TL;DR: فکر میکنم بهزودی به این نقطه میرسیم که بین بقا و دسترسی خاص به اینترنت، باید یکی رو انتخاب کنیم. خوبه که از الآن بهش فکر کنیم و انتخابهامون رو بسنجیم.
همونطور که چون ایدهای از توزیع درآمد ۹۰ میلیون ایرانی نداریم و باورش برامون سخته که اکثر ما فعالان در حوزه IT در شهر تهران جزء دهک نهم و دهم درآمدی هستیم، فکر میکنم شاید دید درستی هم نسبت به تاثیر قطعی اینترنت در زندگی مردم نداریم. پس تاثیرش رو بیش از چیزی که هست برآورد میکنیم و فکر میکنیم همه هم مثل ما زندگی (و مهمتر، درآمدشون) با قطع اینترنت متوقف شده. احتمالاً —اگرچه باورش برامون سخته— بخش عمدهای از مشکلات عموم مردم (شاید ۹۰ درصد جامعه) با رفع مشکلات ابتدایی (مثل پیامکها)، کمی تغییرات در شبکه (مثل برگردوندن DNS و دسترسی به سرویسهای داخلی، که روز دوم قطعی اتفاق افتاد)، برقراری کارکرد عادی پیامرسانهای داخلی، و باز کردن گوگل، حل شده یا نهایتاً با باز کردن چند آدرس دیگه (مثل اینستاگرام، واتساپ و تلگرام) حل خواهد شد. در این نقطه، احتمالاً ما عدهای محدود هستیم که دغدغههامون زیادی لوکس و جهان اولی به نظر میاد (چند درصد ایرانیها مشکلشون اینه که مثلاً فیگما یا گیتهاب باز نمیشه؟!)
نه فقط به لحاظ تعداد کمشماریم، بلکه از نظر سهم از اقتصاد هم تا جایی که میدونم شرکتهای فناوری اطلاعات، سهم بسیار کمی دارند (برای سهم کل اقتصاد دیجیتال اینجا و اینجا و اینجا رو ببینید). اگر غولها رو (که الآن دیگه سهامدار حاکمیتی دارن) از محاسبات خارج کنیم، به مقدار بسیار ناچیزی میرسیم. اینکه قطعی اینترنت بقای این جزء ناچیز رو تهدید میکنه، میتونه برای تصمیمگیر (بهخصوص امنیتی) مهم نباشه و خیلی راحت قرص قرمز و آبی رو مقابل شرکتها قرار بده: مرگ یا درخواست whitelist شدن.
وقتی به خاطر شرایط بد و/یا امکان شکوفایی نداشتن مهاجرت میکنیم، در حالی که میدونیم با رفتن ما رنج و مشقت بازماندگان کم نمیشه، داریم از منطق «نجات خود» استفاده میکنیم (= یک نفر هم کمتر آسیبببینه بهتره) یا «مسئولیت فردی» (= من مسئول زندگی خودم هستم). ایرادی هم در این کار نیست. حتی به امدادگرها هم —که کارشون نجات جون بقیهست— گفته میشه که ایمنی و حفظ خودت اولویت داره. حالا سوال اینجاست: آیا این منطق رو در انتخاب افراد و شرکتها بین بقا و دسترسی خاص به اینترنت هم میپذیریم؟ یعنی میپذیریم که «یک نفر هم کمتر آسیب —قطع اینترنت— ببینه بهتره»؟ و سوال سختتر اینه که: تا کجا؟ یعنی چه کارهایی رو مجاز میدونیم؟
ــــــــــ پینوشت ــــــــ
¹ میشه درباره اینکه رفتن سراغ استارلینک و نظایرش هم جزء دسترسی خاصه یا نه هم بحث کرد
² بعد از انتشار، این مطلب از محمدرضا حقیری رو دیدم که هم باعث شد از مصاحبهی نیما قاضی خبردار بشم و هم تاییدی هم بر نزدیک بودن قرص قرمز و آبی بود
³ کامنتهای ویرگول باز شده 🎉
