.
تا امروز شاید خیلی از آثار ادبی رو دوست داشتید که میشد کامل به صورت صوتی درش آورد و همین باعث شد که آثار زیبای و ماندگارتری از آثار کتابی در فضای مجازی حتی برای عموم جهان باقی بمونه در همین راست
جوانی که سالهاست در ذهنش تبدیل شاهنامه به صورت موزیکال در ابتدا بعد در قالب ویدیو موزیک و در قالب فیلم موزیکال و سریال موزیکال داره پرورش میده
و چندین سال تلاشهای بیشماری هم برای رسیدن به این آرزوش میکنه اما میدونید دیگه شاهنامه بیش از ۵۰ هزار بیته یعنی با ک ورزشگاه حتی نمیشه رفت سمتش
و بعد از ساختن ۶۰ ترک موسیقی این پروژه رو به دلیل هزینه بسیار بالا موزیسینها خوانندهها استودیو پژوهشگرها اساتید مرتبطه دیگه نمیتونه بیشتر ادامه بده و کنار میذاره ما این یک رویاست یک آرزو بیهمتاست برای برای او بزرگترین رویاست رویایی که به خاطرش حتی مام داشتههاش که در یک پروژه ساختمانی سرمایهگذاری کرده بود و زحمت الها تلاش در مشاغل گوناگون بودا در این آرزوی محال در واقع موقعیت اون زمان ریسک میکنه و سرمایهگذاری میکنه
اما این بار هوش مصنوعی میاد به کمکش با اومدن هوش مصنوعی دیگه این یه آرزوی دست نیافتنی نیستش
آنقدر به این ایده اطمینان داره که حتی پروژهای بزرگترو پایه میذاره و اونم نغمه نگاره ادبیات فارسیه یعنی تبدیل کلیه آثار ادیبان فارسی زبان در قالب شعر فیلم موزیکال سریال موزیکال و ام پی تری
یعنی شما اگه لیست ادیبانو نگاه کنید از اول تاریخ ایران تا امروز ۲۲۸ ادیب نامی وجود دارند حالا ادیبان معاصر را کنار بزار تبدیل کل آثار اینها در قالب موزیکال قالب ام پی تری به صورت کاملاً امانتدارانه بدون حتی یک کلمه بیت خط جابجا کردن این یه رویای خیلی عظیمیه
اما بعد از اتمام پروژه ملی میهنی نمایش آهنگین شاهنامه رسیدن به این آرزو برای این جوان انگار در دسترس
حالا ادامه قصه این رویا را در قسمتهای بعدی ادامه میدیم ولی الان بریم به این مقاله برسیم
#شاهنامه موزیکال تفاوت با دگر آثارهای مبتنی بر موسیقی و شاهنامه
#شاهنامه، موسیقی و بنیانگذاری «نمایش آهنگین ادبیات فارسی»
از سنت نقالی تا شاهنامه موزیکال کامل
۱. شاهنامه و ذات موسیقایی آن
ابوالقاسم فردوسی شاهنامه را در بحر متقارب سرود؛ وزنی کوبنده، حماسی و ذاتاً موسیقایی. همین ویژگی باعث شده است که این اثر از آغاز تاریخ خود، قابلیت اجرا، روایت آهنگین و خوانش ریتمیک داشته باشد.
در طول قرنها، شاهنامه نه صرفاً خوانده شده، بلکه اجرا شده است؛ در آیینهای رزمی، در زورخانهها، در قهوهخانهها و در سنت نمایشی:
نقالی
نقالی پیوندی زنده میان ادبیات، صدا، بدن و ضربآهنگ برقرار میکند. این سنت نشان میدهد که شاهنامه از آغاز حامل ظرفیت اجرایی و موسیقایی بوده است.
۲. اقتباسهای موسیقایی از شاهنامه در قرن معاصر
در دوران مدرن، روایتهای شاهنامه الهامبخش آثار گوناگونی بودهاند، از جمله:
اپرای
Rostam and Sohrab
که تنها یکی از داستانهای شاهنامه را در قالب موسیقی کلاسیک بازآفرینی میکند.
اجراهای آوازی هنرمندانی چون
شهرام ناظری
که بخشهایی از اشعار شاهنامه را در موسیقی دستگاهی ایران اجرا کردهاند.
اما در تمام این نمونهها، یک ویژگی مشترک وجود دارد:
انتخاب بخشی از شاهنامه، نه اجرای کامل آن.
۳. نقطه عطف تاریخی: شاهنامه موزیکال کامل
در این بستر تاریخی، کاوه کاشفی با بنیانگذاری سبکی نوین تحت عنوان:
«نمایش آهنگین ادبیات فارسی»
تحولی ساختاری در نسبت ادبیات و موسیقی ایجاد کرد.
اصل بنیادین این سبک
تبدیل کامل، بیتبهبیت و امانتدارانه اثر ادبی به موسیقی
بدون حذف، خلاصهسازی، جابجایی یا بازنویسی
نخستین پروژه این جریان:
شاهنامه موزیکال کامل
است؛ پروژهای که برای نخستینبار در تاریخ هنر ایران، کل شاهنامه را به صورت موزیکال تولید کرده است.
