از دی ماه ۱۴۰۴ به این طرف چند باری خواستم در رابطه با پیامرسانها مطلبی بنویسم که بالاخره پس از این چند سال آیا میتوان گفت که کدام پیامرسان ایرانی بهترین پیامرسان است؟! یا مثلاً بهترین پیام رسان ایرانی را چگونه پیدا کنیم؟ از پیامرسان ایرانی استفاده کنیم یا خیر؟ و بسیاری سوالات دیگر...
در سالهای قبل هم چند باری در رابطه با موضوع پیامرسانها، چه ایرانی و چه خارجی، مطالب گونهگونی و به فراخور زمان نوشتهام؛اگرچه بررسیها و نوشتههای من کمتر از بعد فنی نوشته شدهاند، اما تجربه استفاده از نسخههای مختلف اغلب پیامرسانهای ایرانی و خارجی را دارم. از داخلیهایی مثل بیسفونِ مرحوم تا خارجیهایی چون ویچت و لاین و وایبر و المنت و سیگنال و... و در اینجا هم با همین پیشزمینه تجربی و غیر فنی پیامرسانها را مورد بررسی کوتاه قرار دادهام.
تا پیش از سر کار آمدن این دولت، قابلیتی بود به نام ارتباط میان پیامرسانها که از ابتدا خودم منتقدش بودم و فکر نمیکردم درست کار کند و حتی بتوان امنیتش را برقرار کرد! اما بعد از اجرای طرح دیدم چه قابلیت کارآمد و به درد بخوری است؛ به حدی که پیامرسانهایم را به کل پاک کرده بودم و به همه دوستان و اقوام و آشنایان یاد داده بودم که هر پیامرسانی دارند، آن بخش ارتباط میان پیامرسانها را روشن کنند و چطور با هم در ارتباط باشیم. مدتی است که این قابلیت از کار افتاده و ظاهرا از وزارت ارتباطات، ارتباطات میان پیامرسانهای ایرانی را هم قطع کردهاند! در چنین فضا و حال و هوایی، گوشی را باز میکنم. به انبوه پیامرسانهایی که به اجبار دوباره همهشان را نصب کردهام مینگرم! ۱۰ نفر بله دارند، ۱۰ نفر روبیکا، ۲۰ نفر ایتا، ۱۰-۱۵ نفری هم در گپ و... هستند! اغلبشان هم مدتهاست که برخط نبودهاند! از میان آنها هم که برخط هستند نمیتوان به یک اجماع رسید که بالاخره کدام پیامرسان؟! یکی بله دارد، آن دیگری ایتا، یکی دیگر سروش و این یکی روبیکا!
بنا ندارم بهترین پیامرسان را معرفی کنم و باور هم ندارم که بتوان چنین حکمی صادر کرد! بهترین را باید جامعه کاربران با استفادهشان مشخص کنند. حالا که به اینجا رسید اصلا امشب میخواهم از تعجبم بنویسم! چرا این حجم از استقبال از ایتا وجود دارد؟! آخرین پیامرسانی که در همین مدت نصب کردهام ایتاست!
ایتا - پیامرسان ۵ ستاره قهوهای
هنوز هم فوقالعاده زشت است و کپی دست چندمی از نسخههای اولیه تلگرام! بدون هیچ امکانات خاصی! به معنای واقعی کلمات، ایتا یک کپی ناکارآمد از تلگرام است! اما تا دلت بخواهد مردم عاشق این جوجه اردک زشت هستند و حرص مرا هم در میآورند! در همین مدت بارها خواستم فایلی ارسال کنم و خطا داد که اجازه ارسال فایل ندارید! گِل بگیرندش! اگر قرار بود از روش امتیازدهی ستارهای استفاده کنم، ۵ ستاره کامل به ایتا تعلق میگیرد! فقط رنگش به جای طلایی، قهوهای است!
