تقریباً همۀ ما ایرانیان انجیر را میشناسیم و با خواص انجیر خشک و تازه کموبیش آشنا هستیم. انجیر میوهای منحصربهفرد شبیه قطرۀ اشک است. آنها تقریباً بهاندازۀ انگشت شست شما هستند، با صدها دانۀ ریز پر شدهاند و دارای پوست بنفش یا سبز خوراکی هستند. گوشت میوه به رنگ صورتی است و طعم ملایم و شیرینی دارد.
نام علمی انجیر Ficus carica است. انجیر - و برگهای آن - مملو از مواد مغذی است و فواید بالقوهای برای سلامتی دارد. این میوه برای تقویت فرآیند هضم در دستگاه گوارش مفید بوده، خطر بیماری قلبی را کاهش میدهد و به شما در مدیریت سطح قند خون کمک کنند. پُرفیرو در این مقاله به بررسی خواص انجیر خشک، از جمله تغذیه، فواید و مضرات آن و همچنین نحوۀ افزودن آن به رژیم غذایی میپردازد.
انجیر تازه سرشار از مواد مغذی است، درحالیکه کالری نسبتاً کمی دارد، که همین ویژگی آن را به رژیم غذایی سالم تبدیل میکند. مطالب زیادی دربارۀ خواص انجیر خشک و تازه در منابع مختلف ذکر شده است، اما بهطور خلاصه ویژگیهای آن را میتوان در جدول زیر مشاهده کرد. چند انجیر تازۀ کوچک (۴۰ گرمی) حاوی مواد مغذی زیر است:
انجیر تازه حاوی مقداری کالری از منبع قند طبیعی است، اما خوردن چند انجیر میانوعدهای معقول و کمکالری و افزودنیهای غیرمفید به وعدهای غذایی است. از سوی دیگر، انجیر خشک سرشار از قند و کالری است، زیرا با خشک شدن میوهها، قند موجود در آنها غلیظ میشود. انجیر همچنین حاوی مقادیر کمی از طیف گستردهای از مواد مغذی است، اما بهویژه سرشار از مس و ویتامین B6 است.
مس مادۀ معدنی حیاتی است که در چندین فرآیند بدن از جمله متابولیسم و تولید انرژی و همچنین تشکیل سلولهای خونی، بافتهای همبند و انتقالدهندههای عصبی نقش دارد. ویتامین B6 نیز ویتامینی کلیدی است که برای کمک به بدن در تجزیۀ پروتئینهای غذایی و ایجاد پروتئینهای جدید ضروری است و همچنین نقش مهمی در سلامت مغز دارد.
انجیر فواید بالقوۀ زیادی دارد، از جمله ارتقای سلامت دستگاه گوارش و قلب، همراه با کمک بالقوه به مدیریت سطح قند خون. در ادامه به بررسی فواید انجیر میپردازیم:
درمان یبوست با انجیر
انجیر از دیرباز بهعنوان درمان خانگی یا درمان جایگزین برای مشکلات گوارشی مانند یبوست استفاده میشود. آنها حاوی فیبر هستند که ممکن است با نرم کردن و حجم دادن به مدفوع، کاهش یبوست، و خدمت بهعنوان پروبیوتیک - منبع غذایی برای باکتریهای سالمی که رودۀ شما را پر میکنند - به سلامت دستگاه گوارش کمک کند. در مطالعات حیوانی، عصاره یا خمیر میوۀ انجیر به سرعت دادن به حرکت غذا از طریق دستگاه گوارش، کاهش یبوست و بهبود علائم اختلالات گوارشی مانند کولیت اولسراتیو کمک کرد.
مطالعهای روی 150 فرد مبتلا به سندرم رودۀ تحریکپذیر همراه با یبوست (IBS-C) نشان داد که افرادی که حدود 4 انجیر خشک (45 گرم) را دو بار در روز مصرف کردند، در مقایسه با گروه شاهد، کاهش قابلتوجهی در علائم - از جمله درد، نفخ و یبوست - داشتند. علاوه بر این، یک مطالعه مشابه روی 80 نفر نشان داد که مصرف مکمل با حدود 10 اونس (300 گرم) خمیر میوۀ انجیر روزانه بهمدت 8 هفته بهطور قابلتوجهی یبوست را در مقایسه با گروه کنترل کاهش میدهد.
