به بهانه نزدیک شدن به انتشار اولین شماره از پادکست هیستوری‌پنل

پدیده احترام به مشتری/مخاطب آنقدرها هم نوظهور نیست که نتوان با آن ارتباط برقرار کرد. اما زمانی که مشتری/مخاطب به‌دست می‌آورید، دوگانگی در ذهن شما آنقدر زیاد می‌شود که نیاز به بازتعریف این مقوله خواهید داشت.

هشت سال پیش مقاله‌ای خواندم با این تیتر «شک نکنید، حق با مشتریست». ساختار این مقاله آنقدر قوی بود که کاملا با محتوای آن موافق بودم؛ آری همیشه حق با مشتری است. پس از آنکه در شغلم مستقل شدم و مشتری‌های خودم را پیدا کردم این سوال برایم پیش آمد که «آیا همیشه حق با مشتریست؟ آیا نباید گاهی حق با ارائه دهنده خدمت باشد؟».

در آبان امسال (1397) مجدداً این سوال با تغییر کوچکی به سراغ آمدم. البته در ارتباط با تولید پادکست.

ـ مخاطب تا کجا حق دارد؟

موضوع این بود که خانم لاله (@LalehAbr ) نظر دوست دیگری (@TayyebDanyal) را رتوئیت کرده بودند.

بنظرم اگه قراره پادکستی شروع به تولید بشه حداقل باید ۵ اپیزود ابتدایی آماده شده‌باشه و بعد با فاصله زمانی معین منتشرش بشه. اینکه یه اپیزود معرفی برای #پادکست منتشر بشه و بعد تا مدت‌ها اپیزود اول نیاد، اولین ضربه‌ای هست که به اعتماد مخاطب به پادکستر و محتوای تولیدی میزنه!

این نظر و نظرات بسیاری که از طریق صفحه اینستاگرام برایم ارسال شده بود سبب پیش آمدن آن سوال شد.

پادکست در جامعه فارسی زبان (بیشتر ساکنان در داخل کشور) مقوله‌ای نو پاست. طبعا مخاطبان آن هم هنوز با خصوصیات این شکل از رسانه آشنا نیستند.

حداقل برای زبان فارسی (درباره دیگر کشورها اطلاعی ندارم)، پادکست رسانه‌ای قائم به فرد است. عموما یک پروژه کاملا شخصی است که بر اثر عملکرد تولیدکننده آن مخاطبانش بیشتر می‌شوند. پول از جایی نمی‌گیرند. از زمان‌های آزادشان برای تولید استفاده می‌کنند و کاملا پیشرفت و جذاب‌تر شدن پادکست به احوالات شخصی پادکستر برمی‌گردد. البته این سخنان مطلق نیست. مطمئنا پادکست‌هایی هستند که از اسپانسر و تیم استفاده می‌کنند. با این حال هنوز هم باید در مورد خصوصیات و قواعد ساخت پادکست بیشتر یادگرفت.

گاهی برای خود من هم گاهی تفاوت میان بعضی از پادکست‌ها با جُنگ‌ و برنامه‌های رادیویی سخت است. اگر با توجه به نظر برخی دوستان پادکست باید مدت زمان خاصی داشته باشد، باید با فلان میکروفن ضبط شود، باید در زمان‌ خاصی منتشر شود (هفتگی یا ۲هفته یکبار) یا اینکه صدای راوی باید از استانداردهای حداقلی برای یک گوینده برخوردار باشد، آنگاه چه تفاوتی با رادیو خواهد داشت؟

از نظر من پادکست یک بستۀ صوتیِ حاوی اطلاعات است که منتشر می‌شود تا هر زمانی که ممکن شد به دست مخاطب برسد. البته باید قبول کرد که رسانه هم هست و رسانه نیز برای شکل‌گیری و ادامه حیات ملزوماتی دارد که باید رعایت شود.

...

در حالی که حدود یک هفته (اندکی کم و بیش) به انتشار اولین شماره از پادکست هیستوری پنل باقی مانده سعی کردم به سوال «مخاطب تا کجا حق دارد؟» که در ذهنم به‌وجود آمده بود، پاسخ دهم.

از نظر من حقوق مخاطب در این پادکست که محتوای آن توسط خودم جمع‌آوری و نوشته می‌شود آن است که اطلاعاتی با کمترین نقص در محتوا (بی‌نقص نیست) را به مخاطب ارائه کنم. تحقق این موضوع بسیار سخت و زمانبر است، اما باید انجام شود. این حق مخاطب من است و احترام زیادی برای آن قائلم.


در پایان باید از زحمات بی دریغ خانم لاله که با رادیو لاله باعث آشنایی هر چه بیشتر مخاطبان با پادکست‌ می‌شوند تشکر کنم.