دربارهی نقش زبان بصری در زمانهایی که بیان مستقیم پرهزینه است.
در بعضی دورهها، ارتباط سادهترین کار دنیا نیست. کلمات سنگین میشوند، جملهها مراقبت میخواهند، و توضیح دادن بیش از حد، همیشه امنترین انتخاب نیست. در چنین زمانهایی، شکلهای دیگری از انتقال معنا فعالتر میشوند؛ شکلهایی که کمتر حرف میزنند اما بیشتر نشان میدهند. زبان بصری در این موقعیتها اهمیت تازهای پیدا میکند نه چون زیباتر است، بلکه چون کمحرفتر و فشردهتر است. هرچه فضا محدودتر شود، پیامها کوتاهتر میشوند و هرچه پیام کوتاهتر شود، طراحی مهمتر میشود. نشانه، رنگ، تضاد و فرم ساده اینها میتوانند کاری را انجام دهند که پاراگرافها از انجامش بازمیمانند. یک تصویر خوب طراحیشده میتواند لایه داشته باشد؛ یک معنا برای نگاه اول و یک معنا برای نگاه دقیقتر. همین چندلایگی، آن را ماندگار میکند.
هنر گفتن بدون گفتن
در طول تاریخ، دورههایی بوده که خالقان تصویر یاد گرفتهاند مستقیم حرف نزنند، اما واضح بگویند. بهجای جمله، از استعاره استفاده کردهاند. بهجای توضیح، از موقعیت. بهجای شعار، از ترکیب. در چنین آثاری، هیچ چیز فریاد نمیزند اما چیزهای زیادی شنیده میشود. این نوع بیان، نیازمند مهارت متفاوتی است: مهارت در حذف.
قدرتِ سادگیِ حسابشده
در شرایط عادی، پیچیدگی میتواند نشانهی غنا باشد. در شرایط محدود، پیچیدگی دشمن انتقال است. پیامهایی که باید دستبهدست شوند، معمولاً این ویژگیها را دارند: ۱- ساده اجرا میشوند ۲- سریع دیده میشوند ۳- راحت بازتولید میشوند ۴- وابسته به ابزار خاص نیستند. طراحی در اینجا نمایش مهارت نیست؛ طراحی، کاهش اصطکاک است.
نشانههایی که از متن جلو میزنند
گاهی یک علامت ساده، بیشتر از یک متن طولانی سفر میکند، نشانهها حافظهپذیرند، تکرار میشوند، روی سطوح مختلف مینشینند و بدون نیاز به توضیح، قابل تشخیص میمانند. وقتی مخاطب فرصت مکث ندارد، نشانه جای جمله را میگیرد. وقتی فضا محدود است، فرم جلو میافتد.
خواندن بین خطوط، دیدن بین فرمها
بینندهی دقیق فقط آنچه را نشان داده شده نمیبیند؛ آنچه حذف شده را هم میخواند. طراحی هوشمند در دورههای حساس، معمولاً بیش از آنچه اضافه میکند، کم میکند. فضای خالی در این آثار تصادفی نیست. انتخاب رنگ تصادفی نیست. حتی سکوت بصری هم حامل پیام است. گاهی امنترین جمله، جملهای است که تبدیل به تصویر شده.در چنین فضاهایی، طراح قرار نیست سخنگو باشد. نقشش چیز دیگری است: واضح کردن بدون آشکار کردن. طراح مالک معنا نیست؛ تنظیمکنندهی مسیر عبور معناست.
هر ابزار قدرتمند، دو کاربرد دارد
همانطور که نشانه میتواند همدلی بسازد، میتواند سوءبرداشت هم بسازد. همانطور که تصویر میتواند روشن کند، میتواند منحرف هم بکند. زبان بصری ذاتاً در یک سمت نمیایستد. این انتخابِ استفادهکننده است که جهت را تعیین میکند. به همین دلیل، دقت و مسئولیت در طراحی، حتی وقتی کلمات کم شدهاند، حذف نمیشود.
ارتباط متوقف نمیشود؛ مسیرش باریکتر و هوشمندانهتر میشود.
