در بسیاری از موارد دیدیم که پدر و مادر با توهم اینکه "بهشت زیر پای پدر و مادر" است، ظلمی نمانده که به فرزند خود نکنند. از کتک و تحقیر گرفته تا بحثهای شکنجه دهنده که باعث خودکمبینی و فشار مزمن روانی فرزند در هر مقطع سنی میشود. این آسیب برای هر جنس و در موقعیتهای جغرافی، اجتماعی و فرهنگی متفاوت است. مثلا مواردی داشتیم که فرزند را مجبور به تحصیل در رشته موردنظرشان میکنند و او هم چون به آن رشته تحصیلی علاقه ندارد، بتعث افت تحصیلیاش شده و برای همین موضوع نیز جداگانه مورد آزار خانواده و اجتماع اطرافش میشود.
بعضی پدر و مادرها هم تا حرف از محبت به فرزند میزنیم فورا هوار میکشند: "دیگر چه میخواهد؟ من که خرجش را میکشم. نان و آبش کم است؟" و این در حالیست که وظیفهی خود را لطف میپندارند و همان را هم ناقص انجام میدهند و فرزندشان با کمبود تغذیه، استرس فقر، نداشتن اعتمادبنفس در قرار گرفتن در اجتماع بابت بیپولی خانواده و... مواجه هستند و واکنشهای عصبی و ناهنجار غیرارادی از خود بروز میدهند.
فرزندانی که با آزار خانواده درگیرند، وقتی محبت بین دوستشان و خانوادهی او را میبینند؛ اغلب چشمانشان پر از اشک میشود و با حسرتی مشهود در چهرهشان به آن سطح از صمیمیت خیره میشوند و در مواردی، بغضشان میترکد و گریه میکنند یا به دوستشان میگویند:"خوش بحالت! ای کاش من هم مثل تو پدر و مادر خوبی داشتم" و بغضشان را با حسرت قورت میدهند.
بعضی از پدر و مادرها هم پا را فراتر میگذارند و با رفتاری سادیسمگونه فرزندشان را زیر کتک له میکنند و تا حد مرگ، فرزندشان را مورد آزار فیزیکی قرار میدهند که در بعضی موارد، آسیبهای جبران ناپذیری به کودک وارد کرده و او را از سلامتی محروم میکنند.
حالا میخواهم نظرات مختلف که از سوی بزرگان جهان در مذمت کودکآزاری را برایتان عنوان کنم!
شکستن دل فرزند از منظر اسلام پیامدهای معنوی جدی به دنبال دارد. در احادیث آمده است که نفرین فرزند علیه والدین بهویژه در صورت ظلم عاطفی، ممکن است مورد قبول خداوند قرار گیرد.
آیتالله خامنهای: ظلم به فرزندان، مانند آزار یا تحقیر، حرام است و میتواند پیامدهای اخروی مانند خشم الهی داشته باشد. والدین باید حقوق مادی و معنوی فرزندان را رعایت کنند. (منبع: پایگاه اطلاعرسانی دفتر مقام معظم رهبری)
آیتالله مکارم شیرازی: بدرفتاری با فرزندان، مانند ضرب و شتم یا تحقیر، ظلم است و ممکن است نفرین فرزند مظلوم را برانگیزد که نزد خدا مستجاب است. (منبع: وبسایت انهار)
آیتالله سیستانی: آزار فرزندان، از جمله محرومیت یا دلشکستن، حرام است و میتواند آثار منفی مانند قطع برکت داشته باشد. والدین باید با جبران، رضایت فرزند را جلب کنند. (منبع: وبسایت رسمی آیتالله سیستانی)
رابطه مادر و فرزند در اسلام از اهمیت ویژهای برخوردار است. شکستن دل فرزند توسط مادر، به دلیل پیوند عاطفی عمیق بین آنها، میتواند پیامدهای عاطفی و معنوی جدیتری داشته باشد. در روایتی از پیامبر اکرم (ص) آمده است: «مادر، بهشت فرزند است.»
شکستن دل دختر توسط مادر از نظر اسلام به دلیل حساسیتهای عاطفی دختران، گناهی بزرگتر تلقی میشود. در روایتی از پیامبر اکرم (ص) آمده است: «دختران، رحمتهای الهی هستند و احترام به آنها، برکت میآورد.»
اگر مادر به دلیل سختگیری یا بیتوجهی دل دختر خود را بشکند، ممکن است به آسیبهای عاطفی طولانیمدت منجر شود.
