بخش 1) مسخره کردن پیامبران
در طول تاریخ همیشه دینداران توسط افرادی در جامعه مسخره شدهاند. پیامبران الهی در مرکزیت حمله و اهانت قرار داشتهاند:
- «يا حَسرَةً عَلَى العِبادِ ما يَأتيهِم مِّن رَسولٍ إِلا كانوا بِهِ يَستَهزِءون»؛ (افسوس بر بندگان! هیچ پیامبری نزدشان نیامد جز آنکه او را به ریشخند گرفتند.)( یس؛ 30)
- «و ما يَأْتيهِم مِّن رَسُولٍ إِلَّا كانوا بِهِ يَستَهزِءون»؛ (هیچ پیامبری نزدشان نیامد مگر آنکه او را استهزاء کردند.)(حجر؛ 11)
بخش 2) مسخره کردن مؤمنان
به همین منوال مؤمنان نیز در برهههای مختلف تاریخ مورد تمسخر و آزار قرار گرفتهاند.
- «إِنَّ الَّذينَ أَجرَموا كانوا مِنَ الَّذينَ آمَنوا يَضحَكُون؛ و إِذا مَرُّوا بِهِم يَتَغَامَزون؛ و إِذَا انقَلَبوا إِلَى أَهلِهِمُ انقَلَبوا فَكِهِين»؛ (بیتردید گناهکاران به مؤمنان میخندیدند، چون از کنارشان میگذشتند، با اشاره و طعنه آنان را میآزردند و در میان اهل خود شادمان بازمیگشتند.) (مطففین؛ 29–31)
بخش 3) مسخره کردن دین
این گروهها نهتنها پیامبران و مؤمنان را مسخره میکنند بلکه آیات خدا، احکام و رفتارهای دینی را هم مسخره میکنند.
- «و إِذَا عَلِمَ مِنْ آيَاتِنَا شَيْئًا اتَّخَذَهَا هُزُوًا»؛ (هرگاه از آیات ما چیزی بشنود، آن را به تمسخر میگیرد) (جاثیه؛ 9)
- «الَّذينَ يَلمِزونَ الْمُطَّوِّعِينَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ فِي الصَّدَقَاتِ وَالَّذِينَ لَا يَجِدُونَ إِلَّا جُهْدَهُمْ فَيَسْخَرُونَ مِنْهُم»؛ (آنان که اهل صدقه دادن را سرزنش و فقیران را مسخره میکنند...) (توبه؛ 79)
چرا مسخره میکنند
امروز نیز در جامعه خودمان و در جامعه جهانی شاهدیم که گروههایی با استفاده از ظرفیتهای رسانهای گوناگون دینداران و رفتارهای دینی را مسخره میکنند. به چند دلیل:
1- سبک زندگی دیندارانه مخالف با شهوترانی و رهاشدگی است. پس گروههایی که دوست دارند به زندگی سرمستانه خود ادامه دهند با مسخره کردن دینداری، هم برای ذهن خود اعتماد به نفسی ایجاد میکنند که نسبت به راه و روش خود تردید نکنند و هم اجازه ورود دینداران را به سبک زندگی خودشان نمیدهند.
2- بخشی از مسخرهکردنها تابع دستورات و طرحریزیهای زورمداران و مستکبران است که منافع خود را به واسطه شیوع دینداری عدالتخواهانه در خطر میبییند. پس عملا پول میدهند و گروه میسازند تا نسبت به مسخره کردن دینداری اقدام کنند.
3- با مسخره کردن تلاش میکنند نسلهای بعدی (به ویژه حقطلبان) انگیزه و میلی برای تحقیق منصفانه درباره دینداری و خداباوری پیدا نکنند و از همان ابتدا دین را مفهوم پوچ و بیمایه تلقی کنند.
وظیفه دینداران چیست؟
مبتنی بر منطق قرآن دینداران در این عرصه چندین وظیفه دارند:
1- بر باور و اعتقاد خود بیفزایند و لحظهای در ایمان به خدا و انجام تکالیف او سست نشوند.
2- در برابر مسخره کردنهای جامعه، احساسی یا با خشونت برخورد نکنند. بلکه با استدلال، گفتگو و تبیین برای روشنگری تلاش کنند.
3- گاهی از کنار مسخرهکنندگان به آرامی گذر کرده و با بیاعتنایی و برجستهنکردن موضوعات، مسئله را مهار کنند.
4- از برخی رفتارهای نادرست که به دین چسبانده شده و موجب وهن میشود اجتناب کنند و اجازه ندهند اتاقهای فکر و فشار از آب گلآلود ماهی بگیرند.
در یک کلام تمسخر دیگران «آزمون ایمان» بوده، و پاسخ حقیقی آن، «صبر»، «حکمت» «وقار» و «توکل» است.