سلامت قلب با انجیر
انجیر ممکن است فشارخون و سطح چربیخون را بهبود بخشد، که میتواند به بهبود سلامت عروق و کاهش خطر بیماری قلبی کمک کند. مطالعهای علمی نشان داد که عصارۀ انجیر باعث کاهش فشارخون در موشهایی با فشار خون طبیعی و همچنین در موشهایی با فشار خون بالا میشود.
مطالعات حیوانی همچنین بهبود سطح کلسترول تام، کلسترول HDL (خوب) و تریگلیسیرید را هنگام مصرف مکمل عصارۀ برگ انجیر نشان داده است. با این حال، در مطالعهای 5 هفتهای روی 83 فرد مبتلا به کلسترول بد (LDL) بالا، محققان خاطرنشان کردند کسانی که روزانه 14 انجیر خشک (120 گرم) را به رژیم غذایی خود اضافه میکردند، در مقایسه با گروه کنترل، هیچ تغییری در سطح چربی خون نداشتند. مطالعات انسانی بیشتری برای درک بهتر رابطه بین انجیر و سلامت قلب مورد نیاز است.
انجیر برای دیابت
در سال ۱۹۹۸، مطالعهای قدیمی روی ۱۰ فرد مبتلا به دیابت نوع ۱ نشان داد که مصرف چای برگ انجیر همراه با صبحانه ممکن است نیاز آنها به انسولین را کاهش دهد. در بازۀ زمانی یکماهه که این افراد چای برگ انجیر دریافت کردند، دوز انسولین آنها حدود ۱۲ درصد کاهش یافت.
علاوه بر این، مطالعهای جدیدتر نشان داد که نوشیدنیهای حاوی دوزهای بالای عصاره میوۀ انجیر نسبت به نوشیدنیهای بدون عصارۀ میوه انجیر دارای شاخص گلیسمی (GI) پایینتری هستند، به این معنی که این نوشیدنیها تأثیر مطلوبتری بر سطح قند خون خواهند داشت.
با این حال، میوههای انجیر - بهویژه انجیر خشک - قند زیادی دارند و ممکن است در کوتاهمدت سطح قندخون را افزایش دهند. اگر در مدیریت سطح قند خون خود مشکل دارید، باید مصرف انجیر خشک را محدود کنید.
خواص ضدسرطانی انجیر
بسیاری از مطالعات آزمایشگاهی امیدوارکننده در مورد اثرات برگ انجیر بر سلولهای سرطانی انجام شده است. نشان داده شده است که برگ انجیر و لاتکس طبیعی از گیاهان انجیر فعالیت ضدتوموری در برابر سرطان رودۀ بزرگ انسان، سرطان سینه، سرطان دهانۀ رحم و سلولهای سرطانی کبد از خود نشان میدهند.
با این حال، این بدان معنا نیست که خوردن انجیر یا نوشیدن چای برگ انجیر همان اثرات را دارد. مطالعات آزمایشگاهی نقطۀ شروع امیدوارکنندهای را ارائه میدهد، اما مطالعات انسانی برای ارزیابی چگونگی تأثیر خوردن انجیر یا برگ انجیر بر رشد سرطان مورد نیاز است.
خواص انجیر برای پوست
انجیر ممکن است اثرات مفیدی بر روی پوست داشته باشد، بهویژه در افرادی که مبتلا به درماتیت آلرژیک هستند، یا پوست خشک و خارشدار در نتیجۀ آلرژی. مطالعهای روی ۴۵ کودک مبتلا به درماتیت نشان داد که کرم تهیهشده از عصارۀ میوۀ خشک انجیر، دو بار در روز، بهمدت ۲ هفته، در درمان علائم درماتیت از کرم هیدروکورتیزون، درمان استاندارد، موثرتر است.