بله - پیامرسانی با سرعت DialUp در عصر فیبر نوری و شبکه نسل ششم! ۳ ستاره
طراحی نسخههای اخیر بله به مراتب بهتر از نسخههای قدیمیتر آن است. اگرچه چندان قابلیت شخصیسازی ندارد. قابلیت استوری و تماس صوتی و تصویری، باتهای کاربردی متنوع و ریاکشن از جمله قابلیتهای این پیامرسان است که استقبال خوبی هم از آن شده است. اما بله از یک مشکل بسیار بزرگ به خصوص در این روزها که قطعی اینترنت بینالمللی موجب استفاده بیشتر از پیامرسانهای ساخت ایران شده، رنج میبرد و آن کندی ارسال و دریافت پیام است. در واقع مهمترین وظیفه هر پیامرسان پیش از ارائه هر نوع امکان جانبی دیگری، انجام درست و صحیح وظیفه پیامرسانی است. تماس تصویریاش هم گاهی کیفیت چندان بالایی ندارد. در مجموع به آن ۳ ستاره می دهم چرا که کندی ارسال و دریافت و عدم امکان شخصیسازی مواردی است که برای پیامرسان اهمیت دارند و به راحتی نمیتوانم از کنارشان بگذرم.
روبیکا - شوخی میکنی؟! - ۲ ستاره
من از آن دست افرادی هستم که معتقدم هر وسیلهای چه سختافزاری و چه نرمافزاری، اگر تخصصی باشد بهترین نتیجه را میدهد تا همهکاره و هیچکاره باشد! روبیکا هم یک آش شله قلمکار است! تکلیفش روشن نیست و به همین دلیل من هم نمیدانم با آن چند چندم! انگار طراحان روبیکا خواستهاند فیلیمو و اینستاگرام و تلویزیون اینترنتی را در کنار پیامرسان جا کنند! اما مشخصا علاوه بر اینکه بخش روبینو که قرار بوده مشابه عملکرد اینستاگرام را داشته باشد، چندان کاربرپسند و البته پر محتوا نیست، مهمترین بخش آن یعنی پیامرسانش زشتترین بخش طراحی را دارد! بخش تماسش را تاکنون امتحان نکردهام. بخش ویدیوهای درخواستیاش را هم تاکنون در نسخه تلفن همراه امتحان نکردهام و به تماشای فیلم در گوشی هم اعتقادی ندارم! اگرچه تقریبا به تازگی روبیکا نسخه روبیکا تیوی هم عرضه کرده که صرفا بخش ویدیوهای درخواستی را بطور خاص و مجزا در اختیار کاربر قرار میدهد و من از این نسخه استفاده کردم؛ اگرچه مطابق انتظار طراحی و رابط کاربریاش چنگی به دل نمیزند اما فیلمهای متنوعی را عرضه میکند. تعداد مخاطبان در این به اصطلاح سوپراپلیکیشن زیاد است و این روزها بیشتر هم میشود. نسخه وب و اندرویدش هم با تاخیر بسیار زیادی همگامسازی میشوند(یعنی اگر همزمان نسخه وب و اندروید باز باشد و شما پیامی ارسال کنید، با اختلاف چندین ثانیهای روی صفحه نمایش داده میشود و گاهی هم تا رفرش نکنید نمایش داده نمیشود). سرعت ارسال و دریافت روبیکا نیز مخصوصا در این روزها کم است و در برخی ساعات به کل قطع بود. همچنان با توجه به ضعف بخش پیامرسانیاش، و از آنجایی که روبیکا مطابق سلیقه من نیست، بیش از ۲ ستاره از من نمیگیرد!
پیامرسان گپ؛ فراتر از ارتباط - ۴ ستاره
تقریبا دو سالی میشود که پیامرسان گپ، به پیامرسان اول من در میان پیامرسانهای ایرانی تبدیل شده است. رابط کاربریاش به مراتب بهتر از نسخههای قدیمیترش است که اصلا سلیقه من نبود و موجب عدم استفاده من از این پیامرسان میشد. اما در نسخههای جدیدترش به مراتب به روزتر و زیباتر شده است. قابلیت شخصیسازی زیادی دارد. از طرفی گزینههای امنیت و حریم خصوصی حسابش هم مناسب یک پیامرسان است.سرعت ارسال و دریافت پیام و فایل در این پیامرسان بالاست و همگامسازی فوری و خوبی با سایر نسخهها از جمله نسخه دسکتاپ دارد. برای من این مهمترین بخش پیامرسانهاست. به این معنی که ابتدا باید پیامرسان وظیفه اصلی خودش که پیامرسانی است را به درستی انجام دهد تا بعد سراغ امکانات جانبی برود. کیفیت تماس صوتی و تصویریاش بالا و HD است. امکان برقراری تماس گروهی (تا ۴ نفر را مطمئنم، اما نمیدانم بیش از آن نیز میتوان به تماس اضافه نمود یا خیر) را نیز دارد. یکی از گزینههای جذابش در تماس تصویری، امکان اشتراکگذاری صفحه گوشی است. یعنی میتوانید مثلا در حین توضیح و آموزش به مخاطبتان، صفحه گوشیتان را هم به او نشان دهید تا بداند درباره چه چیزی صحبت میکنید.
