افزایش سرمایه و انواع آن

افزایش سرمایه کلمه ای که اگر به تازگی وارد بازار سرمایه شدید خیلی به گوشتون میخوره .. سعی می کنم یه توضیحاتی راجع به انواع افزایش سرمایه و تاثیر هر کدوم از اونها رو اینجا براتون بنویسم.

تأمین مالی از طریق افزایش سرمایه

افزایش سرمایه یکی از راه های تأمین مالی شرکت هاست. شرکت ها برای توسعه فعالیت های خودشون و حفظ قدرت رقابت در بازار، اقدام به افزایش سرمایه می کنند. شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران برای افزایش سرمایه باید تعدادی سهام جدید منتشر و آن را به سهامداران بفروشند. روند افزایش سرمایه شرکت های بورسی نیز به این صورت است که ابتدا هیئت مدیره شرکت پیشنهاد افزایش سرمایه را به سهامداران شرکت ارائه می کند. این پیشنهاد در مجمع عمومی فوق العاده شرکت به رأی گذاشته می شود که باید به تصویب سهامداران شرکت و هم چنین پس از آن به تصویب حسابرس و بازرس قانونی شرکت برسد. پس از تصویب افزایش سرمایه و ارائه مجوزهای لازم از سوی سازمان بورس اوراق بهادار، شرکت اقدام به افزایش سرمایه می کند. بسته به نوع افزایش سرمایه تغییراتی در قیمت سهام ایجاد می شود که به بررسی آن می پردازیم.

انواع افزایش سرمایه

افزایش سرمایه به صورت کلی به چهار نوع تقسیم می شود:

• افزایش سرمایه از محل سود انباشته
• افزایش سرمایه از محل تجدید ارزیابی دارایی ها
• افزایش سرمایه از محل آورده نقدی سهامداران
• افزایش سرمایه از محل صرف سهام

افزایش سرمایه از محل سود انباشته

شرکت ها هر ساله براساس قانون تجارت - ماده 140 - موظف هستند بخشی از سود سالیانه خود را نزد خود نگهداری نمایند. این سود در سمت چپ ترازنامه و در زیر حقوق صاحبان سهام تحت عنوان حساب سود انباشته نگهداری و گزارش می شود. در صورتی که شرکت سود انباشته مناسبی داشته باشد برای تأمین مالی از این روش اقدام می نماید. در این روش نقدینگی به شرکت اضافه نمی شود و به دلیل اینکه سهامداران پولی برای سهام جدید خود پرداخت نمی کنند اصطلاحا به این سهام، سهام جایزه گفته می شود. هم چنین درصد مالکیت سهامدار تغییری نمی کند به این علت که به همان درصدی که سرمایه افزایش پیدا می کند به همان درصد تعداد سهام سهامدار نیز افزایش پیدا می کند. از آنجایی که میزان دارایی شما تغییری نکرده است به نسبت افزایش تعداد سهام، قیمت سهام کاهش پیدا می کند که فرمول محاسبه قیمت جدید سهام به صورت زیر می باشد.

افزایش سرمایه از محل آورده نقدی سهامداران

در این روش سرمایه با آورده نقدی سهامداران افزایش می یابد. به همین علت شرکت گواهی حق تقدم به سهامداران فعلی خودش ارائه می کند. سهامداران در مهلت دو ماهه که به آن مهلت پذیره نویسی گفته می شود می توانند یکی از دو کار زیر را انجام دهند:

• پرداخت مبلغ اسمی سهام که در ایران معمولا قیمت اسمی هر سهم 1000 ریال می باشد. که پس از پرداخت مبلغ اسمی، حق تقدمِ سهامدار به سهام عادی تبدیل می شود.
• در صورتی که سهامدار به هر دلیلی مایل به استفاده از حق تقدم خود نباشد می تواند حق تقدم خود را در این بازه زمانی دو ماهه به فروش برساند. برای متمایز کردن حق تقدم از سهام عادی در پرتفوی، به آخر نماد، حرف "ح" اضافه می شود. به طور مثال حق تقدم نماد "خودرو"، "خودروح" می باشد.

اگر سهامدار به هر دلیلی مبلغ اسمی سهام را پرداخت نکرد یا سهام خود را در بازه مهلتی پذیره نویسی به فروش نرساند، شرکت حق تقدم های استفاده نشده را خودش از طریق بورس به فروش می رساند. قیمت فروش حق تقدم توسط شرکت معمولا نزدیک به قیمت آخرین روز های پذیره نویسی می باشد.

نحوه محاسبه قیمت جدید سهم پس از افزایش سرمایه از محل آورده نقدی سهامداران به صورت زیر می باشد:

افزایش سرمایه از طریق تجدید ارزیابی

در این روش شرکت از طریق به روز کردن قیمت دارایی های ثابت مشهود خود مثل املاک، زمین، خودرو و ... سرمایه خود را افزایش می دهد. به این صورت که با افزایش قیمت دارایی ها به منظور برقراری موازنه در معادله حسابداری - دارایی + بدهی = سرمایه - از آنجایی که تغییری در بدهی ها رخ نداده باید سرمایه خود را به میزان تجدید ارزیابی افزایش دهد. در این روش نیز جریان نقدینگی وارد شرکت نمی شود و همانند سود انباشته، به سهامدار سهام جایزه تعلق می گیرد. نحوه محاسبه قیمت جدید نیز مانند روش سود انباشته می باشد.

افزایش سرمایه از طریق صرف سهام

در این روش شرکت، سهام خود را به مبلغی بیش از قیمت اسمی سهام به بازار عرضه می کند. مابه التفاوت قیمت عرضه شده در بازار و قیمت اسمی سهام را صرف سهام گویند. شرکت می تواند این صرف سهام را به حساب اندوخته شرکت اضافه کند یا صرف سهام را به صورت نقدی تقسیم کند یا سهام جدید به سهامداران قبلی ارائه کند.