علاوه بر این، ترکیبی از عصارههای میوه - از جمله عصارۀ انجیر - در مطالعهای آزمایشگاهی و حیوانی نشان داده شد که اثرات آنتیاکسیدانی روی سلولهای پوست نشان میدهد، تجزیۀ کلاژن را کاهش داده و ظاهر چین و چروکدار پوست را بهبود میبخشد. با این حال، تعیین اینکه آیا این اثرات مثبت از عصارۀ انجیر یا یکی از سایر عصارههای مورد مطالعه ناشی میشود، دشوار است. تحقیقات بیشتری برای تعیین اثرات انجیر بر سلامت پوست مورد نیاز است.
انجیر برخی مضرات بالقوه هم دارد. بهعنوان مثال، از آنجایی که انجیر گاهیاوقات بهعنوان درمان خانگی برای یبوست استفاده میشود، ممکن است باعث اسهال یا سایر مشکلات گوارشی شود. انجیر همچنین نسبتاً غنی از ویتامین K (اهمیت پتاسیم برای سلامتی و ارزش بادام) است که میتواند با داروهای رقیقکننده خون تداخل داشته باشد و باعث کاهش اثربخشی آنها شود.
اگر از داروهای رقیقکننده خون استفاده میکنید، باید مصرف انجیر و سایر غذاهای غنی از ویتامین K را هر روز ثابت نگه دارید تا خطر عوارض را کاهش دهید. در نهایت، برخی از افراد ممکن است به انجیر حساسیت داشته باشند. اگر به گردۀ غان حساسیت دارید، ممکن است به احتمال زیاد به انجیر نیز حساسیت داشته باشید. درختان انجیر همچنین حاوی لاتکس طبیعی هستند که برخی افراد ممکن است به آن حساسیت داشته باشند.
راههای مختلفی برای افزودن انجیر به رژیم غذایی شما وجود دارد که هر کدام فواید بالقوۀ خود را دارند. در اینجا چهار راه اصلی وجود دارد که میتوانید انجیر را در رژیم غذایی خود قرار دهید:
انجیر تازه کالری کمی دارد و میانوعدهای عالی است و افزودنی عالی برای سالاد یا دسر محسوب میشود. با انجیر تازه هم میتوانید مربا یا کنسرو انجیر درست کنید.
انجیر خشک سرشار از قند و کالری است، بنابراین باید در مصرف آن تعادل را رعایت کنید. آنها ممکن است در درمان یبوست نسبت به انجیر تازه مؤثرتر باشند.
اگرچه یافتن آنها در خارج از خواربارفروشیهای تخصصی دشوار است، اما برگهای انجیر مغذی هستند و میتوان از آن به روشهای مختلفی استفاده کرد. آنها اغلب مانند برگ انگور استفاده میشوند، بهعنوان پوششی برای انواع دلمههای حاوی برنج، گوشت یا سایر مواد پرکننده مورد استفاده قرار بگیرند.
چای برگ انجیر از برگ خشک انجیر تهیه میشود. میتوانید خودتان آن را درست کنید یا دمنوش برگ انجیر را بهصورت آنلاین یا در فروشگاههای تخصصی خریداری کنید.
شما میتوانید انجیر را به روشهای مختلفی میل کنید، اما بهدلیل داشتن قند زیاد، فقط باید انجیر خشک را در حد اعتدال مصرف کنید یا از آن بهعنوان درمان خانگی گهگاهی برای یبوست بهره ببرید.
انجیر دارای فواید بالقوه مختلفی برای سلامتی است. بهطور کلی گفته میشود انجیر تازه، برگ انجیر، و چای برگ انجیر مکملهای بسیار خوبی برای رژیم غذایی سالم هستند. بهویژه انجیر خشک ممکن است به رفع یبوست کمک کند. با این حال، انجیر بهدلیل محتوای ویتامین K ممکن است با داروهای رقیقکنندۀ خون تداخل داشته باشد و انجیر خشک بهدلیل محتوای قند بالا باید در حد اعتدال مصرف شود.
حالا که پرفیرو محصول انجیر خشک استهبان را هم به مخاطبان خود عرضه کرده، پیشنهاد میکنیم سری به سایت ما و صفحۀ دیجیکالای پرفیرو بزنید.
«خواص انجیر خشک و تازه؛ فواید بینظیر انجیر برای سلامتی، پوست و دستگاه گوارش»، وبلاگ پُرفیرو، ۳۰ شهریور ۱۴۰۴