قرآن کریم بهعنوان منبع اصلی هدایت در اسلام، بر اهمیت احترام به فرزندان و حفظ روابط خانوادگی تاکید دارد. در آیه 15 سوره اسراء آمده است: «و به والدین نیکی کنید و با فرزندان خود به مهربانی رفتار کنید.»
این آیه نشاندهنده وظیفه متقابل والدین و فرزندان در حفظ محبت و احترام است. تفسیر نمونه در این باره میگوید که شکستن دل فرزند، بهویژه از طریق رفتارهای ناعادلانه یا بیتوجهی، میتواند به دوری عاطفی و معنوی منجر شود. همچنین، آیه 23 سوره اسراء والدین را از رفتارهای تند و آزاردهنده با فرزندان نهی میکند. این آیات نشان میدهند که شکستن دل فرزند در اسلام نهتنها ناپسند است، بلکه میتواند پیامدهای معنوی جدی به دنبال داشته باشد.
قرآن کریم بهطور کلی از ظلم عاطفی و شکستن دل دیگران نهی کرده است. در آیه 32 سوره نساء آمده است: «از ظلم به یکدیگر پرهیز کنید.»
تفسیر نمونه این آیه را به هرگونه آزار عاطفی، از جمله شکستن دل فرزندان، تعمیم میدهد. همچنین، آیه 83 سوره بقره بر اهمیت نیکی به نزدیکان، از جمله فرزندان، تاکید دارد. این آیات نشان میدهند که شکستن دل فرزند، برخلاف اصول اخلاقی و دینی اسلام است و والدین باید با محبت و عدالت، از این رفتار پرهیز کنند.
فرزندان کالا نیستند که ما صاحب آن ها باشیم همه انسان ها وابسته به خدا هستند و در این عالَم، هیچکس حتی مالک حقیقی داراییهای خود هم نیست چه برسد به مالک انسانی دیگر بودن که قطعا امری باطل است. با این تفکر، باید بپذیریم که پدر و مادر فقط وسیلهای برای به دنیا آمدن کودک هستند و نه مالک او.
به نقل از حکایتهای محلی در یکی از محلههای شیراز، پدری به نام اصغر سالها با آزارهای روانی و تحقیر پسرش، او را از خانه رانده بود. پسر که از رفتارهای پدر به ستوه آمده بود، در لحظهای از ناامیدی دعا کرد که پدر تاوان ظلمش را ببیند. چند ماه بعد، اصغر در حالی که در مغازهاش مشغول کار بود، دچار آتشسوزی ناگهانی شد و بر اثر سوختگی شدید جان باخت.
بر اساس روایتهای محلی در کراچی، مادری به دلیل اعتیاد و بیتوجهی، دخترش را بارها مورد ضرب و شتم قرار میداد و او را از تحصیل محروم کرده بود. دختر در خلوت خود نفرین کرد که مادرش سزای بیمهریاش را ببیند. مدتی بعد، مادر در حالی که در خیابان قدم میزد، بر اثر تصادف با موتورسیکلت دچار آسیب شدید شد و تا پایان عمر معلول ماند.
به نقل از داستانهای عامهپسند در تبریز، پدری به نام رضا به دلیل حسادت به موفقیت پسرش، او را تحقیر میکرد و از حمایت مالی و عاطفی محروم کرده بود. پسر در لحظهای از خشم، نفرین کرد که پدرش روز خوش نبیند. چند هفته بعد، رضا در حالی که در کارگاهش کار میکرد، بر اثر سقوط یک ابزار سنگین دچار شکستگی شدید شد و توانایی کار کردن را از دست داد.
به نقل از دو دختر از یک خانواده در تهران که در کودکی به هر بهانهای از پدر و مادرشان، مورد آزار و اذیت فیزیکی، روانی و اجتماعی قرار میگرفتند: "پدر و مادرمان که خود در کودکی مورد ضرب و شتم از والدین خود بودند، تمام عقدههای خود را بر سر من و خواهرم خالی میکردند و آنقدر با مشت و کمربند ما را به هر بهانهای کتک میزدند و در جمع تحقیرمان میکردند که خودشان خسته میشدند. دست آخر پدرمان در زمان مرگ با سرطان و شکستگی استخوان و درد وجدان نمیتوانست جان بدهد. مادرمان هم چند سال است به هر پزشکی که مراجعه میکند درمانی برای پایش نمیگیرد و پزشکان مشکلش را تشخیص نمیدهند. پیشتر از این هم به چندین سال بیماری تیروئید دچار بود و عذاب زیادی کشید اما همچنان به آزار ما دو خواهر ادامه میدهد و آنقدر با لفاظی و بازی روانی درگیرمان میکند که ما را به جنون میرساند. هیچوقت من و خواهرم آن دردها و آزارها رو نمیتوانیم فراموش کنیم و از آنها بگذریم."
