دیگ بخار، بویلر تولید کننده بخار داغ پرفشار است.
این دستگاه، انـرژی لازم برای تبدیل کردن فاز آب به بخار را از انواع سوخت های فسیلی/ تشعشعی/ الکتریکی بدست میاورد.
بازده و راندمان دیگ بخار
راندمان بویلر بین 65 و 85 درصد قابل تغییر است و همواره باید در تلاش باشیم تا از به هدر رفتن انرژی جلوگیری کنیم و راندمان دیگ را در بالاترین حد خود ثابت نگه داریم.
با توجه به قوانین بقا انرژی، انرژی از بین نمی رود و بوجود نمی آید
بلکه از صورتی به صورت دیگر تغییر پیدا می کند.
به طور مثال در دیگ بخار مقدار انرژی موجود که از سوختن گاز ،گازوئیل و یا زغال سنگ حاصل می شود، با مقدار انرژی تلف شده برابر است .
بویلر واتر تیوب (بویلر لوله آبی Water Tube)
در این بویلر ها سیال جاری درون لوله ها آب است.
معایب و محدودیت های بویلر واتر تیوب:
- بالا بودن هزینه تولید این نوع بویلر
- پیچیده بودن ساختار و پیچیدگی و دشواری تعمیرات آن
- بسیار زمان بر بودن تعمیرات اساسی
مزایا بویلر واترتیوب:
- تنوع سوخت تغذیه
- تولید بخار سوپر هیت
- حجم خروجی بخار زیاد
- ضریب انتقال حرارت بیشتر
- کیفیت خروجی بخار مطلوب
بویلر فایر تیوب ( بویلر لوله آتشی Fire Tube)
در این نوع بویلر ها، سیال جاری درون لوله، گاز های داغ احتراق هستند.
معایب بویلر فایر تیوب:
- امکان استفاده از سوخت های جامد در دیگ لوله آتشی وجود نداشته
- بویلر فایرتیوب در مواقعی که نیاز به بالا بردن فشار کاری وجود داشته باشد، دارای ضعف می باشد.
- مدت زمان بهره گیری دستگاه در این بویلر ها زیاد می باشد.
- سایز بزرگتر بویلر فایر تیوب نسبت به بویلر واتر تیوب
- به علت محدودیت محل نصب سوپر هیتر که معمولا در فضایی بین تیوب های آتش نصب می شود، امکان تولید بخار سوپر هیت شده ایده آل وجود ندارد.
مزایای بویلر فایر تیوب
- راندمان کاری بالا نسبت به هزینه تمام شده ساخت
- کوتاه بودن زمان ساخت و امکان تولید با تیراژ بالا
- حمل و نقل آسان
- طرز کار و اپراتوری ساده و آسان دستگاه
موارد مهم در نگهداری از دیگ بخار
بازرسی دیگ و تجهیزات جانبی
بررسی مواردی که در پرونده دیگ ثبت شده
تعمیر و نگهداری و تمیز کردن مشعل
بازبینی آجرهای نسوز
پاکسازی لوله آتشخوار و لوله دود
بررسی کیفیت احتراق
بازرسی کنترل های آب تغذیه
و...

انواع اتوکلاو صنعتی،
دیگ بخار خشک شویی ها،
بخار در سونای بخار،
سیستم های گرمایش ساختمان،
صنعت چرم سازی،
صنایع مواد غذایی،
بیمارستان ها و هتل ها،
پالایشگاه ها ونیروگاه ها
و ....
دیگ بخار مخزنی بسته است که در آن بخار آب بمنظور استفاده در بخش بیرونی دستگاه توسط گرمای ناشی از احتراق سوخت تولید می گردد، بخش داخلی دیگ بخار خود مجهز به دو بخش طرف آتش و طرف آب است که سطح حرارتی دیگ بخار در کل شامل تمامی سطوح در طرف آتش دیگ بخار می باشد.