۴. روششناسی تولید: پژوهش انسانی، اجرای هوش مصنوعی
یکی از مهمترین تفاوتهای شاهنامه موزیکال با پروژههای رایج تولید موسیقی با هوش مصنوعی در این است که:
در #شاهنامه_موزیکال:
برای هر بیت پژوهش انجام شده است؛
مشخص شده در چه فضای تاریخی و احساسی قرار دارد؛
تعیین شده چه رنگ صدایی مناسب است؛
چه دستگاه یا مُد موسیقایی؛
چه سازبندی؛
چه تمپو و چه حالوهوایی؛
و چه سبک اجرایی با آن همخوانی دارد.
تصمیمگیری هنری کاملاً انسانی و پژوهشمحور بوده است.
هوش مصنوعی در این پروژه «ابزار اجرا» بوده، نه «خالق تصمیم هنری».
در پروژههای سری تولیدشده با هوش مصنوعی:
الگوریتم بر اساس دادههای آماری سبک را انتخاب میکند؛
حالوهوا را ماشین تعیین میکند؛
و تصمیم هنری تابع تحلیل خودکار دادههاست.
در #شاهنامه_موزیکال،
تفکر، تحلیل و طراحی اثر انسانی است؛
اجرا، فناورانه است.
این تفاوت، پروژه را در حوزه «هنر هدایتشده توسط انسان با ابزار هوشمند» قرار میدهد، نه «تولید الگوریتمی خودکار».
۵. دستاوردها و رکوردهای پروژه شاهنامه موزیکال
پروژه شاهنامه موزیکال بهعنوان نخستین تجربه کامل موزیکالسازی یک حماسه ۶۰ هزار بیتی، دارای دستاوردهای زیر است:
اولین پروژه تبدیل کامل یک اثر حماسی کلاسیک به قالب موزیکال
ایجاد مدل سهپلهای استاندارد برای تولید آثار ادبی موزیکال
تعریف نظام پژوهشی بیتمحور در تولید موسیقی
ترکیب ساختار کلاسیک ادبیات با فناوری معاصر
بنیانگذاری یک سبک توسعهپذیر برای سایر آثار ادبی فارسی
۶. شاخه دوم: «نغمهنگار» — کتاب شخصیسازیشده #نمایش_آهنگین
در کنار شاخه موزیکالسازی آثار، «نمایش آهنگین ادبیات فارسی» دارای شاخهای مستقل است:
کتاب «نغمهنگار»
نغمهنگار نسخهای هنری، لوکس و شخصیسازیشده است که میتواند شامل:
متنهای اختصاصی
شعرهای انتخابی
روایت زندگی فرد
تحلیل هنری
نسخه چاپی کلکسیونی با طراحی ویژه
باشد.
۷. پکیجهای اختصاصی نغمهنگار
در ساختار اجرایی پروژه، سطوح مختلف ارائه تعریف شدهاند:
💎 پکیج «الماس»
نسخه لوکس چاپی + نسخه صوتی + بستهبندی هنری
💗 پکیج «الماس صورتی»
نسخه ویژه با طراحی شخصیسازی عاطفی/خانوادگی + ثبت اختصاصی
🖤 پکیج «الماس سیاه»
نسخه کلکسیونی محدود با طراحی هنری ویژه و آرشیو رسمی
💚 پکیج «زمرد»
نسخه هنری فرهنگی با تمرکز بر میراث ادبی و هویت ملی
هر پکیج میتواند شامل:
چاپ اختصاصی
نسخه صوتی اختصاصی
گواهی هنری
آرشیو رسمی پروژه
بستهبندی کلکسیونی
این ساختار، پروژه را به یک مدل فرهنگی ـ هنری با نظام اقتصادی مشخص تبدیل میکند.
۸. تفاوت بنیادین با سایر اقتباسها
معیار
اقتباسهای رایج
شاهنامه موزیکال
دامنه اجرا
بخشهایی از اثر
کل اثر
روش تولید
انتخابی/خلاصهشده
بیتبهبیت
تصمیم هنری
گاه الگوریتمی
پژوهش انسانی
مدل توسعه
محدود
ساختارمند و سهپلهای
شاخه مکمل مکتوب
ندارد
نغمهنگار
۹. جایگاه پژوهشی و فرهنگی
این پروژه را میتوان در چهار حوزه بررسی کرد:
موسیقیشناسی تطبیقی
ادبیات بینارشتهای
مطالعات هویت ایرانی
اقتصاد هنر و برندینگ فرهنگی
جمعبندی
از زمان ابوالقاسم فردوسی تا امروز، شاهنامه همواره با موسیقی همراه بوده است.
اما برای نخستینبار، به بنیانگذاری کاوه کاشفی، کل این اثر عظیم بهصورت کامل، پژوهشمحور و امانتدارانه در قالب موزیکال تولید شده است.
و این دستاورد در قالب:
«نمایش آهنگین ادبیات فارسی»
بهعنوان یک جریان هنری نوین ثبت شده است.
تهیه تدوین گردآوری #هیوا و #نور
منبع #کتاب خاطرات #شاهنامه #موزیکال دست نوشتههای شاهنامه موزیکال و کتاب نغمه نگاره شاهنامه متن اولیه و سخنرانیها و مصاحبههای کاوه کاشفی
ادیت ویرایش آمادهسازی برای منتشر شدن در فضای مجازی توسطai