امام صادق (ع): «فرزندان خود را با محبت و احترام تربیت کنید، زیرا آنها امانتهای الهی نزد شما هستند.»
(منبع: بحارالانوار، جلد ۷۴، ص ۸۰)
پیامبر اکرم (ص): «بهترین والدین کسانی هستند که با فرزندان خود با مهربانی و عدالت رفتار میکنند.»
(منبع: وسائل الشیعه، جلد ۲۱، ص ۴۸۲)
امام علی (ع): «فرزند خود را تحقیر نکنید، زیرا این کار دل او را میشکند و او را از شما دور میکند.»
(منبع: غرر الحکم، ص ۴۱۲)
امام رضا (ع): «محبت به فرزندان، نشانه ایمان است.»
(منبع: بحارالانوار، جلد ۱۰۴، ص ۹۵)
پیامبر اکرم (ص): «فرزندان خود را گرامی بدارید و با نیکی، آنها را تربیت کنید.»
(منبع: نهج الفصاحه، حدیث ۲۷۴۸)
امام صادق (ع): «خداوند قلب پدری را که به فرزندش محبت میورزد، مورد رحمت قرار میدهد.»
(منبع: کافی، جلد ۶، ص ۵۰)
امام باقر (ع): «از نفرین فرزند خود بترسید، زیرا دعای او به آسمان میرسد.»
(منبع: بحارالانوار، جلد ۷۴، ص ۸۶)
پیامبر اکرم (ص): «پدر و مادر در اثر آزردن فرزند، همان چیزی گریبانشان را می گیرد که فرزند در آزردن آن ها بدان دچار می شود.»
امام سجاد(ع): «حق فرزندت بر تو این است که بدانی او از تو است و نیک و بد این جهانش به تو بستگی دارد؛ دربارهاش چنان کوشش نما که بدانی رفتار نیک نسبت به او، پاداش و رفتار بدت نسبت به او، کیفر دارد.»
اگر تا به اینجای مقاله با ما همراه بودید متوجه شدهاید که ظلم به فرزند چه آثار و تبعاتی بر پدر و مادر و کیفیت زندگی معنوی و مادیشان دارد؟ اما میخواهم چند سوال از پدرها و مادرها بپرسم که در تنهایی به خودشان و وجدانشان پاسخ دهند.
آیا فرزندتان شما را مجبور کرده که او را به دنیا بیاورید؟
آیا او حق زندگیش را از شما ربوده؟
آیا کسی برایتان کارت پستال فرستاده که فرزندآوری کنید؟
آیا خداوند توسط فرشتگانش به شما وحی داده که قطعا با بچهدار شدن به بهشت میروید؟
کسی در بهشت فرضیتان به شما سند یک طبقه را داده و گفته هر کاری بکنی باز هم بهشت میآیی؟
اگر پاسخ همه این سوالات برایت "آری" است؛ به شما تبریک میگویم. شما یک روانپریش سادیسمی هستید که بجای تیمارستان، آزادانه در شهر میچرخید و دیگران را شکنجه میدهید. اما اگر پاسخش منفی است که دیگر چرا فرزندی که با انتخاب خودتان به این دنیا آوردید را آزار میدهید؟
شما او را متولد کردهاید پس وظیفه دارید برای راحتی و آرامش و همچنین سعادت او تلاش کنید.
شما او را از خدا به امانت خواستهاید پس چرا کفر نعمت خدا را بجا میآورید و اعتماد خدا را بد پاسخ میدهید؟
حتی اگر به خدا اعتقاد نداشته باشید، دست طبیعت چنان بر سر شما میکوبد که بفهمید یک من ماست چقدر کره میدهد؟!
روزی هر کسی در دست خداست. خداست که به هر بندهاش حق حیات میدهد. پس چرا وقتی خدا تو را قابل دانسته و بندهاش را از کودکی به تو سپرده، در وهم خود گم میشوی و خیال میکنی که میتوانی به فرزندی که توان محافظت از خودش را ندارد، آسیب بزنی؟ این توهم قدیسگرایی را کنار بگذارید. شما فقط انسان هستید نه بتی که فرزندتان موظف باشد به شما سجده کند که مبادا جانش را بخطر بیاندازید
والسلام
سروناز
