یکی از سوالات پرکاربرد امروزی دربارۀ تغذیه، همین پرسش است: چرا محصول سالم و ارگانیک اهمیت دارد؟ کشاورزی ارگانیک واقعاً به چه معناست؟ و تفاوت محصولات ارگانیک با محصولات رایج دقیقاً در چیست؟ پاسخ به این سوالها برای مصرفکنندگان آگاه امروزی اهمیت زیادی پیدا کرده است. پُرفیرو در ادامۀ این مقاله بهطور اجمالی به این سوالها پاسخ داده است.
سلامت مواد غذایی
دغدغۀ سلامت و ایمنی مواد غذایی از ابتدای تاریخ همراه با انسان بوده است. غذا که از نیازهای اساسی زندگی به شمار میرود، بر همۀ شئونات زندگی، شخصیت و هویت انسان اثرگذار است؛ این تأثیر چنان بنیادین است که عبارت مشهور «ما همان چیزی هستیم که میخوریم» بر همین امر اشاره میکند که خوراک ما تعیینکنندۀ شخصیت و رفتار ماست و آنچه میخوریم، بیش از آنچه تاکنون به آن توجه کردهایم، اهمیت دارد.
از طرفی، در چند دهۀ اخیر، بحث سلامت مواد غذایی مورد توجه جدی عموم جامعه، سیاستگزاران، پژوهشگران و متخصّصان حوزۀ سلامت و غذا قرار گرفته است که بخش زیادی از آن ناشی از تغییر جدی رهیافتها، نظامها و نهادههای تولید مواد غذایی با ابعادی تازه است. این توجه به حدی است که مفهوم «سلامت غذا» در تعریف مفهوم امنیت غذایی وارد شده است. امنیت غذایی دیگر صرفاً به معنی بهرهمندی از غذای کافی نیست، بلکه مواد غذایی باید از سلامت نیز برخوردار باشند تا بتوانیم ادعا کنیم از امنیت غذایی برخوردار هستیم.
کشاورزی ارگانیک
کشاورزی ارگانیک یکی از مکاتب مهم کشاورزی نوین است که طی چند دهۀ اخیر در جهان و طی چند سال اخیر در ایران از رشد و گسترش قابل توجهی برخوردار بوده است. کشاورزی ارگانیک، بنا بر ماهیت و رسالتی که برای خود تعریف کرده است، بهدنبال تولید غذای سالم و حفظ و پاسداشت محیط است و بر همین اساس، میتوان آن را پاسخی به نیازهای جامعۀ کنونی بشری دانست.
اهمیت مصرف محصول سالم و ارگانیک
دلایل گوناگونی برای نگرانی نسبت به سلامت و ایمنی مواد غذایی وجود دارد. برخی نهادهها و رهیافتهای تولید مواد غذایی در چند دهۀ اخیر موجب تهدید سلامت مواد غذایی و در نتیجه سلامت انسان شدهاند. کاربرد مفرط و نسنجیدۀ برخی نهادههای شیمیایی، مانند کودهای شیمیایی و آفتکشها میتواند به انباشت بیش از حد مجاز این مواد در تولیدات کشاورزی منجر شود که مصرف آنها برای انسان زیانبار است. همچنین کاربرد برخی مواد محرّک رشد در تولیدات دامی چنانچه از حد مجاز فراتر رود، پیامدهای مشابهی بههمراه خواهد داشت.
این موارد موجب نگرانی جدی مصرفکنندگان در سراسر جهان شده است. امروزه ثابت شده است که ریشۀ بسیاری از بیماریها و مشکلات در سلامت انسانها، محصولات غذایی است. علاوه بر این، شیوع بیماریهای فراگیر در جهان که ناشی از ضعف سیستم ایمنی انسان است، مصرفکنندگان را نسبت به مواد غذایی که در سبد غذایی خود قرار میدهند، نگران و حساس ساخته است.
بر پایۀ آنچه گفته شد، امروز انتظار و توقع مصرفکنندگان در سراسر جهان این است که مواد غذایی به سالمترین شکل در اختیار آنها قرار گیرد. با توجه به شواهد و مستندات، ثابت شده است که بخش قابلتوجهی از مواد غذایی که در دنیای معاصر تولید میشود، کاستیهایی از بُعد سلامت و ایمنی دارند که باید نسبت به آن حساس بود و واکنش مناسبی نشان داد.
ویژگی محصولات ارگانیک
محصولات ارگانیک دارای دو ویژگی هستند که آنها را از سایر محصولات متمایز میسازد. نخست، کاربرد نهادههای شیمیایی مصنوعی در این محصولات ممنوع و یا کاملاً محدود است، درحالیکه در سایر محصولات، مصرف این نهادهها ممنوع نیست. دوم، تولید محصولات ارگانیک دارای استانداردهایی است که بر کلیۀ مراحل عملیات تولید، از مدتها پیش از کاشت تا زمان رسیدن فراوردۀ ارگانیک به دست مصرفکنندۀ نهایی، نظارت کامل دارد. همین ویژگیها موجب تضمین و اطمینان خاطر به مصرفکنندگان میشود که با خاطری آسوده نسبت به کیفیت، سلامت و ارزش غذایی محصولات غذایی آنها را انتخاب و در سبد غذایی خود قرار دهند.
امروزه محصولات سالم و ارگانیک برای همۀ مخاطبان و مصرفکنندگان در سراسر جهان مترادف با اطمینان از اثرات مثبت مصرف این محصولات بر سلامت خانواده از یک سو و کمینهسازی اثرات نظامهای تولید محصولات سالم و ارگانیک بر محیطزیست از سوی دیگر است. مصرف محصولات سالم و ارگانیک در جهان امروز به معنی این است که ما خود را نسبت به سلامت خانوادۀ خود و همچنین نسبت یه سلامت و پایداری کره زمین و محیط زیست آن مسئول میدانیم.
منبع
«چرا محصول سالم و ارگانیک؟»، وبلاگ پرفیرو، ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۲