قابلیت ریاکشن را ندارد؛ با این حال در کانال و گروهها میتوان پستها را لایک کرد و برایشان نظر نوشت(در صورت فعال کردن توسط ادمین). قابلیت استوری نیز در گپ جایش خالی است. علاوه بر سایر امکانات قابل انتظار در گفتگوها و کانال و گروه، امکان ارسال نظرسنجی و قابلیت پخش زنده را داراست! قابلیت بسیار کاربردیای هم هست؛ مثلا همین اخیرا همسرم مسابقه پسرمان را در گروهی که داشتیم بطور زنده برایمان پخش کرد.
یک قابلیت کاربردی اما مغفول گپ: ایجاد کنفرانس صوتی و تصویری
پیامرسان گپ یک قابلیت بسیار کاربردی و همه منظوره را در کانال و گروه به نام کنفرانس به کاربران ارائه میکند. این قابلیت که با استفاده از نرمافزار آزاد Jitsi و با تولید یک لینک جلسه منحصر بفرد کار میکند، امکان برگزاری جلسات آنلاین کاری و آموزشی را به کاربران میدهد. یک امکان و جایگزین پرقدرت و عالی برای گوگل میت! تمام امکانات مورد انتظارتان برای برگزاری یک رویداد یا جلسه آنلاین صوتی یا تصویری با استفاده از این قابلیت در دسترستان قرار خواهد داشت. امکان به اشتراکگذاری فایل و صفحه نیز برای شرکتکنندگان در جلسه در دسترس قرار دارد. مدارس و آموزشگاهها به خصوص در این روزها که بسترهایی مانند شاد و یا سایر پلتفرمها در دسترس قرار ندارند و یا با اختلال و کندی روبرو هستند، میتوانند جلسات آموزشی خود را از طریق کنفرانس گپ برگزار کنند.
گپ با تمام امکاناتی که برشمرده شد، متاسفانه تعداد کاربران کمی را دارد. این همان موردی است که کسب ۵ ستاره را از من برایش نشدنی میکند! بهترین پیامرسان دنیا هم باید مخاطب داشته باشد تا فعال باقی بماند. اگرچه من مخاطبان و دوستان درجه اولم را به گپ دعوت کردهام و با برخیهایشان در گپ در ارتباطم،اما خیلیها هم همچنان ایتا و روبیکا را ترجیح میدهند. بنابراین اگر من موفق به دعوت از همین تعداد کنونی از دایره نزدیکانم به گپ نمیشدم، احتمالا برایم غیر قابل استفاده میشد و شاید تنها ۲ ستاره میگرفت. این جامعه مخاطبان ما هستند که به ارتباطات معنا میدهند و اگر پیامرسانی مانند گپ، این سطح از کیفیت در خدمات را داراست، چرا آن را به دوستان و نزدیکان و آن حلقه ۵۰ تا ۱۰۰ نفرهای که با آنها در ارتباط هستیم معرفی نکنیم؟!
پیامرسان آیگپ حدود یک سالی است که از نسل جدید خود رونمایی و به کلی پوستاندازی کرده است. این موضوع تا حدودی باعث عدم پایداری آن در این مدت شده و بطور مرتب در حال بروزرسانی و بهتر شدن است. پیامرسان سروش نیز در نسخههای اخیر امکانات و رابط کاربری جذابی را عرضه کرده است. اگرچه برخی نظرات کاربران از کندی این پیامرسان نیز خبر میدهند. از آنجا که مخاطبان کمتری در سروش دارم که همانها در ایتا یا بله هم حساب دارند، از سروش استفاده نمیکنم. به همین دلایل این دو پیامرسان را در این نوشته مورد بررسی قرار ندادم.
شما از کدام پیامرسان استفاده میکنید و چرا؟
