این سوالیست که معمولاً خیلی از سازندهها در جلسات طراحی نما میپرسند.
مخصوصاً وقتی حس میکنند استفاده از آجر، هم اجرا را حساستر میکند و هم نگهداری ساختمان را.

اما یه نکته مهم…
ماجرا فقط سلیقه شهرداری نیست.
درواقع یکی از دلایل اصلی تأکید روی آجر، هویت معماری ایرانی و ریشه معماری اسلامی در بافت شهری تهران است.
اگر نمیدونید چیه…
کافیست به معماری سنتی ایران نگاه کنید؛ از خانههای قدیمی و بازارها گرفته تا مساجد و بناهای تاریخی.
آجر همیشه یکی از اصلیترین متریالهای معماری ایران بوده.
هم به خاطر اقلیم، هم به خاطر شخصیت بصری و هم به خاطر هماهنگیای که با نور، سایه و بافت شهری ایجاد میکند.
برای همین امروزه هم کمیتههای نما در خیلی از مناطق تهران، نسبت به استفاده از آجر نگاه مثبتی دارند.
مخصوصاً در مناطق ۱۱، ۱۲ و ۱۴ که تعداد زیادی از بناها و بافتهای ارزشمند شهری تحت نظارت میراث فرهنگی قرار دارند.
یعنی عملاً در این مناطق، علاوه بر شهرداری، میراث فرهنگی هم روی تأیید نما حساسیت دارد و معمولاً نماهایی که از متریالهای نزدیکتر به هویت معماری ایرانی استفاده میکنند، شانس تأیید بالاتری دارند.
اما سوال مهمتر اینجاست:
پس چرا خیلی از سازندهها در استفاده از آجر راحت نیستند؟
دلیلش بیشتر به نگهداری بلندمدت و کیفیت اجرا برمیگردد.
چون تهران شرایط محیطی سختی دارد:
• آلودگی هوا
• باران اسیدی
• گردوغبار
• اختلاف دمای زیاد
• و تابش مستقیم آفتاب
همه اینها باعث میشود آجر بیکیفیت یا اجرای ضعیف، خیلی زود خودش را نشان بدهد.
مثلاً:
• سفیدک زدن آجر
• چرک شدن سطح نما
• تغییر رنگ
• از بین رفتن زیبایی اولیه نما
برای همین انتخاب متریال درست خیلی مهم است.
معمولاً ما در پروژهها بیشتر سراغ آجرهایی میرویم که:
• جذب آب پایینتری داشته باشند
• کیفیت پخت بالاتری داشته باشند
• و در برابر شرایط محیطی مقاومتر باشند
مثلاً برندهایی مثل:
• آجر نسوز نما آذرخش
• آجر نماچین
جزو برندهایی هستند که در بازار، هم کیفیت قابلقبولی دارند و هم در پروژههای اجرایی امتحان خودشان را پس دادهاند.
یه نکته مهم دیگر هم اینجاست که:
امروز دیگر صرفاً انتخاب آجر خوب کافی نیست.
درواقع استفاده از نانوهای تخصصی نما، مخصوصاً نانوهای خارجی باکیفیت، تأثیر خیلی زیادی در ماندگاری نمای آجری دارد. این پوششها کمک میکنند:
• شورهزدگی کمتر شود
• آلودگی و دوده روی سطح آجر ننشیند
• جذب آب کاهش پیدا کند
و در نتیجه نما دیرتر فرسوده شود.
در اجرای نمای آجری، انتخاب رنگ بندکشی یکی از مهمترین بخشهای طراحی نهایی نماست.
چون رنگ بند میتواند:
• بافت آجر را برجستهتر کند
• نما را لوکستر نشان دهد
• یا برعکس، کل کیفیت بصری نما را ضعیف کند
یعنی گاهی فقط با انتخاب درست رنگ بند، نتیجه نهایی چند سطح حرفهایتر دیده میشود. از طرف دیگر، دیتیلهای اجرایی هم فوقالعاده مهماند.
مثلاً در پروژههای آجری:
• فلاشینگها
• آبچکانها
• و حتی طراحی درست فلاورباکسها
اگر اصولی طراحی نشوند، آب باران روی نما حرکت نامناسب پیدا میکند و در بلندمدت باعث ایجاد لکه، شوره و فرسودگی موضعی میشود.
برای همین ما معمولاً در خیلی از پروژهها، مخصوصاً در منطقه ۵ و ۶ تهران، به جای اینکه کل نما را آجری کنیم، از ترکیب سنگ و آجر استفاده میکنیم.
یعنی:
• سنگ بهعنوان متریال اصلی
• و آجر بهعنوان متریال مکمل و هویتساز
این ترکیب چند مزیت مهم دارد:
• تأیید نما راحتتر میشود
• ساختمان حس گرمتری پیدا میکند
• نما کمتر چرک میشود
• هزینه نگهداری پایینتر میآید
• و در بلندمدت ارزش بصری ساختمان حفظ میشود
درواقع طراحی نما فقط انتخاب متریال نیست.
طراحی نما یعنی تصمیمگیری بازارمحور. یعنی نمایی طراحی شود که:
• سریعتر تأیید بگیرد
• اجرای منطقیتری داشته باشد
• و چند سال بعد هنوز ارزش فروش ساختمان را حفظ کند
به نظر شما آجر در نمای تهران، در بلندمدت به زیبایی شهر کمک میکند یا بعد از چند سال باعث فرسودگی بصری میشود؟
▫️نوا آرت؛ مشاور و طراحِ بازارمحورِ ساختوساز
@novaart مارا در بله دنبال کنید.