بازار تورمی در ایران تأثیرات پیچیده و چندوجهی بر صنعت فناوریهای مالی (فینتک) دارد. این تأثیرات میتوانند هم فرصتهایی برای رشد ایجاد کنند و هم چالشهایی جدی پیش روی این صنعت قرار دهند. در ادامه، به بررسی مهمترین اثرات تورم بر فینتک در ایران میپردازیم:
۱. چالشهای ناشی از تورم
کاهش قدرت خرید و تقاضای مصرفکننده: تورم بالا قدرت خرید مردم را کاهش میدهد، که میتواند تقاضا برای خدمات فینتک مانند پرداختهای دیجیتال، وامهای خرد یا سرمایهگذاریهای آنلاین را تحت تأثیر قرار دهد. این موضوع بهویژه برای استارتاپهای فینتک که به کاربران با درآمد متوسط یا پایین وابستهاند، مشکلساز است.
افزایش هزینههای عملیاتی: تورم هزینههای توسعه فناوری، زیرساختهای دیجیتال، نیروی انسانی و بازاریابی را افزایش میدهد. شرکتهای فینتک، بهویژه استارتاپهای کوچک، ممکن است در تأمین مالی این هزینهها با مشکل مواجه شوند.
نوسانات ارزی و محدودیتهای تحریم: تورم اغلب با نوسانات نرخ ارز همراه است، که در ایران به دلیل تحریمها تشدید میشود. این موضوع دسترسی به فناوریهای خارجی، ابزارهای توسعه نرمافزار و سرمایهگذاری بینالمللی را برای شرکتهای فینتک دشوار میکند.
ریسکهای نظارتی و قانونی: در شرایط تورمی، نهادهای نظارتی مانند بانک مرکزی ممکن است مقررات سختگیرانهتری اعمال کنند (مانند ضربالاجل اخیر برای صرافیهای رمزارزی)، که میتواند فعالیت شرکتهای فینتک را محدود کند یا هزینههای انطباق با قوانین را افزایش دهد.
۲. فرصتهای ناشی از تورم
تقاضا برای ابزارهای حفظ ارزش دارایی: در شرایط تورمی، افراد و کسبوکارها به دنبال راههایی برای حفظ ارزش داراییهای خود هستند. پلتفرمهای فینتک مانند صرافیهای رمزارزی، اپلیکیشنهای سرمایهگذاری در طلا یا سهام، و ابزارهای تأمین مالی جمعی میتوانند از این نیاز بهرهمند شوند.
رشد تأمین مالی جمعی: تورم باعث شده نظام بانکی سنتی در ایران با ناکارآمدیهایی مواجه شود. تأمین مالی جمعی، بهعنوان جایگزینی برای جذب سرمایههای خرد، در حال رشد است. پلتفرمهای فینتک میتوانند با ارائه مدلهای نوین مانند سهام یا بدهی، سرمایهگذاران را جذب کنند.
شخصیسازی خدمات با هوش مصنوعی: استفاده از فناوریهای نوین مانند هوش مصنوعی برای تحلیل دادههای بازار و ارائه خدمات مالی شخصیسازیشده میتواند به فینتکها کمک کند تا در بازار رقابتی و تورمی مزیت ایجاد کنند. این ابزارها میتوانند مدیریت ریسک را بهبود بخشند و اعتماد مشتریان را جلب کنند.
افزایش تقاضا برای خدمات دیجیتال: تورم و محدودیتهای اقتصادی باعث شده بسیاری از مردم به سمت خدمات دیجیتال و ارزانتر مهاجرت کنند. اپلیکیشنهای پرداخت، کیفپولهای دیجیتال و پلتفرمهای وامدهی آنلاین میتوانند از این روند بهره ببرند.
۳. تأثیر بر بخشهای خاص فینتک
صرافیهای رمزارزی: این بخش به دلیل تلاش برای حفظ ارزش داراییها در برابر تورم، شاهد رشد تقاضا بوده است. با این حال، مقررات سختگیرانه بانک مرکزی میتواند فعالیت آنها را مختل کند.
پلتفرمهای وامدهی: تورم تقاضا برای وامهای خرد را افزایش میدهد، اما ریسک نکول (عدم بازپرداخت) نیز به دلیل کاهش توان مالی وامگیرندگان بالا میرود.
مدیریت ثروت: با ورود نسل جدید (نسل Z) به بازار سرمایهگذاری و افزایش تقاضا برای شفافیت، پلتفرمهای مدیریت ثروت مبتنی بر هوش مصنوعی میتوانند فرصتهای جدیدی پیدا کنند.
۴. راهکارهای پیشنهادی برای فینتکها
تمرکز بر فناوریهای بومی: برای کاهش وابستگی به ابزارهای خارجی، فینتکها میتوانند روی توسعه فناوریهای داخلی سرمایهگذاری کنند.
آموزش و فرهنگسازی: آموزش سرمایهگذاران و کاربران در مورد مزایای خدمات فینتک میتواند اعتماد عمومی را افزایش دهد و ریسکهای ناآگاهانه را کاهش دهد.
همکاری با رگولاتورها: تعامل فعال با نهادهای نظارتی برای ایجاد مقررات منعطفتر میتواند به کاهش ریسکهای قانونی کمک کند.
تنوعبخشی به خدمات: ارائه خدماتی مانند سرمایهگذاری در داراییهای مقاوم در برابر تورم (طلا، رمزارز) میتواند مشتریان بیشتری جذب کند.
و جمعبندی
بازار تورمی در ایران برای صنعت فینتک هم تهدید و هم فرصت ایجاد میکند. در حالی که کاهش قدرت خرید، افزایش هزینهها و محدودیتهای نظارتی چالشهای اصلی هستند، تقاضا برای ابزارهای حفظ ارزش دارایی، تأمین مالی جمعی و خدمات دیجیتال فرصتهایی برای رشد فراهم میکند. شرکتهای فینتک که بتوانند با استفاده از فناوریهای نوین و استراتژیهای هوشمند به این شرایط پاسخ دهند، شانس بیشتری برای موفقیت در این بازار پویا خواهند داشت.
