جملات پیرو و پایه چیست؟ این دو نوع جمله چه تفاوتی با جملات ساده دارند؟ گرچه ما در یک مقاله جداگانه در خصوص اینکه جمله چیست توضیحات مفصلی را ارائه کرده ایم، اما در این مقاله مجددا به طور خلاصه به توضیح درباره انواع جمله در دستور زبان فارسی خواهیم پرداخت.
جملات در کل به دو دسته تقسیم میشوند:
به جمله ساده یا مسقلی گفته میشود که تنها یک فعل دارد.
پسرم به مدرسه رفت.
جمله مرکب به جمله ای گفته میشود که بیشتر از یک فعل دارد.
پسرم از مدرسه برگشت، خسته و گرسنه بود.
تا اینجا با هر دو دسته جمله آشنا شدید. اما در اینجا جمله مرکب نیز به دو دسته تقسیم میشود.
به جملاتی که با حروف واسطه مانند «اما» یا «و» به هم متصل میشوند گفته میشود. مثال:
پسرم دوچرخه را حرکت داد اما در مسیر به دیوار برخورد کرد.
جملاتی که که استقلال معنایی ندارند را جملات پیرو و پایه تشکیل میشوند را میگویند.
آسمان آفتابی بود اگر باران نمیبارید.
بگذارید ساده تر توضیح دهیم. جمله ای که منظور نویسنده در آن نهفته و بخش اصلی جمله است را جمله پایه و جمله دیگه که در کنار آن میآید تا مفهوم را کامل کند جمله پیرو میگوییم. مثال زیر را ببینید:
به شرکت رفتم، هیچکس سرکار نیامده بود.
هدف اصلی نویسنده در اینجا «هیچکس سر کار نیامده بود» است، که جمله پایه را تشکیل میدهد و جمله پیرو «به شرکت رفتم» است.
همچنین میتوانید مقالات مرتبط زیر را بخوانید.
جمله چیست؟ آموزش اصول و قواعد جمله سازی
قید در زبان فارسی و جایگان آن در جمله
1. تشخیص از روی حروف ربط همچون تا، که، اگر و زیرا.
از مدرسه رفتم، زیرا هیچکس نیامده بود.
در توضیح این مورد چون حرف ربط «زیرا» در کنار جمله «هیچکس نیامده بود» آمده، پس نتیجه میگیریم این جمله پیرو است.
2. در جمله پیرو، فعلها را میتوان با مصدر یا صفت تفسیر کرد. اما در جمله پایه چنین چیزی صدق نمیکند. مثال:
ظرفها را در کابینت گذاشتم، شستن تمام شد.
در این جمله ما توانستیم جلمه «ظروفها را در کابینت گذاشتم» را به صورت مصدری یعنی گذاشتن بنویسیم، و این یک جمله پیرو است.
3. جملات پایه به تنهایی معنای کامل داشته و مستقل هستند اما در جملههای پیرو اینگونه نیست، و هنگامی که در کنار جملات پایه هستند معنی کاملی میگیرند.
جملات پیرو گاهی قبل و گاهی بعد از جمله پایه میآیند، بنابراین از قانون خاصی در خصوص جایگاه پیروی نمیکنند.
بعد از روشهای تشخیص جملات پایه و پیرو بهتر است با انواع آن نیز آشنایی پیدا کنید.
برادرم که در ورزش نظیر ندارد، این برنامه بدنسازی را برایم نوشته است.
درکت نمیکنم که تو با این که میدانستی قلبم را شکستهای.
اگر این حرف را نمیزدم هیچکس از این داستان با خبر نمیشد.
هر وقت که احساس خطر کردی با پلیس تماس بگیر.
پدرم گفت که برایم یک ماشین خریده است.
با آموزش صحیح و درست جملات پایه و پیرو میتوانید محتوایی زیباتر و خواناتر برای مخاطبان خود خلق کنید این جملات در کنار موارد دیگر همچون استفاده از علائم نگارشی مانند ویرگول، نقطه ویرگول، نقطه و... در کنار اصول پاراگراف بندی و املای صحیح کلمات مطالبتان را برای مخاطب جذابتر می کند.
بله، یک جمله پایه را میتوان به عنوان یک جمله پیرو استفاده کرد. در این صورت، جمله پایه معنای خود را از دست میدهد و فقط برای تکمیل معنای جمله دیگری استفاده میشود.
بله، یک جمله پیرو را میتوان به عنوان یک جمله پایه تبدیل کرد. در این صورت، باید جمله پیرو را از جمله پایه جدا کنیم و آن را به عنوان یک جمله مستقل استفاده کنیم.
