملکت قانون ندارد پس گرفتن سفته هم بیهوده هست چرا که وصول کردن سفته تنها از راه قانونی ممکن است! و اگر قانون دارد همان قرارداد کاری کفایت ضمانت کار را میکند و لازم به ذکر است که قرارداد کاری به قدری اعتبار دارد که کارگر میتواند از طریق همان یک برگ و از طریق وزرات کار اقدام کند و حقوق و بیمه و مزایایی خود را طلب کند.
2-بعضی دیگر علت را اینچنین بیان میکنند :"ما در شرکتمون کارهای فوق العاده خفنی انجام میدهیم و روزی یک فیل هوا میکنیم و دانش و اطلاعات فنی و پروژه ای زیادی در حد شرکت آرم کورتکس انگستان در این شرکت موجود است متاسفانه چون طبق وزرات کار تضمینی برای حفظ این اطلاعات و اسناد وجود ندارد بنابراین مجبوریم خودمان یک تضمین مانند سفته 10 الی 500 میلیون تومانی از شما طلب کنیم که تنها جنبه تضمینی دارد..."
جواب: اگر کارگری نقشه و اطلاعات فنی و مالی محرمانه ی شرکتی را تحت هر عنوان به شرکت دیگه ای بفروشد و یا از سر دشمنی آنها را پخش کند به نحوی موجب آسیب و ضرر دیدن شرکت شود از طریق عنوان "خیانت در امانت" قابل پیگیری است پس نیازی به همچین تضمین سنگینی در قالب سفته و چک نیست و اینکار جایگاه معقولی ندارد، گذشته برآن در ایران دانش فنی خاصی وجود ندارد این جمله را از طرف کسی که نزدیک 9 سال هست که در بازار الکترونیک مشغول به کار( پروژهای EPC هم انجام داده) است و گهگاهی هم تدریس کرده به عنوان یه برادر کوچک تر بپذیرید.
3.تعدادی نیز بیان می کنند که سفته و چک را که گرفته ایم اصلا قصد نداریم که وصول کنیم و یا مبلغی رو بگیریم.
جواب: اگر بنا به وصول نکردن سفته و چک هست پس دلیلی هم بر گرفتن آن نیست، گرفتن سفته و چک به جهت آن است که روزی آن را وصول کنند.
4....

اما اگر درشهر کوچکی هستید و ناچارا تنها جای استخدامی برای شما همان کار فرما بود و مجبور بودید سفته و چک بدهید اشکالی ندارد میتوانید به شروط زیر سفته و چک بدهید:

1- از امضا و اثر انگشت زدن هرگونه چک و سفته سفید امضا( یعنی هیچ مطلبی درون آن نوشته نشده شدیدا خودداری کنید)
2-حتما حتما تاریخ را در سفته ذکر نمایید و تاریخ وصول را نهایتا تا تاریخ پایان قرارداد یا برای بر طرف شدن اطمینان کارفرما تا یک ماه پس از آن ذکر کنید
3-حتما نام دریافت کننده سفته را نام صاحب شرکت بنویسید شاید این کار به نظر شما بیهوده برسد اما به این کار ظهر نویسی میگویند و باعث میشود صاحب شرکت نتواند سفته را در اختیار کس دیگری قرار دهد.
4-حتما حتما پشت سفته پشت نویسی کنید و بنویسید: "این سفته به موجب قرارداد استخدامی در شرکت فلان به جهت حسن نیت و ضمانت تحویل داده شده است و فاقد هرگونه اعتبار کیفری و حقوقی است"
5- حتما حتما در دوبرگ قرارداد با خودکار ذکر کنید که در مبلغ فلان ریال سفته به شماره : فلان تحویل شرکت داده شده است.
6- حتما یک برگ از قرارداد کاری خود را از کار فرما تحویل بگیرید قرارداد باید حداقل در دو برگ و برای دو نفر نوشته شوند و چیزی به نام قراداد یک طرفه و یک برگه ای نداریم مگر اینکه شخص با خودش قرارداد نوشته باشد!

حالا اگر در شرکتی استخدام شده اید و بدون رعایت موارد بالا سفته و چک سفید امضا داده اید و به شما هیچ برگ قراردادی تحویل داده نشده است باید چکار کنید؟

نگران نباشید و واقعا هم نگران نباشید اولین موضوعی که باید بدانید این است به اجرا گذاشتن سفته حدود یکسال زمان میبرد! دومین مسئله که سفته بار حقوقی دارد و نه کیفری یعنی کسی برای سفته زندانی نمیشود و در نهایت کاری که ممکن است انجام شود این است که مال و اموالی که حاصل از تعهد سفته بوده ضبط و به طلبکار داده میشود، از طرفی سفته در مواقعی داده می شود که مثلا من از شما X مقدار جنس خریدم و سفته دادم تا فلان روز بیارم پولش رو بدم و اگر کارفرما قصد سوءاستفاده کردن از سفته شما را داشته باشد باید سفته را به اجرا بگذارد و در دادگاه یا شورای حل اختلاف قاضی یا داور که معمولا زیاد از این پرونده ها دیدن و معمولا هم آدم های باهوش و تیزی هستند از کارفرما میخوان توضیح بده که چرا سفته رو اجرا گذاشتند اگر کارفرما بگه به علت قراداد کاری که قاضی سفته رو باطل میکنه و ارجاعشون میده به همون قرارداد کاری و ورزات کار و اگه به دروغ بگه که این کارگر از من جنس خریده/ خدماتی دریافت کرده/زیانی به من رسانده و... دادگاه از کارفرما درخواست ارائه فاکتور و برگ اظهار نامه مالیاتی یا اسنادی میکند که کارفرما حرف خود را ثابت کند و اگر نتواند حرف خودش را به اثبات برساند دادگاه کارفرما رو به جرم کلاه برداری و خیانت در امانت نه تنها یک جریمه تپل میکنه بلکه حداقل یکسالی هم طرف ممکنه کارفرما بره زندان! و اون موقع شما تازه میشید شاکی !
البته اگر کارگر بیمه شده باشه ویا برگه و چیزی داشته باشه که نشون بده در فلان مدت در استخدام فلان شرکت بوده کلا سفته باطل میشه و کار زودتر پیش میره.
اما در کل سری رو که درد نمیکنه چرا باید دستمال بست و استرس دادگاه وغیره رو به خود راه داد؟ پس همون اول استخدام با اطلاع از شرایط فوق و رعایت نکات مربوطه و هوشیاری اجازه ندهید کار به دادگاه بکشد، گرچه بسیاری از وکلا در سطح اینترنت و محیط بیرون ممکن است شما را حسابی بترسانند اما فراموش نکنید در این دنیا عده ای هستند که از ترس دیگران پول در می آورند.
#استخدام # سفته #چک #قراردادکاری