تمامی بخشهای درونی و تحت فشار یک دیگ بخار از آلیاژهای آهنی بوده و دیگهای بخار از لحاظ جنس شامل چدنی و فولادی می باشند که از دیگ بخار چدنی جهت تولید بخار کم فشار استفاده می شود و جهت تولید بخار پرفشار از نوع فولادی استفاده می شود و باید گفت اکثر دیگهای بخار از نوع فولاد هستند.
- دیگهای لوله آبی
دیگ بخار آبی یا واترتیوب از مقداری لوله موازی و متصل متشکل است و در معرض گازهای حاصل از کوره قرار گرفته است، سپس لولهها از میان بدنه دیگ که آب تغذیه را متحمل می گردد عبور می کند و توسط آب تحت پوشش قرار می گیرد.
- دیگهای لوله آتشی
دیگ بخار لوله آتشی بطور معمول شامل بدنه اصلی، صفحه - لولههای جلو و عقب، کوره و اتاقک برگشت بوده که بعد از تدوین و جوشکاری بطور کامل مورد آزمایشهای غیر مخرب نظیر (اولتراسونیک، پرتونگاری، مایع نافذ و…) قرار می گیرد و سپس عملیات تنشگیری آنها در کوره ویژه صورت می گیرد.
انواع دیگ بخار:
- تک پاس: به اختصار باید گفت نسل اول دیگ بخار از نوع زغالسنگ سوز بود که گازهای ناشی از احتراق در آنها مسیر دیگ را تنها یک بار سپری می کرد سپس وارد دودکش میشود، در واقع این نوع از دیگ بخارها دیگر ساخته نمیشوند.
- دو پاس: این نوع برای تولید آبگرم است و گازهای ناشی از احتراق مسیر دیگ را دو بار طی میکند.
- کوره برگشتی: این نوع دیگ ها گازهای ناشی از احتراق را در مسیر کوره دوبار طی می کنند، سپس به پاس لولهها انتقال می یابند و به سمت دودکش حرکت میکنند، بازدهی بویلرهای کوره برگشتی از بویلرهای دو پاس به بالا می باشد.
- سه پاس: دیگ بخار سه پاس برای تولید آبگرم و بخار است و گازهای ناشی از احتراق مسیر دیگ را سه بار طی میکنند.
- چهار پاس: دیگ بخار ۴ پاس بمنظور تولید بخار در تناژ بالا پیاده سازی شده و گازهای ناشی از احتراق مسیر دیگ را چهار بار طی میکنند.
کاربردها:
- کارواش ها
- صنایع غذایی و شیمیایی
- پتروشیمی
- سالن های پرورشی
- گلخانه ها
- مرغداری ها
- بیمارستان ها
- هتل ها
- نیروگاه ها و موتورخانه
- پالایشگاه
- کارخانجات خودروسازی
- کارخانجات تولید قطعات صنعتی
- بتن سازی
نکات قابل توجه:
توصیه می شود در زمان انتخاب دیگ های بخار فایرتیوپ علاوه بر گنجایش و فشار کار دیگ به تعداد پاس های محفظه احتراق دیگ، وت بک و نوع سوخت و مشعل نیز توجه ویژه شود.
قطعات کاربردی:
- پمپ آب تغذیه
- سوپاپ اطمینان
- پرشر سوئیچ
- شیرتک ضرب تخلیه
- لول کنترل
- شیر یک طرفه تغذیه
- تابلو برق، شیر خروجی بخار
- الکترود مصرفی
دیگ بخار پرفشار از اصلیترین تجهیزات گرمایشی است که جامعه کنونی در صنایع مختلف استفاده می شود، همچنین استفاده از آن در صنعت بسیار گسترش یافته است.
در واقع دیگ بخار دستگاه یا محفظه ای بسته است که در آن تبدیل آب به بخار از طریق مشعل صورت می گیرد، بنابراین مشعل از تجهیزات کارساز این دیگ محسوب می شود.
با سوختن مشعل حرارت به آب محفظه منتقل و سبب گرم شدن آب می گردد، بنابراین آب درون مخزن در سریع ترین زمان تبدیل به بخار می شود.
