یکی از بناهای تاریخی بسیار زیبا که با قدمتی ۲۰۰ ساله از دوره قاجاریه به جا مانده، باغ خونی در مشهد است.
این مکان دارای قدمت تاریخی بسیار پیچیده و غنی است. این فضای بسیار زیبا از گذشته ی دور و زمان احداث، در خود چشمه ی طبیعی داشت، به همین جهت به آن باغ چشمه نیز میگفتند. بر اساس مستندات تاریخی، در تاریخچه ی باغ خونی مشهد، هدف از ساخت این بنا، ایجاد نمادی تمام عیار از باغهای ایرانی بوده است. به گونه ای که این باغ برای آیندگان یک نمونه بارز از رسوم آن دوره ی کهن باشد.

این باغ با تمام تخریبها و حوادث تاریخی که از سر گذرانده هنوز هم توانسته است جلال و شکوه خود را حفظ کند و به محیطی چشم نواز برای صنعت گردشگری و توریسم کشور مبدّل شود.
باغ خونی، باغی سراسر اسرارآمیز و دارای فضای سنّتی در شهر مشهد است. این باغ تاریخی، یادگاری از معماری زمان قاجار با فضای فراتر از ۶ هکتار در سال ۷۹ به عنوان یکی از آثار ملّی به ثبت رسمی رسید.

این باغ در خیابان عنصری کوچه 9 قرار دارد. اگر میخواهید در سفر خود به مشهد یکی از زیباترین مکانهای تاریخی این شهر را ببینید که شکوه معماری دوره ی قاجار را به رخ بینندگان خود میکشد، مسیر باغ خونی برایتان بسیار مناسب است.
اگر میخواهید با وسیله نقلیه ی شخصی یا عمومی به دیدن باغ خونی بروید، کافی است از خیابان امام رضا (ع) به سمت خیابان عنصری ۹ بروید. در انتهای خیابان میتوانید ورودی این باغ را ببینید. این باغ ۲۰۰ ساله در گذشته در سمت خارجی شهر قرار داشت امّا اکنون با تغییرات زیادی که در بافت شهری مشهد ایجاد شده است این بنا در مرکز شهر قرار گرفته است.

تاریخ نشان میدهد که این باغ پر هیاهو در ابتدای ساخت، یک فضای شخصی اعیانی بوده که بعد از مدّتی به مکانی دولتی مبدّل گشته است. در آن برهه ی تاریخی که کمونیسم وارد ایران شد، اتباع خارجی روس توانستند بر این مکان تاریخی غلبه کنند و آن را تا سالیان طولانی به مکانی برای استقرار شخصی، نظامی و سیاسی تبدیل کردند.
بنا بر واقعیتهای ثبت شده ی تاریخی این مکان، جایی بوده که مسجد گوهرشاد از آن به توپ بسته شد. تمام این مستندات بر اسرار و شگفتیهای این باغ افزوده است.

باغ خونی که با نام باغ روسها و باغ چشمه نیز شهرت داشته است، در نهایت در دوره ی پادشاهی ناصرالدین شاه با عنوان باغ خونی خوانده شد. برای دلیل انتخاب نام باغ خونی برای این مکان بسیار زیبا، روایتهای تاریخی زیادی وجود دارد. در این میان روایتی که میتواند از همگی محتملتر به نظر آید، روایت نام گذاری این باغ با واژه ی پهلوی است.
بر اساس روایت فوق، واژه خون که با شکلهای خانیک، خونیک، خین نیز در زبان کهن فارسی متداول بوده است، به معنای چشمه است. بر اساس این واقعیت، میتوان علت نامگذاری این باغ را به باغ خونی از چشمه زیبایی که از این باغ گذر میکرد، مرتبط دانست.
بنابراین با توجه به معنای واژه خون در زبان پهلوی علت نامگذاری مشخص میشود.
.