نئوبانکها (Neobanks) بهعنوان بانکهای تمامدیجیتال که بدون شعبه فیزیکی و از طریق پلتفرمهای آنلاین (عمدتاً اپلیکیشنهای موبایل) خدمات مالی ارائه میدهند، در خاورمیانه در حال رشد سریع هستند. این منطقه به دلیل جمعیت جوان، نفوذ بالای اینترنت، و افزایش تقاضا برای خدمات مالی دیجیتال، به یک بازار جذاب برای نئوبانکها تبدیل شده است. در این پاسخ، به بررسی وضعیت نئوبانکها در خاورمیانه، بازیگران کلیدی، چالشها، فرصتها، و نقش ایران در این اکوسیستم میپردازیم.
چند نئوبانک برجسته در منطقه عبارتاند از:
در ایران، نئوبانکها عمدتاً بهصورت شعب دیجیتال بانکهای سنتی فعالیت میکنند و به دلیل محدودیتهای رگولاتوری، هنوز نئوبانکهای مستقل به معنای واقعی (مانند Revolut یا Chime) شکل نگرفتهاند. برخی از نئوبانکهای برجسته ایران عبارتاند از:
ویژگیهای مشترک نئوبانکهای ایرانی:
چالشها در ایران:
رفع تحریمها میتواند جایگاه ایران را در اکوسیستم نئوبانکهای خاورمیانه تقویت کند:
نئوبانکها در خاورمیانه با تکیه بر فناوریهای نوین، تقاضای رو به رشد برای خدمات مالی دیجیتال، و حمایتهای رگولاتوری در کشورهایی مانند امارات و عربستان، در حال تبدیل شدن به بخش مهمی از اکوسیستم فینتک منطقه هستند. در ایران، نئوبانکهایی مانند بانکینو، بلوبانک، و ویپاد با وجود محدودیتهای رگولاتوری و تحریمها، رشد قابلتوجهی داشتهاند. رفع تحریمها میتواند ایران را به یک بازیگر کلیدی در این صنعت تبدیل کند، بهویژه با توجه به بازار بزرگ و نیروی انسانی متخصص. برای تحقق این پتانسیل، نیاز به اصلاحات رگولاتوری، سرمایهگذاری در زیرساختهای فنی، و همکاری منطقهای است. نئوبانکها نهتنها آینده بانکداری خاورمیانه را شکل میدهند، بلکه میتوانند به شمول مالی و رشد اقتصادی منطقه کمک کنند.