ساختار دستگاه:
دیگ بخار پرفشار از سطح ایمنی بالایی برخوردار است و نصب و راه اندازی آن به راحتی امکانپذیر است، در واقع این دستگاه با یک راهاندازی ساده، آب و گرما را جهت تولید بخار تحت فشار ترکیب نموده و به راحتی جهت گرم کردن داخل ساختمان، موتورهای تأمین انرژی و مصارف دیگر به مصرف می رسد.
این دیگ بخار با جدیدترین تکنولوژی و استانداردها طراحی شده است، همین عامل در افزایش راندمان و کارکرد بهتر آن موثر بوده است.
بسیاری از سیستمهای گرمایشی مرکزی از دیگهایی جهت گرم سازی آب یا هوا استفاده میکنند که پس از آن برای گرم کردن خانه یا ساختمان نیز بهره گیری می شود.
این دستگاه مجهز به سوپاپ بخار است که خود یک دهانه کوچکی در بخش فوقانی مخزن دارد که معمولا به یک لوله نصب شده است، دیگهای بخار پرفشار دارای دودکشی هستند که کمک شایانی به دفع گرمای اضافی سیستم میکند.
· دیگ واترتیوب یا لوله آبی
· دیگ فایرتیوب یا لوله دودی
دیگ بخار یا بویلر واترتیوب از داخل لوله هایی که با گازهای داغ حاصل از سوختن مشعل احاطه شده عبور می نماید، این دیگ برای کاربردهایی که نیاز به بخار با فشار بالا است بیشترین استفاده را دارد که می توان به پالایشگاه ها و نیروگاه های حرارتی اشاره کرد.
دیگ بخار لوله آتشی (فایرتیوب) گاز داغ را از داخل لوله ها عبور داده که این لوله ها حاوی هوای گرم است و در داخل منبع آب قرار گرفته است، در نتیجه حرارت از جداره لوله به آب منتقل می گردد و آب را به بخار تبدیل می کند.
قابلیت های دستگاه:
دیگ های لوله آتشی جهت استفاده در صنایع کوچک، مراکز خدماتی و درمانی و … بسیار مناسب می باشد.
جنس بدنه دیگ بخار از فولادهای آلیاژی و لوله های کاربردی از نوع آتش خوار هستند، این عوامل خود به تنهایی نمی توانند تضمین عملکرد، راندمان و طول عمر مفید دستگاه باشند، بلکه می بایست تولید دیگ بخار با بهره گیری از نقشه های تایید شده و نیز به روش های پیش فرض و مورد قبول استانداردهای بین المللی اجرا گردد، این نکته تا جایی اهمیت دارد که تولید دیگ بخار بدون نقشه های مدون و تایید شده به هیچ وجه قابل توجیه نیست.
بهره گیری از فولادهای آلیاژی و لوله های آتش خوار خود عامل اصلی افزایش طول عمر و راندمان دیگ بخار هستند چرا که از قابلیت دفع آتش برخوردارند.
دیگ بخار این شرکت در ظرفیت ها و گونه های مختلفی تولید می گردد و مشعل از قابلیت تنظیم برخوردار است و کارکردی اتوماتیک دارد.
اگرچهاز مشعل گازوئیل سوز در تولید این دستگاه استفاده شده است، نوع و زاویه پاشیدن سوخت از نازل گازوئیل مشعل، بر مبنای قطر و طول محفظه احتراق دیگ و بنا به پیشنهاد کارخانه سازنده دیگ مشخص می گردد.
مزایا:
- کم مصرف و با صرفه
- مستحکم و بادوام
- حرارت دهی یکنواخت
- تبخیر آب با فشار بالا
- تولید در ظرفیت های مختلف
- قابلیت سفارشی سازی
- گارانتی و خدمات پس از فروش
دیگ بخار از منابع منبع انرژی مفید در چندین قرن اخیر است که با یک راهاندازی ساده، آب و گرما را برای تولید بخار تحت فشار مخلوط می نماید و به آسانی برای گرم کردن بخش داخلی ساختمان، موتورهای تأمین انرژی و مصارف دیگر به مصرف می رسد.
