وقتی نام «افراد موفق» را میشنویم، ناخودآگاه تصویر افرادی منظم، متعارف و مطابق با استانداردهای جامعه در ذهنمان نقش میبندد. اما واقعیت این است که نبوغ همیشه در قالبهای پیشبینیشده ظاهر نمیشود. گلن گولد، پیانیست افسانهای قرن بیستم، نمونهای درخشان از این تناقض بود.
گولد نهتنها در موسیقی، بلکه در سبک زندگیاش هم یک انقلابی بود. او بیش از ۳۰ درصد کنسرتهایش را لغو میکرد، گاهی دوباره سالن رزرو مینمود و دوباره برنامه را کنسل میکرد! با شوخی میگفت: *«من به هیچ کنسرتی نمیروم—حتی کنسرتهای خودم!» بااینحال، او یکی از بزرگترین موسیقیدانان تاریخ بود؛ برنده چهار جایزه گرَمی، صاحب میلیونها آلبوم فروختهشده و نوازندهای که دنیای موسیقی کلاسیک را دگرگون کرد.
عادات عجیب یک نابغه
- ساعت خواب غیرمتعارف: ساعت ۶ صبح میخوابید و عصرها بیدار میشد.
- ترس از پرواز: اگر احساس میکرد پروازی امن نیست، سوار هواپیما نمیشد.
- حساسیت به سرما: حتی در تابستان هم با کت و شال زمستانی ظاهر میشد.
- کیسه زباله بهجای کیف: وسایل روزمرهاش را در یک کیسه زباله حمل میکرد!
و درنهایت، جملهای که شخصیت متناقض او را کامل میکند:
«فکر کنم بشود گفت من یک راننده پریشانحالم! بله، گاهی از چراغقرمزها رد میشوم، اما بارها پشت چراغ سبز هم توقف کردهام—ولی کسی برای این کار از من تقدیر نکرده!»
کوین بازانا در بیوگرافی گولد، نحوه نواختن او را اینگونه توصیف میکند:
«شبحی مچالهشده، میمونی قوزکرده روی کیبورد، با دستانی پرجنبوجوش و سری که مدام تکان میخورد.»
گولد خودش اعتراف میکرد: «از تماشاچیان متنفرم. احساس میکنم نیرویی شیطانی هستند!»
سبک خاص نواختن او نیاز به صندلیای منحصربهفرد داشت: صندلیای با ارتفاع کم و شیبی رو به جلو که به او اجازه میداد روی لبهاش بنشیند و کنترل کامل روی اجرا داشته باشد. این صندلی آنقدر خاص بود که درنهایت به سفارش خودش ساخته شد و تا آخر عمر، تنها همراه همیشگیاش در تمام اجراها بود.
درس بزرگی که گولد به ما میدهد: اینه که موفقیت یک فرمول ثابت ندارد. گولد ثابت کرد که گاهی ویژگیهای غیرمتعارف—حتی دیوانهوار—میتوانند بخشی از مسیر خلق شاهکارها باشند. شاید کلید نبوغ، نه در پیروی از قواعد، بلکه در شجاعتِ متفاوت بودن است.