دیگ بخار مخزنی بسته است که تولید بخار را با استفاده از آب تامین می کند، این دیگ دارای آب و آتش بوده که بصورت برون سوز طراحی شده است.
بسیاری از سیستمهای گرمایشی مرکزی از دیگ بخار جهت گرم کردن آب یا هوا نیز استفاده میکنند که پس از آن برای گرم سازی خانه یا ساختمان نیز به مصرف می رسد.
جهت راهاندازی اولیه یک دیگ بخار، تنها چند مؤلفه کلیدی لازم است، مخزن از مهمترین اجزای تشکیل دهنده آن است که به دلیل اینکه این ظرف استیل غیر قابل نفوذ به هوا و یا آهنی شکل آب را نگه میدارد و آن را تبدیل به بخار خواهد کرد.
معمولاً سوپاپ بخار یک دهانه با قطر کوچکی در بالای مخزن دارد که به یک لوله متصل شده است، بسیاری از دیگهای بخار پر فشار این شرکت مجهز به دودکش هستند که کمک شایانی به خروج گرمای اضافی از سیستم میکند.
ساختار دیگ بخار:
دیگ بخار عملکرد بسیار ساده ای دارد ، المنت گرم کننده یک حرارت بالایی را ایجاد میکند، آب مخزن شروع به جوشیدن و تولید بخار میکند؛ پس از آنکه فشار به سطح تعیین شده ای رسید که به اندازه دیگ بستگی دارد؛ فشار از طریق خروجی سوپاپ بخار رها شده و در نهایت باعث تولید انرژی مورد نیاز برای موتورهای برق و سیستمهای گرمایشی می گردد.
انواع دیگ بخار:
· دیگهای بخار لوله آبی (water-tube boiler)
· دیگهای بخار لوله دودی یا لوله آتشی (fire-tube boiler)
دیگ بخار لوله آبی:
با توسعه صنعت در قرن اخیر، استفاده از دیگ بخار با فشار بالا ضروری شد، جهت جلوگیری از انفجار بهترین راه کم کردن قطر ظروف تحت فشار است، در واقع این کاهش قطر اساس عملکرد دیگ های بخار لوله-آبی محسوب می شود و داخل لوله های این دیگ بخار آب و در سطح خارجی آنها، گازهای داغ جریان می یابند.
دیگ بخار لوله آبی با ظروفی به اسم درام تولید شده اند که به وسیله لوله به هم وصل شده اند، آب داخل لوله های دیگ بخار گردش داشته و گازهای داغ در مجاورت لوله ها حرکت می نمایند، از اصلی ترین مزیت های دیگهای بخار لوله آبی، امکان افزایش گنجایش آنها می باشد.
دیگ بخار لوله آبی جهت استفاده در صنعت نفت و پتروشیمی، صنایع غذایی و شیمیایی در ابعاد کوچک تری تولید می شود و حالت پکیج دارد.
همچنین تقسیم بندی، دیگ های بخار را بر حسب تعداد مسیر گازهای احتراقی جهت ورود به دودکش به گونه های مختلف تک پاس، دو پاس، سه پاس و دیگ بخار چهار پاس تقسیم می کنند.
ویژگی ها:
بدنه و درب دیگ بخار باید بطور دقیق عایق بندی گردد و توسط پشم شیشه مرغوب و ورق های فولادی روکش شوند، جوشکاری و اتصالات و مونتاژ آن باید از طریق اشعه ایکس تست گردد و مقدار تنش های متحمل بر روی آن بررسی شود.
طراحی کوره باید به گونه ای باشد که در برابر حرارت و مقدار جذب حرارت و انقباض های ایجادی حالت ارتجاعی به خود بگیرد و تخریب نشود، وظیفه هوارسانی به دیگ به عهده فن های الکتریکی است و توسط کنترل کننده هایی سنجیده شود. مقدار سوخت و نیز مقدار هوای اولیه به وسیله تجهیزاتی به نام دمپر و بادامک های متصل به اهرم انجام می گیرند.